II SA/Ka 1391/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.), Sędzia NSA Wiesław Morys, Protokolant ref. Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005r. sprawy ze skargi A – M.R., A.R.- Spółka Jawna w Z.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w C. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych bez zezwolenia oddala skargę Decyzją z dnia [...] ., nr [...], wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r., o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371), Kierownik Zmiany Urzędu Celnego w C., działając z upoważnienia Naczelnika tego Urzędu, nałożył na podmiot o nazwie "A" – M. R., A. R. - Spółka Jawna, karę pieniężną w kwocie [...] złotych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przyczyną rozstrzygnięcia o nałożeniu przedmiotowej kary było wykonywanie przez stronę transportu drogowego bez licencji, co stanowi naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 6 września 2001r. Od przywołanej wyżej decyzji z dnia [...]., odwołała się skarżąca Spółka żądając jej uchylenia. W efekcie postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej w C. wydał w dniu [...]., decyzję nr [...], o uchyleniu w całości rozstrzygnięcia organu I instancji z dnia [...] r., wywodząc, iż zostało ono podjęte z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, w postaci braku należytego zbadania całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego w C., działając z upoważnienia Naczelnika tego Urzędu, mocą decyzji nr [...] z dnia [...] r., ponownie orzekł o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez licencji, w wysokości [...]. Materialnoprawną podstawę przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 5 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r., o transporcie drogowym oraz §2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r., w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999). W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...]., udokumentowanych protokołem sporządzonym przez funkcjonariusza celnego, stwierdzono wykonywanie przez należący do skarżącej Spółki ciągnik siodłowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], międzynarodowego transportu drogowego rzeczy bez wymaganego w przypadku takiego transportu, wypisu z numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych. W ocenie organu I instancji okoliczność ta stanowi niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. W tym miejscu Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego w C. powołał się na definicję sformułowaną w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001r., w myśl której za transport międzynarodowy uważa się podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pomiędzy miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu I instancji w rozpatrywanej sprawie transport taki miał miejsce gdyż towar był przewożony z H. do Polski z przekroczeniem granicy w Ś. Ponadto z informacji otrzymanej od Naczelnika Urzędu Celnego w Ś, zawartej w piśmie nr [...] z dnia [...]., wynika, że pod pozycją [...] z dnia [...]., w ewidencji E01 (pozycja odczytana z kserokopii noty tranzytowej WPT i Świadectwa Przekroczenia Granicy TC 10) zanotowany został ciągnik siodłowy o nr rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą [...]. Tym samym należało uznać, że powyższy zespół pojazdów wykonywał transport międzynarodowy. W tym kontekście bez znaczenia dla istoty sprawy pozostaje podnoszona w odwołaniu od wcześniejszej decyzji organu I instancji z dnia [...]., okoliczność, że wyżej wymieniony ciągnik siodłowy o nr rej. [...], który przekroczył granicę państwa uległ awarii, zaś wykonujący transport w jego zastępstwie ciągnik siodłowy o nr rej. [...], zatrzymany do kontroli w dniu [...]., odbywał jazdę wyłącznie na terenie Polski. Z treści przywołanego wyżej art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001r., wynika bowiem, że transport drogowy trwa od miejsca załadunku, które w niniejszej sprawie znajdowało się na terenie H. do miejsca docelowego czyli miejsca wyładunku, jakim były W. Tym samym ciągnik siodłowy, który uległ w trakcie wykonywania tego transportu awarii mógł zostać zamieniony lecz jedynie na ciągnik również objęty licencją na transport międzynarodowy. W odwołaniu wniesionym do Dyrektora Izby Celnej w C. Spółka "A" domagała się uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci błędnej wykładni art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym a także uchybienia zasadom postępowania administracyjnego polegającego na pominięciu okoliczności faktycznych mających wpływ na istotę rozstrzygnięcia. Strona skarżąca zakwestionowała stanowisko Zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego w C. wywodząc, że zatrzymany w dniu [...]., do kontroli ciągnik siodłowy marki [...] o nr rej. [...] nie przekroczył granicy państwa i odbywał jazdę wyłącznie na terenie kraju, w zastępstwie innego ciągnika marki [...] o nr rej. [...], który znajdował się w tym czasie w naprawie. W konsekwencji, zdaniem skarżącej Spółki w sprawie nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na przyjęcie, że pojazd o nr rej. [...] wykonywał transport międzynarodowy. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r., transport taki ma miejsce wyłącznie w sytuacji gdy jazda pomiędzy miejscem początkowym i miejscem docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej w C. utrzymał w mocy decyzję stanowiącą przedmiot odwołania. W treści uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, iż wykonywany przez "A" Spółka Jawna w dniu [...]., przewóz odbywał się na trasie pomiędzy W. (H.) a W., z przekroczeniem granicy państwa w Ś. a zatem mieści się w ustawowej definicji międzynarodowego transportu rzeczy. Z treści przywołanego wyżej art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r., wynika bowiem, iż transport taki polega na przewozie z miejsca początkowego do miejsca docelowego, przy czym przemieszczenie pojazdu (jazda) następuje pomiędzy tymi miejscami z przekroczeniem granicy RP. Natomiast aby doszło do przekroczenia tej granicy, część przewozu musi następować przez terytorium Polski. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, jeśli w trakcie jazdy pojazdami, które nie zostały wskazane w art. 3 ustawy o transporcie drogowym, wykonywanej w ramach działalności gospodarczej polegającej na przewozie osób lub rzeczy nastąpiło lub miało nastąpić przekroczenie granicy Polski (w świetle listów przewozowych lub biletów), to wówczas mamy do czynienia z transportem międzynarodowym na odcinku krajowym. Tym samym przewóz taki powinien być wykonywany pojazdami objętymi licencją, o której mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, zaś jej brak stanowi podstawę nałożenia sankcji w wysokości określonej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r., w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego "A" Spółka Jawna wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia podjętego przez Dyrektora Izby Celnej w C. oraz o umorzenie postępowania w sprawie, względnie przekazanie sprawy do rozpoznania organowi I instancji. Skarżący podmiot podkreślił, że ciągnik siodłowy, który wykonywał przewóz z H. na teren Polski i który zgodnie z ewidencją prowadzoną przez Urząd Celny w Ś. przekroczył granicę RP, posiadał licencję niezbędną do wykonywania transportu międzynarodowego. Z kolei ciągnik o nr rej [...] odbywał jazdę w zastępstwie wyżej wymienionego pojazdu wyłącznie na terenie Polski a zatem w sprawie brak jest podstaw do formułowania twierdzeń o wykonywaniu transportu międzynarodowego bez wymaganej licencji. W tym stanie rzeczy skarżąca Spółka zarzuciła organowi odwoławczemu błędną interpretację uregulowań ustawy o transporcie drogowym wywodząc, iż obowiązujące prawo nie przewiduje wymogu posiadania licencji na transport międzynarodowy przez pojazd dokonujący przewozu wyłącznie na terenie kraju. Równocześnie zdaniem Spółki "A" brak jest norm, które zakazywałyby aby w przypadku awarii transport wykonywał pojazd zastępczy albo inny przewoźnik. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wywiodła, iż decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem prawa materialnego poprzez nieprawidłową wykładnię unormowań zawartych w art. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 12 ustawy z dnia 6 września 2001r., a w konsekwencji bezpodstawne nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...]. Ponadto w treści skargi podniesiony został zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w postaci pominięcia okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Strona odwołała się bowiem do decyzji Dyrektora Izby Celnej w C. z dnia [...] r., mocą której uchylona została wcześniejsza decyzja organu I instancji wydana w dniu [...]., wskazując, że przyczyną rzeczonego uchylenia był brak jednoznacznego wyjaśnienia, który z ciągników siodłowych przekroczył granicę państwa. Tym samym zdaniem Spółki "A" oczywistym jest, że organ I instancji po dokonaniu ustaleń w przedmiotowym zakresie powinien mieć je na uwadze przy wydawaniu decyzji. Rozstrzygnięcie o nałożeniu kary pieniężnej świadczy natomiast o nieuwzględnieniu okoliczności, której ustalenia te dotyczyły. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w C. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy ponownie oparł się na argumentacji podniesionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając, iż wykonywany przez "A" Spółka Jawna przewóz wyczerpuje znamiona międzynarodowego transportu drogowego a co za tym idzie powinien odbywać się na całej trasie wyłącznie przy pomocy pojazdów posiadających licencję na wykonywanie takiego transportu. Przewóz ten kończył się bowiem dopiero z chwilą dostarczenia przesyłki do miejsca docelowego, znajdującego się na terenie Polski a zatem trasa transportu międzynarodowego obejmowała tu także odcinek krajowy. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy wywiódł, że okoliczności sprawy uzasadniały nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez stosownej licencji, w wysokości wynikającej z pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. Dyrektor Izby Celnej w C. zakwestionował także zarzut dotyczący nieuwzględnienia okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie podkreślając, iż wszystkie istotne dla sprawy kwestie zostały przedstawione i wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji stanowiącej przedmiot skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia należy jednak stwierdzić, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., a więc w okresie, w którym postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się według przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r., o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że wspomniany akt prawny z dniem 1 stycznia 2004r., utracił moc. Obecnie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stosowana jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie zaś z art. 97 §1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasady prowadzenia działalności gospodarczej w postaci podejmowania i wykonywania transportu drogowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 6 września 2001r., o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.). Stosownie zatem do treści art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 6 września 2001r., podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Zgodnie przy tym z art. 87 ust. 1 pkt 3 przywołanej regulacji, podczas przejazdu wykonywanego w ramach międzynarodowego transportu drogowego rzeczy kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli także wypis z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych. Z kolei w myśl unormowania zawartego w art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez wymaganej licencji oraz wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych stanowiącego załącznik do tej licencji podlega karze pieniężnej, nakładanej w drodze decyzji administracyjnej (art. 93 ust. 1 tej ustawy), wydawanej przez podmiot upoważniony do przeprowadzenia kontroli w rzeczonym zakresie. Wśród podmiotów uprawnionych do nałożenia kary, o której mowa w art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r., wymienione zostały organy celne (art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym). Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że kierujący pojazdem, wykonującym w dniu [...]., transport drogowy w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę "A", nie posiadał wykazu, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. Kwestią mającą zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia jest natomiast zagadnienie, czy usługa wykonywana w tym dniu przez skarżącą spółkę pojazdem samochodowym marki [...] o nr rejestracyjnym [...], wyczerpuje znamiona transportu międzynarodowego a tym samym czy na skarżącym spoczywał obowiązek legitymowania się takim wykazem dla wyżej wymienionego pojazdu W tym miejscu godzi się podkreślić, iż zgodnie z definicją sformułowaną w art. 4 pkt 2 przywołanej ustawy z dnia 6 września 2001r., pod pojęciem międzynarodowego transportu drogowego należy rozumieć podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Sądu wykładnia przywołanego unormowania powinna uwzględniać sens wyrażenia "transport", sprowadzający się do przewozu ludzi i ładunków różnymi środkami lokomocji (patrz: Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978r., wydanie IX 1994r., s.525). W tym kontekście istota transportu międzynarodowego polega na przewozie ludzi lub rzeczy pomiędzy miejscem początkowym i docelowym, znajdującymi się w dwóch różnych państwach. Tym samym uzasadnione wydaje się twierdzenie, że z transportem o którym mowa w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001r., mamy do czynienia wtedy, gdy granica państwa jest przekraczana przez ładunek stanowiący przedmiot wykonywanej usługi transportowej. W rozpoznanej sprawie przesłanka ta została spełniona. Jest bowiem bezspornym, że przyczepa zawierająca przewożony towar, która wchodziła w skład zespołu pojazdów zatrzymanego do kontroli w dniu [...]., przekroczyła granicę kraju. Wykonywaną w tym zakresie usługę przewozową należało zatem uznać za transport międzynarodowy, związany z wymogiem posiadania dokumentu, określonego w art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. Z kolei brak przedmiotowego dokumentu dla ciągnika siodłowego, do którego przyłączono omawianą przyczepę z ładunkiem uzasadniał nałożenie na stronę kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W tym stanie rzeczy należy podnieść, że zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku. Trzeba bowiem raz jeszcze podkreślić, że o zakwalifikowaniu usługi przewozowej do transportu międzynarodowego decyduje fakt przekroczenia granicy państwa przez transportowany ładunek. W konsekwencji ciągnik siodłowy odbywający jazdę z takim ładunkiem powinien spełniać wymogi dotyczące wykonywania transportu międzynarodowego i to niezależnie od tego czy sam przekroczył granicę kraju czy też odbywał jazdę jedynie w zastępstwie innego ciągnika, który granicę tą przekroczył a następnie uległ awarii. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z prawem obowiązującym w dniu jego podjęcia. Dlatego, działając na podstawie art. 151 oraz art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.– Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz.1271), skargę oddalono.