III SA/Lu 188/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej oddala skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt 2 kpa w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 575 z późn. zm.) i z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115) - po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] grudnia 1999 r. wniesionego przez Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr 3 w Ś. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak [...] stwierdzającej u R. B. chorobę zawodową "zawodowy niedowład strun głosowych" uchylił w całości zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak: [...] i umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż R. B. pracowała 33 lata w zawodzie nauczycielskim i z dniem [...] lipca 1990 r. przeszła na emeryturę. Z orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lipca 1998 r. Nr [...] wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wynika, że nie rozpoznano u niej choroby zawodowej, zatem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał w dniu [...] decyzję znak: [...] o niestwierdzeniu u niej choroby zawodowej. Od tej decyzji R. B. nie wniosła odwołania. Po upływie roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny otrzymał orzeczenie lekarskie z dnia [...] lipca 1999 r. Nr [...] wydane przez Poradnię Chorób Zawodowych WOMP o rozpoznaniu u R. B. choroby zawodowej "zawodowy niedowład strun głosowych". Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie tego orzeczenia lekarskiego, wiedząc, że w tej sprawie istnieje już decyzja ostateczna, wydał w dniu dnia [...] nową decyzję znak [...]., doprowadzając w efekcie do takiej sytuacji, że w tej samej sprawie wydane zostały dwie różne decyzje. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie tej zaistniały przesłanki określone w art. 156 § l pkt 3 kpa, bowiem decyzja z dnia [...] znak: [...] wydana została w sprawie poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u R. B. choroby zawodowej. Zatem postępowanie administracyjne prowadzone w tej sprawie przez organ I instancji należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji R. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wydana decyzja jest dla niej krzywdząca ze względu na trzydziestoparoletnią pracę w zawodzie nauczycielskim oraz ponad dwudziestoletni okres leczenia w poradniach laryngologicznych i sanatoriach i została wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Skarżąca powołuje się przy tym na okoliczności związane z długoletnim wykonywaniem pracy które wywołało u niej zmiany chorobowe. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Niesporne jest, że w sprawie o stwierdzenie u skarżącej istnienia choroby zawodowej w obrocie prawnym funkcjonowały dwie decyzje: - decyzja ostateczna (w rozumieniu art. 16 § 1 kpa - a więc taka od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji) wydana w dniu [...] przez Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego (Nr [...]) - kolejna decyzja wydana w tej samej sprawie przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w dniu [...] znak [...]. Trafnie zatem przyjął organ odwoławczy w skarżonej decyzji, że powtórne wydanie decyzji w tej sytuacji jest co do zasady niedopuszczalne. Sprawa ostatecznie załatwiona nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Naruszenie tej reguły przez ponowne jej rozpoznanie i rozstrzygnięcie pociąga za sobą sankcji nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 kpa). Istnieją wyznaczone odstępstwa od zasady ogólnej trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, jednak jako rozwiązania stanowiące wyjątek od zasady, podlegają wykładni ścisłej. Podważenie trwałości decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w określonym trybie, przy zastosowaniu którego organ obowiązany jest do przestrzegania zasad ogólnych postępowania (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 6 wyd., C.H. Beck 2004 r., s. 102). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2000 r. (sygn. akt I SA 286/99, publ. w LEX nr 55756) stwierdził, że "na system weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej składa się nie tylko postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, ale również postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej. System ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, a to oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Zważyć również należy, że naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.". To orzeczenie obrazuje, jak istotny jest wybór trybu, jaki organ uznaje za odpowiedni dla weryfikacji decyzji ostatecznej. Natomiast brak wskazania jakiejkolwiek podstawy umożliwiającej ponowne orzekanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, co ma miejsce w rozpatrywanym przypadku, pociągnąć musi za sobą taką ocenę, jaką przyjął organ odwoławczy, a więc o bezprzedmiotowości dalszego procedowania w ramach zakończonego już postępowania. Sąd podziela niniejszym taki pogląd w sprawie. Zaskarżona decyzja trafnie zatem usuwa z obrotu prawnego decyzję obarczoną tak istotną wadą. Wadliwość decyzji zaś jest tego rodzaju, że bezprzedmiotowe stało się rozpoznawanie merytorycznych argumentów skarżącej w zakresie istnienia przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczności takie mogą by wzięte pod uwagę jedynie w postępowaniu, które toczy się w sposób prawidłowy, nie naruszający przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.