VII SA/Wa 335/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2005 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego skargę oddala. VII SA/Wa 335/04 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002r. na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r., nakazał E.i D. rozbiórkę wykonanych fundamentów oraz ścian podpiwniczenia do wysokości stropu na działce nr ew. [...] obręb [...], położonej w [...] przy ul: [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracyjny powołał się na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylającą w dniu [...] maja 200r. decyzję nr [...] i umarzającą postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji, wszczęte na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał podstawę prawną w oparciu, o którą winno być prowadzone postępowanie w przedmiotowej sprawie Urząd Miejski w [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2001r., że decyzja nr [...] z [...] grudnia 2000r. o pozwoleniu na budowę nie funkcjonowała w obrocie prawnym. Odwołanie od tej decyzji złożył inwestor E. D. podnosząc, iż organ pierwszej instancji błędnie oparł się na piśmie Urzędu Miejskiego w [...], który nie przedstawia prawdziwych twierdzeń odnośnie decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1999r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] z dnia [...] lutego 2004r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w przedmiocie rozbiórki wykonanych fundamentów oraz ścian podpiwniczenia do wysokości stropu, na działce nr ew. [...] w [...] przy ul: [...]. Organ odwoławczy powołał się na wyrok NSA z 30 kwietnia 2003r. zapadły w sprawie IV SA 1705/01 ze skargi E. D. na decyzję nr [...] z [...] kwietnia 2001r. uchylającą decyzję Burmistrza Miasta [...] nr [...] z [...] grudnia 2000r. i umarzającej postępowanie organu pierwszej instancji w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązując organ odwoławczy do szczegółowego wyjaśnienia czy w przedmiotowej sprawie została faktycznie wydana decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 1999r. zezwalająca na budowę przedmiotowego obiektu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postępowanie wyjaśniające wykazało, ze decyzja nr [...] z [...] grudnia 1999, została w dniu [...] grudnia 1999r. doręczona T. i J. P.. Wojewoda [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy uchylił decyzję nr [...]z dnia [...] grudnia 2000r. Burmistrza Miasta [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji (decyzja nr [...] z [...] grudnia 2003r.). W oparciu o te materiały należało przyjąć, iż inwestor rozpoczął budowę budynku mieszkalnego zgodnie z ustawą, co w ocenie organu odwoławczego czyni dalsze postępowanie w ramach nadzoru budowlanego – bezprzedmiotowym. Na decyzję tą skargę złożyła właścicielka sąsiedniej nieruchomości Z. W., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 48 Prawa budowlanego, a nadto art. 7-11, 77 § 1 80, i 107 § 3 kpa, które miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia w sprawie. W skardze podniesiono, iż organ wadliwie uznał, iż inwestor rozpoczął budowę zgodnie z przepisami. Niespornym faktem jest, iż decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 1999r. nie została doręczona inwestorowi jak również samej skarżącej. Ponadto inwestor rozpoczął prace budowlane na przełomie czerwca i lipca. W dniu [...] września 1999r. Urząd Miejski nie posiadał żadnych informacji o prowadzonych robotach budowlanych. Ponadto działka stanowi współwłasność nie tylko inwestora, ale również jego żony i córki. [...] września 1999r. skarżąca złożyła oficjalne pismo w tej sprawie. W dniu [...] stycznia 2004r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1999r. – nie rozpatrzone do chwili wniesienia skargi. Jest niesporne, iż budowę prowadzono bez decyzji o pozwoleniu na budowę budynku i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, co potwierdza protokół z [...] grudnia 2000r. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisami kompetencyjnymi zawartymi w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. 2000 Nr 106, poz. 1126 ze zm.) organy nadzoru budowlanego uprawnione są m.in. do kontroli realizowanej inwestycji z wydaną decyzją o pozwoleniu na jej budowę. Natomiast do organów architektoniczno-budowlanych należy wydawanie decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz ewentualna weryfikacja takich decyzji w trybach zwykłych i nadzwyczajnych. Jeżeli więc w obrocie prawnym znajduje się decyzja zezwalająca na budowę, organy nadzoru budowlanego nie mają uprawnień do jej kontroli, mogą jedynie badać czy wykonane prace budowlane nie zawierają istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę – projektu budowlanego. Kontrolą Sądu administracyjnego w niniejszej sprawie objęta jest decyzją umarzająca postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w przedmiocie rozbiórki wykonanych fundamentów oraz ścian podpiwniczenia do wysokości stropu, wykonane na rzecz inwestora E. D. na działce przy ul. [...] w [...]. Ustalenia faktyczne poczynione w niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości. W dniu [...] grudnia 2000r. decyzją nr [...] Burmistrz Miasta [...], zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na budowę budynku mieszkalnego dwurodzinnego, na działce nr [...] położonej w [...] przy ul. [...] na rzecz inwestorów E. i A. D.. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001r. po rozpatrzeniu odwołania właścicielki sąsiedniej nieruchomości Z. W. uchylił powyższą decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Wniesiona na tą decyzję skarga inwestora E. D. została uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2003r. sygn. akt IV SA 1705/01 /k-67 akt sądowych) uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd administracyjny nakazał wyjaśnić sprawę decyzji z dnia [...] grudnia 1999r. wydaną w tym samym przedmiocie, i zbadać czy została ona faktycznie doręczona przynajmniej jednej ze stron postępowania, przy czym nie musiał to być wnioskodawca (inwestor). Z poczynionych przez organy administracyjne ustaleń wynika, iż na tą samą inwestycję wydana została przez Burmistrza Miasta [...] decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 1999r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca inwestorom pozwolenia na budowę. Decyzja ta została doręczona 29 grudnia 1999r. jedynie właścicielom sąsiedniej nieruchomości T. i J. P.. Nie otrzymali jej ani inwestorzy, ani też skarżąca Z. W.. Od decyzji tej nie wniesiono odwołania. W świetle powyższych ustaleń organy nadzoru budowlanego oceniały czy prace budowlane prowadzone przez inwestorów były samowolnie prowadzone, czy też budowa ta była legalna, bowiem wydana została decyzja o pozwoleniu na jej prowadzenie. Niewątpliwie w chwili wszczęcia i prowadzenia postępowania przez organa nadzoru budowlanego waloru ostateczności nigdy nie uzyskała decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] grudnia 2000r. Nie można natomiast podzielić zarzutów skargi, iż decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 1999r. nie znalazła się w obiegu prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może wypowiadać się w kwestiach dotyczących prawidłowości tej decyzji, nie będącej przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie, bowiem te kwestie winny być uprzednio rozważone postępowaniu nadzwyczajnym przed organami architektoniczno-budowlanymi. Ma jednak obowiązek ocenić czy decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 1999r. była w obiegu prawnym, a więc musiał ją uwzględnić organ nadzoru budowlanego badający legalność prowadzonej budowy przez inwestora. Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia jej stronie postępowania (art. 110 kpa). Z tym momentem wiąże ona organ, który ją wydał, co oznacza, że decyzja zostaje wprowadzona do obrotu prawnego i jej wzruszenie jest dopuszczalne w granicach wyznaczonych stosownymi przepisami kpa. Związanie decyzją ostateczną istnieje zarówno wtedy, gdy w ocenie organu jest ona poprawna, jak i również wtedy, gdy dostrzega on jej wadliwość. Organ nie może, bowiem takiej decyzji zmienić, jeśli decyzja została doręczona lub ogłoszona stronie. Decyzja administracyjna jest, bowiem aktem zewnętrznym będącym oświadczeniem władczym woli organu administracyjnego i może być uznana za wydaną z chwilą ujawnienia woli organu na zewnątrz struktur administracyjnych. Skoro jest niewątpliwe, iż decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 1999r. została doręczona jednej ze stron postępowania administracyjnego pozostaje ona w obiegu prawnym i organ nadzoru budowlanego okoliczność tę winien uwzględnić. Dla bytu prawnego tej decyzji nie mają znaczenia ani jej wady merytoryczne, ani też fakt jej niedoręczenia pozostałym uczestnikom postępowania w tym inwestorowi. Jak wynika z akt niniejszej sprawy pierwsze czynności poczynione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] miały miejsce dopiero w listopada 2000r. W tym czasie obowiązywała już decyzja nr [...] z [...] grudnia 1999r. zezwalająca inwestorom na prowadzenie prac budowlanych przy przedmiotowej inwestycji. Brak, więc było podstaw prawnych do wydania przez te organy decyzji w trybie art. 48 Prawa budowlanego, na mocy, którego można orzec nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jedynie wówczas, kiedy obiekt ten lub jego część wybudowany był bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Ewentualnie istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego mogą skutkować prowadzeniem postępowania przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 50 i 51 ustawy. W chwili jednak wydania kwestionowanych orzeczeń jedyną przesłankę do kontroli budowy przez organ nadzoru budowlanego była zgłoszona okoliczność prowadzenia jej bez wymaganego pozwolenia. W świetle poczynionych rozważań zarzut ten nie był zasadny. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż prawidłowe było orzeczenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzające postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego przy braku podstaw do orzeczenia rozbiórki wykonanych prac inwestorów fundamentów oraz ścian podpiwniczenia. Z tych względów na podstawie art.. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.