VII SA/Wa 264/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 1999 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r. -zatwierdzającej projekt budowlany zespołu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zezwalającej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na budowę na terenie działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], położonej przy ul. [...] w [...] zespołu domów jednorodzinnych z garażami, stacji trafo, budynku ochrony oraz dróg osiedlowych. Postępowanie w sprawie wszczęto z urzędu. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że Wojewoda [...] wydał decyzję w oparciu o decyzje Burmistrza Gminy [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego nr: [...], które w dniu wydania były sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., sygn. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność wszystkich trzech powyżej wymienionych decyzji [...] z uwagi na ich niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wywołuje skutki ex tunc, czyli od momentu wydania unieważnionej decyzji. Powyższa wada (wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o inną nieważną decyzję) jako wyjątkowo ciężka tkwi w samej decyzji, została ona bowiem wydana z rażącym naruszeniem prawa i dlatego, zdaniem organu, decyzja taka nie może być sanowana (uzdrowiona), a w związku z tym należy stwierdzić jej nieważność. Zdaniem organu decyzja o pozwoleniu na budowę jest zgodna z nieważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, która to z kolei jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania terenu. Skoro zatem decyzja [...] jest niezgodna z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, nie jest z nimi również zgodny zatwierdzony projekt zagospodarowania działki i wydane przez organy obu instancji pozwolenie na budowę - czym rażąco został naruszony przepis art. 35 ust. 1 pkt 1a. Jeżeli bowiem miejscowy plan dopuszcza na tym terenie jedynie utrzymanie oraz uzupełnienie zabudowy istniejącej, a wyklucza lokalizowanie nowych zespołów zabudowy mieszkaniowej to z uwagi na fakt, iż przedmiotowa inwestycja, obejmująca 44 domki jednorodzinne, została zaprojektowana na działce i w obszarze niezabudowanym, to w żadnym wypadku nie można uznać takiego projektu za zgodny z miejscowym planem. Zdaniem organu, przy wydaniu decyzji zarówno Wojewoda [...] jak i Burmistrz Gminy [...] nie tylko rażąco naruszyli art. 35 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego, ale również art. 33 ust. 2 pkt 3 powyżej ustawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].01. 2004r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r., stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 1999 r., oraz decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1999r. Skargę do Sądu Administracyjnego wniosła SM [...] wskazując, że warunki zabudowy i zagospodarowania w/wym. terenu zostały ustalone prawomocną decyzją. Spółdzielnia wskazuje również, że zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] sygn. [...] z dnia [...].06.2003r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga ta posiadająca sygn. akt :IV SA3073/03 nie została dotychczas rozpatrzona i dlatego skarżąca Spółdzielnia wnosi o łączne rozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny - Wydział IV w Warszawie obu skarg. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest sądowa kontrola (art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269). Dla oceny legalności określonej decyzji w trybie art. 156-158 k.p.a., istotny jest stan rzeczy w chwili wydania takiej decyzji. Nie jest więc uprawnione wnioskowanie organów administracyjnych o kwalifikowanej wadliwości zaskarżonej decyzji z tego powodu, że opierała się ona na innej ostatecznej decyzji, której stwierdzono nieważność. Jest to sytuacja, którą można i należy rozwiązać we właściwym dla niej trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.). W rozpoznanej sprawie jest okolicznością niesporną, że inwestor ubiegając się o pozwolenie na budowę przedłożył decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, która dotyczyła realizacji na terenie działki nr ew [...] położonej przy ul [...] w [...] zespołu budynków jednorodzinnych i realizacji takich obiektów dotyczył przedłożony projekt architektoniczno-budowlany i wniosek o pozwolenie na budowę . W dacie składania tego wniosku jak i wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę decyzja o ustaleniu warunków zabudowy była ważna i jej treść wiązała organ rozpoznający wniosek o pozwolenie na budowę. W postępowaniu o pozwolenie na budowę organ administracji nie mógł pomijać treści tej decyzji i w ramach własnej oceny przyjmować, że jest ona nieważna. Nie można wobec tego postawić uzasadnionego zarzutu, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 33 ust. 2 pkt 3 i art. 35 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego. Sąd podziela pogląd organu znany z doktryny i orzecznictwa NSA, że stwierdzenie nieważności wywołuje skutki ex tunc (czyli od momentu wydania unieważnionej decyzji) nie oznacza to jednak, że należy przyjąć koncepcję, że stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Właściwym trybem do osiągnięcia tego celu jest wznowienie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1996 r., sygn. akt III ARN 21/96, OSNAPiUS 1997, nr 3, poz. 73). Kategoryczne sformułowanie cytowanego przepisu, iż "wznawia się postępowanie", przesądza o tym, że w razie stwierdzenia przez organ administracji jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. ma on obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 645). To postępowanie ma pierwszeństwo w stosunku do innych trybów postępowania administracyjnego, mogących doprowadzić również do wyeliminowania ostatecznej decyzji z obrotu prawnego. Naruszeniem przepisu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. było w tej sytuacji zaniechanie przez organ administracji wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Rozpoznając sprawę organ administracji architektoniczno budowlanej będzie miał na uwadze powyższą argumentację. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.