III SA/Wa 397/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Dudra, Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2005 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w ... z dnia ... grudnia 2003 r. Nr ... w przedmiocie umorzenia odsetek od zryczałtowanego podatku dochodowego oddala skargę Decyzją z dnia ... września 2003 r. Urząd Skarbowy ... umorzył skarżącemu odsetki za zwłokę w kwocie 1992,70 zł. naliczone i pobrane od nie uiszczonego w terminie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w 1997 r. lokalu mieszkalnego. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił decyzji Urzędu Skarbowego dokonanie błędnej oceny sytuacji ekonomicznej, w efekcie czego wydano krzywdzącą stronę decyzję. We wniesionym odwołaniu skarżący zakwestionował także brak wywiązania się Urzędu Skarbowego obowiązku udzielenia stosownych wyjaśnień dotyczących dokonanego zajęcia z wynagrodzenia sumy wyższej niż się należała oraz niedokonanie zwrotu pobranych odsetek. Zdaniem Strony, za powstałą zaległość podatkową powinien być obarczony Urząd Skarbowy, co powinno doprowadzić do pozytywnego rozpoznania wniosku z dnia 13 stycznia 2003 r. uzupełnionego w dniu 1 lipca 2003 r. i 1 sierpnia 2003 r. w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę w całości. W związku z powyższym skarżący wniósł o ponowne rozważenie możliwości umorzenia całości odsetek za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej w ... rozpoznając argumenty skarżącego odmówił uwzględnienia wniosku strony. W uzasadnieniu decyzji stwierdził że nie doszukał się w rozpoznawanym przypadku ważnego interesu skarżącego lub ważnego interesu publicznego. Zatem nie zaszły, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, przesłanki zawarte w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor podniósł, ze wskazane przez skarżącego problemy nie są związane ze zdarzeniami losowymi, aby mogły skutkować przyznaniem ulgi. Odnośnie zarzutu zawiadomienia o częściowym zajęciu wynagrodzenia za pracę przez komornika skarbowego, które opiewało na kwotę 14.090,96 zł. Dyrektor Izby Skarbowej poinformował, że w tej sprawie należy wystąpić z wnioskiem do Urzędu Skarbowego o wyjaśnienie tej kwestii, gdyż jest to odrębne postępowanie egzekucyjne, zatem ww. zarzuty zawarte w odwołaniu, wykraczają poza zakres przedmiotowego postępowania odwoławczego. W skardze na ww decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja jest krzywdząca, ponieważ zarówno Urząd Skarbowy jak i Izba Skarbowa nie udzieliły stosownych wyjaśnień, co do sposobu wydania decyzji dotyczącej zwrotu przyznanej ulgi w kwocie 1.992,70 zł oraz dokonanej wypłaty z tego tytułu w kwocie 429,04zł. Ponadto skarżący podnosił, że całe postępowanie było prowadzone przez pracowników Urzędu Skarbowego w sposób niekompetentny, gdyż pisma kierowane do skarżącego były adresowane na adres sprzedanego mieszkania a nie na adres zakładu pracy. Jednocześnie Skarżący wskazał w skardze, ze chciałby uzyskać informację dotyczącą zakończenia postępowania w sprawie sprzedaży lokalu mieszkalnego i wyjaśnienie zmiany żądania zapłaty kwoty 14.090,96zł na kwotę 7.614,74zł. Ponadto Skarżący wniósł o dokonanie zwrotu w całości odsetek od niezapłaconego podatku z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej powtórzył argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że wydana zostało bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd zauważa, że przedmiotem skargi jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji umarzającą skarżącemu 50% należnych odsetek od zaległości podatkowej. Mając to na uwadze przedmiotem rozstrzygnięcia należy uczynić kwestię istnienia przesłanek będących warunkiem sine qua non umorzenia odsetek naliczonych od nieuiszczonego podatku z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego w 1997 r. Należy zauważyć, iż podstawą prawną umorzenia odsetek jest art. 67 § 1 na podstawie art. 148 §1-3 i art. 150 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Zatem umorzenie zależy od wystąpienia ważnego interesu społecznego lub interesu publicznego. Użyte przez normodawcę pojęcia nieostre, niedookreślone, takie jak "ważny interes podatnika", "interes publiczny", nie mogą być interpretowane w sposób subiektywny, a więc nie może o tym decydować przekonanie podatnika. Zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie ukształtował się pogląd, zgodnie z którym o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria zobiektywizowane, które są zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Natomiast "interes publiczny" należy rozumieć jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Strona skarżąca składając wniosek o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej wskazała jako uzasadnienie wniosków trudną sytuację finansową, spowodowaną obciążeniami alimentacyjnymi na rzecz dzieci oraz spłatą pożyczki udzielonej przez zakład pracy. Sąd stwierdza, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji, bez przekroczenia granic uznania administracyjnego, uznał, że przedstawione we wniosku okoliczności uzasadniające "ważny interes podatnika", nie stanowią wystarczającej podstawy do udzielenia wnioskowanej ulgi. Tym bardziej, jak wynika z decyzji organów podatkowych, skarżącemu została udzielona ulga w postaci umorzenia połowy odsetek. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż podstawową zasadą jest powszechność i równość opodatkowania. Przepis art. 67 § 1 Ord. pod., jest przepisem o charakterze wyjątkowym, dlatego też umorzenie należności stosuje się w wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych wypadkach; ocena szczególności tych wypadków należy do kompetencji organów podatkowych w tej sprawie do Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Izby Skarbowej jako organu odwoławczego. Należy przy tym zauważyć, iż ulgi mogą mieć jedynie charakter incydentalny, a nie powtarzalny, służący poprawie kondycji finansowej strony. Skarżący sprzedając w 1997 r. mieszkanie zobowiązany był odprowadzić stosowny podatek. Brak wiedzy na temat obowiązku uiszczenia podatku, nie jest okolicznością nadzwyczajną spowodowaną przyczynami niezależnymi od strony skarżącej. W ocenie Sądu organy podatkowe słusznie stwierdziły, że, sama trudna sytuacja finansowa strony nie uzasadnia jeszcze udzielenia żądanej ulgi. W ocenie Sądu, jeżeli organ podatkowy przeanalizował, czy w danej sprawie przesłanki umorzenia nie wystąpiły i odpowiednio uzasadnił swoją decyzję, to do niego należy wybór rozstrzygnięcia. Rolą Sądu w niniejszym postępowaniu było sprawdzenie, czy organ podatkowy przeprowadził w sposób właściwy postępowanie podatkowe a mianowicie zebrał materiał dowodowy, wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia, uzasadnił swoją decyzję, wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia oraz czy nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Analiza akt postępowania administracyjnego doprowadza do wniosku, iż w niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły ww. elementów postępowania podatkowego. Wbrew zarzutom strony skarżącej organy podatkowe dokonały analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz przedstawionych przez niego argumentów i odniosły się do niej. Dowodem tego jest chociażby wskazanie, iż sytuacja przedstawiona przez skarżącego kwalifikowała się do umorzenia 50% odsetek od zaległości. Oceniając zarzut skarżącego dotyczący doręczania pism, Sąd zauważa, że w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swojego adresu. Konsekwencją zaniedbania tego obowiązku jest uznanie pisma za doręczone pod dotychczasowym adresem - art. 146 §1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Zatem, składając wniosek o umorzenie odsetek Skarżący zobowiązany był do wskazania aktualnego miejsca zamieszkania, aby korespondencje można było skutecznie doręczyć. W związku z powyższym zarzut w tej kwestii jest niezasadny, gdyż obowiązku wskazanego nie może zmienić fakt otrzymania przez Urząd Skarbowy informacji przesyłanych przez zakład pracy o uzyskanych przez Skarżącego dochodach. Odnośnie zarzutu nie uzyskania informacji o zakończeniu postępowania w sprawie sprzedaży lokalu mieszkalnego należy wskazać, iż postępowanie to zostało zakończone ostateczną decyzją Urzędu Skarbowego z dnia ... lipca 2003 r., gdyż Skarżący nie wniósł od niej odwołania. Zatem zarzut ten jest chybiony. W sprawie zarzutu dotyczącego niewydania decyzji lub postanowienia w związku ze zmianą żądania zapłaty kwoty 14.090,96 zł do kwoty 7.614,74 zł, Sąd zauważa, że kwoty te wynikały z zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia przesłanych do zakładu pracy a zatem dotyczyły odrębnego postępowania egzekucyjnego. Nie mogły być zatem przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu. Sąd informuje skarżącego, że w postępowaniu egzekucyjnym skarżącemu przysługiwały odpowiednie środki zaskarżenia zawarte w art. 33 lub a art.54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 110 poz. 968 ze zm.). W związku z powyższym skarżący mógł wnieść ww. środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym. Mając na uwadze zarzut dotyczący aktualnego stanu rozliczenia zaległości podatkowej, Sąd zauważa, że skarżący może zwrócić się na piśmie do Urzędu Skarbowego z zapytaniem o stan jego zaległości, złożyć wniosek o zwrot odsetek, jeżeli uważa, że nie zostały mu zwrócone w odpowiedniej wysokości. W niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem było umorzenie odsetek, Sąd nie mógł badać technicznego rozliczenia poszczególnych wpłat dokonywanych przez skarżącego i czy powstało z tego tytułu nienależne świadczenie ze strony skarżącego na rzecz Urzędu Skarbowego. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygnięto jak w sentencji.