I SA/Po 186/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-03-31

Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Jerzy Małecki, Janusz Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, uwzględniając wydatki poniesione przez podatnika w danym roku podatkowym i analizując jego oszczędności z lat wcześniejszych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ustalenie wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok podatkowy było prawidłowe. Rozstrzygnięcie oparto na wcześniejszym postępowaniu podatkowym i wyroku sądu dotyczącym tego samego podatnika, w którym ustalono stan jego oszczędności na dzień 31 grudnia poprzedniego roku podatkowego. Skoro dochody podatnika w danym roku były niesporne, a kwestia jego oszczędności była już przedmiotem rozstrzygnięcia, nie było podstaw do kwestionowania decyzji organów podatkowych.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. kwestionował decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która ustaliła mu zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 1999. Organ podatkowy ustalił, że podatnik dysponował znaczną kwotą środków pieniężnych, które nie znajdowały pokrycia w ujawnionych dochodach, a poniesione przez niego wydatki w danym roku przekraczały jego udokumentowane przychody i oszczędności z lat poprzednich. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz naruszenie Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie jego wyjaśnień i wniosków dowodowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Jerzy Małecki NS Janusz Ruszyński (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2005 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach dochodu za 1999 rok oddala skargę. /-/ J. Ruszyński /-/ S. Zapalska /-/ J. Małecki Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej , decyzją z dnia [...] Nr [...] ustalił R. S. zryczałtowany podatek dochodowy za rok [...] w wysokości [...] złotych od przychodów w kwocie [...] złotych nie znajdujących pokrycia w źródłach przychodów. Ustalono, że R. S. udzielił w [...] pożyczkę firmie [...] Sp. z o.o. w kwocie [...] złote. W roku [...] pożyczki nie zwrócono. Ustalono również, że w [...] R. S. uzyskał jedynie dochód w umowy o pracę w wysokości [...] złotych. Ustalono w związku z powyższymi okolicznościami, że na przestrzeni lat [...] podatnik dysponował kwotą [...] USD. Do jej wyliczenia przyjęto [...] USD ze sprzedaży czeków podróżnych wystawionych przez [...] , [...]USD znajdujące się na rachunku w banku [...] , [...] USD znajdujące się na rachunku [...] oraz salda powyższych rachunków bankowych na dzień [...] w wysokości [...] USD. Uznano również, że żadna część środków pochodzących z czeków podróżnych nie została wpłacona na rachunek w banku w [...]. W latach [...] podatnik poniósł następujące wydatki: pożyczki dla [...] sp. z o.o. (wcześniej [...] sp. z o.o.) na ogólną kwotę [...] USD ([...] zł), zakup udziałów [...] sp. z o.o. za [...] USD, zakup udziałów [...] sp. z o.o. na kwotę [...]zł, pożyczka dla [...] sp. z o.o. w kwocie [...] zł, zakup własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w [...] za kwotę (łącznie z kosztami sporządzenia aktu notarialnego) [...] zł ([...] USD), pożyczka udzielona sp. z o.o. [...] w [...] roku w wysokości [...] zł. oraz pożyczka udzielona tej firmie w [...] roku tj. [...] zł. Wskazano przy tym, że pozostałe przychody w latach [...] nie mogły stanowić istotnego źródła oszczędności bowiem dochody uzyskiwane z tytułu umów o pracę kształtowały się w wysokości przeciętnych rocznych wydatków w gospodarstwie jednoosobowym według danych GUS. Z powyższej analizy wynika zatem, iż podatnik na dzień [...] roku nie posiadał zasobów finansowych pozwalających sfinansować wydatki poniesione w [...] roku. Nie dano przy tym wiary wyjaśnieniom podatnika, że po roku [...] trzykrotnie powracał do [...] w celu uregulowania nie zakończonych jeszcze spraw m.in. odebrania pożyczki udzielonej Państwu [...] oraz wycofania kwot zainwestowanych na giełdzie nowojorskiej łącznie [...] USD. Podatnik nie przedstawił żadnych dowodów mogących potwierdzić podnoszoną okoliczność. Twierdził, że gotówkę tę miał przy sobie nie mając zamiaru wpłacania jej na konto oraz nie zgłosił jej przywozu w deklaracji. Według organu I instancji okoliczność ta jest nieprawdopodobna bowiem trudno dać wiarę, iż znacznie mniejsze kwoty przekazywane były w drodze przelewów bankowych bądź zgłaszane i później lokowane na rachunkach bankowych. Niewiarygodne jest również, że przedmiotowych środków podatnik nie ulokował w banku z uwagi na niekorzystne oprocentowanie kredytów bankowych, w związku z czym przedmiotowe środki zainwestował w pożyczki dla podmiotów gospodarczych. Po stronie wydatków poniesionych w [...] przyjęto ponadto środki przeznaczone na własne utrzymanie podatnika w wysokości wynikającej z oświadczenia z dnia [...] roku tj. [...] zł. Do końcowego rozliczenia po stronie przychodów przyjęto, z uwagi na brak oszczędności na dzień [...] roku, dochody uzyskane w badanym roku podatkowym tj. wynagrodzenie ze stosunku pracy [...] zł., zwrot pożyczki dokonany przez [...] sp. z o.o. w dniu [...] roku w kwocie [...]zł., oraz zwrot nadpłaconego podatku w wysokości [...] zł. Po rozpoznaniu odwołania R. S. od powyższej decyzji Izba Skarbowa w decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W skardze na decyzję Izby Skarbowej R. S. wniósł: o uchylenie zaskarżonej decyzji i w takim samym zakresie również o uchylenie decyzji organu I instancji ewentualnie, o uchylenie decyzji organów obu instancji w zakresie objętym zaskarżeniem, celem wydania przez organ II instancji nowej decyzji orzekającej z uwzględnieniem stanu rzeczywistego sprawy, wstrzymanie wykonania decyzji, i zarzucił: naruszenie prawa materialnego tj. art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędne jego zastosowanie i przyjęcie że podatnik w roku [...] poniósł wydatki nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, naruszenie procedury podatkowej a w szczególności art. 187 w związku z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa przez pominięcie istotnych w sprawie wyjaśnień podatnika i nie uwzględnienie jego wniosków dowodowych, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w rozumieniu art. 191 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik nie zgadza się z twierdzeniem organów podatkowych, iż o nieuprawdopodobnieniu faktu posiadania gotówki we wnioskowanej kwocie świadczy niekonsekwencja w postępowaniu podatnika. Podkreśla przy tym, że niedopuszczalne jest tłumaczenie pojawiających się w postępowaniu wątpliwości na niekorzyść strony. Organy podatkowe pominęły całkowicie okoliczność, że większość środków pochodziła z okresu przed [...] rokiem. Składając oświadczenia podatnik nie był świadomy z jakim postępowaniem ma do czynienia oraz jaki okres obejmować będzie kontrola. Ponadto czynności procesowych dokonywano w siedzibie spółki [...], gdzie skarżący, z uwagi na szereg obowiązków związanych z pracą nie mógł poświęcić kontrolującym należytej uwagi. Stąd konieczność składania dodatkowych, uzupełniających wyjaśnień, w szczególności co do oszczędności zgromadzonych przed [...] rokiem. Reprezentujący skarżącego stwierdza także, ze wykorzystanie "linii argumentacji" podatnika jako dowodu na istnienie nieścisłości w dowodzeniu jest nieuprawnione. Zwłaszcza co do sposobu przewozu gotówki ze [...] Podatnik wskazał bowiem na wielokrotne wyjazdy za granice, przedkładając na dowód powyższego wyciąg z paszportu i wnioskując o przesłuchanie świadków, na okoliczność środków finansowych z udzielonej pożyczki oraz gry na giełdzie nowojorskiej. Organów podatkowych nie powinno też dziwić, że skarżący przywiezioną przez siebie gotówkę przechowywał u siebie a nie na lokacie terminowej. W obliczu bowiem niskich stóp procentowych większość tych środków zasiliła kasę spółki [...] Z uwagi na zaistniałe w sprawie wątpliwości, nieuzasadniona jest odmowa przesłuchania strony na okoliczność posiadania kwestionowanych środków pieniężnych jak również faktu uzupełniania składanych oświadczeń. Konkludując, pełnomocnik stwierdza, że naruszeniem przepisów jest orzekanie w uzasadnieniu decyzji o posiadaniu środków przez skarżącego pochodzących ze źródeł nieujawnionych na dzień [...] roku, nie wydając przy tym decyzji wymiarowej z której wynikałoby w sposób nie budzący wątpliwości, ze środki zgromadzone na dzień [...] pochodzą ze źródeł nieujawnionych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest konsekwencją rozstrzygnięcia sprawy [...] w sprawie podatku od nieujawnionych źródeł przychodów za rok [...]. Niesporne winno być, że w [...] skarżący osiągnął dochody jedynie z tytułu umowy o pracę. Ustalenie wysokości dochodów i środków finansowych mogących stanowić pokrycie wydatków poniesionych w [...] polegało na ustaleniu stanu oszczędności z lat wcześniejszych pozostających do dyspozycji skarżącego w dniu [...] roku. W postępowaniu podatkowym dotyczącym roku [...] oraz w uzasadnieniu wyroku w sprawie [...] przyjęto, że na dzień [...] skarżący dysponował kwotą [...] USD. którą przyjęto jako wykazaną na podstawie oświadczenia skarżącego z dnia [...] W powyższej sprawie ustalono też, że na koniec [...] skarżący nie zgromadził żadnych oszczędności, które pokazywałyby wydatki poniesione w [...] roku. Skoro niniejsza sprawa dotyczy źródeł przychodów roku [...] a te są niesporne, a kwestia źródeł przychodów na koniec [...] roku była przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie [...] dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalono. /-/ J. Ruszyński /-/S.Zapalska /-/J.Małecki E.Sz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło