II SA/Bk 47/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Jarosław Sacharczuk, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2005 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.- W wyniku ponownego postępowania administracyjnego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004 roku, nr [...] stwierdził u Pana S. K. brak podstaw do uznania występujących schorzeń narządu słuchu za chorobę zawodową. W uzasadnieniu podał, iż był on zatrudniony w Zakładach [...] w Ł. od [...] stycznia 1965 roku do [...] lipca 1997 roku na stanowiskach stolarza wagonowego, spawacza gazowego, robotnika transportu, robotnika magazynowego, podczas pracy narażony był na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, w tym hałasu. Podczas postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostały wydane liczne orzeczenia lekarskie ([...].06.1993 r. – WOMP w B., [...]10.1993 r. – IMP w Ł., [...]05.1998 r. – IMP w Ł., [...]07.1999 r. – WOMP w B., [...]10.1999 r. – IMP w Ł., [...]02.2001 r. – PWOMP w B., [...]04.2003 r. – PWOMP w B., [...]05.2004 r. – IMP i ZŚ w S.), wszystkie te orzeczenia stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu u Pana S. K. Od powyższej decyzji odwołał się Pan S. K. zdaniem, którego ustalenia poczynione przez organ I instancji nie są zasadne. Polemizując z treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Pan S. K. uważał, że słuch na ucho prawe stracił dopiero w 1997 roku, a nie jak napisano w orzeczeniu w 1984 r. (pogorszenie słuchu w przedziale czasowym 1979 – 1983). Twierdził również, że nigdy nie był chory na cukrzycę i do dnia dzisiejszego nie leczył się z tego powodu, okresowo tylko przyjmował leki na obniżenie cukru. Zdaniem strony dla oceny jego choroby jako zawodowej, skala utraty słuchu nie ma żadnego znaczenia, a jego choroba ma charakter ślimakowy, jest obuuszna, mieści się w wykazie chorób zawodowych, a skarżący nigdy nie chorował na żadne wskazane w uzasadnieniu choroby, poza zwyrodnieniem kręgosłupa, które nie ma związku z utratą słuchu, nie wykazano jednoznacznego związku między chorobami a utratą słuchu, nadto dla oceny utraty słuchu jako choroby zawodowej nie ma znaczenia stopień niedosłuchu. Państwowy wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku, nr [...] – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W obszernym uzasadnieniu organ ustosunkował się do przebiegu całego postępowania administracyjnego i zebranych dowodów w toku jego trwania. Organ realizując wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 2 października 2002 roku w sprawie SA/Bk 688/02 – szczególną uwagę poświęcił treści orzeczenia lekarskiego nr [...] sporządzonego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] maja 2004 roku stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u Pana S. K. Organ odwoławczy podzielił również pogląd, że w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 z 1983 roku z późn. zm.), zaś wydana decyzja jest zgodna z § 5, 6, 8 i 10 tegoż rozporządzenia. W toku postępowania nienaruszono także art. 10 kpa, zapewniając stronie skarżącej czynny udział, możliwość składania dowodów i zawiadamiając ją o zakończeniu prowadzonego postępowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, za pośrednictwem Państwowego Wojewódzkiego Inspektoratu Sanitarnego w Białymstoku wywiódł Pan S. K., zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji, a mianowicie art. 7 i 8 kpa poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia bez wyjaśnienia wątpliwości wynikających z orzeczenia lekarskiego, które to zachowanie nie pogłębia zaufania obywateli do organów Państwa ani świadomości i kultury prawnej, 2. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji, a mianowicie art. 12 § 1 kpa poprzez działanie nie wnikliwe, pomijające oczywiste błędy lekarzy wydających orzeczenie w sprawie, jak również pomijające wcześniejsze orzecznictwo Sądów w przedmiotowej sprawie, a nadto cechujące się powolnością, gdyż prowadzone było przez okres 2 lat. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy między innymi podkreślił, że jego zdaniem wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 października 2002 roku w sprawie SA/Bk 688/02 – zostały wykonane poprzez dopuszczenie dowodu z orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Ponadto zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. Zgodnie z treścią § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania z sprawie zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115 z 2002 roku) – postępowania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej rozpoczęte przed dniem wejścia w życie wyżej wymienionego rozporządzenia jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. W konkretnej sprawie powyższe przesłanki zostały spełnione i zasadnie jako podstawę wydania zaskarżonej decyzji przyjęto rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych. W myśl przepisu § 1 powyższego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Do rozpoznania chorób zawodowych właściwymi są jednostki organizacyjne wyszczególnione w § 7 ust. 1 rozporządzenia. Rozpoznania swoje wyżej wymienione jednostki wydają w formie orzeczenia w sprawie choroby zawodowej. Skarżący Pan S. K. na przestrzeni lat 1993 – 2003 był wielokrotnie badany przez wyspecjalizowane jednostki. Wydane w tej sprawie orzeczenia P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. ([...]06.1993 roku, [...]06.1998 roku, [...]07.1999 roku, [...]02.2001 roku – uzupełnienie – [...]03.2001 roku, [...]07.2001 roku i [...]04.2003 roku) oraz orzeczenia wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. ([...]10.1993 roku, [...]05.1998 roku i [...]11.1999 roku) zanegowały zawodową etiologię rozpoznanego u badanego uszkodzenia słuchu. Na skutek wytycznych zawartych w Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 2 października 2002 roku w sprawie SA/Bk 688/02 – skarżący, po osobistym wskazaniu placówki medycznej – hospitalizowany został w okresie od [...] marca 2004 roku do [...] kwietnia 2004 roku w Oddziale Chorób Zawodowych i Wewnętrznych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. W wyniku przeprowadzonych badań i na podstawie zebranej dokumentacji wyżej wymieniony Instytut orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] maja 2004 roku stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u Pana S. K. uznając, iż przebieg kliniczny schorzenia (wystąpienie głuchoty ucha prawego w krótkim okresie czasu), duża asymetria niedosłuchu oraz współistnienie innych chorób – wskazuje na działanie innych, pozazawodowych czynników uszkadzających słuch. Z uwagi na fakt kwestionowania ponownie przez skarżącego i tego orzeczenia - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. przesłał dokumentację do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z prośbą o ustosunkowanie się do uwag strony. W piśmie Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] sierpnia 2004 roku poinformowano, iż zapoznano się z wnioskiem pacjenta, kartą informacyjną z leczenia w Klinice Otolaryngologii Szpitala Klinicznego Akademii Medycznej w B. oraz posiadaną w tut. Szpitalu dokumentacją lekarską. Nie znaleziono jednak podstaw do zmiany orzeczenia lekarskiego wydanego w dniu [...] maja 2004 roku. Wyjaśniono, iż "w orzecznictwie lekarskim w wykazie chorób zawodowych przyjęto określone kryteria, które zawarte są w wydanych przez Ministerstwo Zdrowia w 1987 roku wytycznych metodologicznych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 listopada 1983 roku. Zgodnie z aktualnie obowiązującą wiedzą medyczną uszkodzenie słuchu spowodowane działaniem hałasu powinno spełniać następujące kryteria: 1. ubytek słuchu czuciowo – nerwowy, obuuszny i symetryczny, 2. audiometryczne cechy niedosłuchu są symetryczne, 3. ubytek słuchu nigdy nie osiąga głębokiego niedosłuchu, zwykle wartościami granicznymi dla niskich częstotliwości jest ok. 45 dB, a dla wysokich ok. 75 dB. Rozwój choroby jest stopniowy, z reguły kilkunastoletni. Początkowo pojawia się przesunięcie progu słuchu w zakresie częstotliwości audiometrycznych 2 – 4 kHz, ubytki słuchu mają tendencję do pogłębiania się w kierunku częstotliwości wysokich, a następnie średnich z zachowaniem nasilenia wielkości ubytku dla częstotliwości wysokich. Niedosłuch spowodowany działaniem hałasu przedstawia sobie obraz niedosłuchu odbiorczego, gdyż powstaje na skutek uszkodzenia odbiorczej części narządu słuchu tzw. narządu Cortiego (ubytek ślimakowy). Tymczasem u Pana K. stwierdza się dużą asymetrię niedosłuchu – ucho prawe jest głuche. Należy przy tym podkreślić, że narażenie na hałas nigdy nie powoduje występowania całkowitej głuchoty. W uchu lewym stwierdza się niedosłuch typu odbiorczego z granicznymi wartościami dla niskich wysokich częstotliwości przekraczającymi powyżej przedstawione. Ponieważ wielokrotne badania stanu narządu słuchu w aspekcie choroby zawodowej przeprowadzone od 1993 roku do chwili obecnej nie dają podstaw do rozpoznania u Pana K. uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, w orzeczeniach lekarskich wskazano u badanego na inne pozazawodowe czynniki mające wpływ na narząd słuchu, a które były stwierdzone u badanego. Ilość czynników wpływających na narząd słuchu jest bardzo duża, nie ma żadnej obiektywnej metody, która mogłaby potwierdzić w sposób absolutnie pewny którąkolwiek z wymienionych przyczyn niedosłuchu. Pan K. dostarczył aktualnie wyniki badania przepływów w tętnicach szyjnych kręgowych metodą Dopplera, w którym nie stwierdzono zaburzeń przepływów w obrębie tych naczyń. Nadal jednak pozostaje szereg innych czynników pozazawodowych (rozpoznanych i nierozpoznanych), które mogły spowodować u niego uszkodzenie słuchu". W związku z podnoszonymi przez stronę w odwołaniu uwagami, dotyczącymi utraty słuchu w 1997 roku oraz wątpliwych kwestii współistnienia innych chorób (między innymi cukrzycy) organ II instancji, podczas analizy posiadanej obszernej dokumentacji, zwrócił uwagę na szereg dokumentów świadczących o schorzeniach skarżącego, które mogą mieć wpływ na utratę słuchu, a przede wszystkim na opinię Konsultanta Regionalnego w zakresie endokrynologii i diabetologii w Klinice Endokrynologii i Chorób Wewnętrznych. Z treści ww. opinii, a także dołączonych zaświadczeń lekarskich z dnia [...] kwietnia 2001 roku (Poradnia Cukrzycowa Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w B.) i [...]kwietnia 2001 roku (Miejski Ośrodek Diabetologiczny SM ZOZ w B.) wynika, że pacjent choruje na cukrzycę rozpoznaną w 1997 roku. Dodatkowo wynik konsultacji okulistycznej z dnia [...] kwietnia 2001 roku zawiera rozpoznanie wczesnej angiopatii cukrzycowej. Według opinii PWOMP "wyniki badań przeprowadzonych w Klinice Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych w dniach [...] maj 2001 – 11 maj 2001 nie wykluczają wpływu cukrzycy na rozwój uszkodzenia słuchu, gdyż tak wynika z badań przeprowadzonych w Klinice Otolaryngologii AM w B. i w Klinice Endokrynologii M w B. Wobec zgodnych kilkunastu orzeczeń jednostek organizacyjnych o braku podstaw uznania schorzenia zgłoszonego przez skarżącego poprzez fakt nie wyszczególnienia tegoż schorzenia w wykazie chorób zawodowych – organy administracji miały merytoryczną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty skarżącego, iż jakoby nie zostały wykonane wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka zamiejscowego w Białymstoku z dnia 2 października 2002 roku w sprawie SA/Bk 688/02, bowiem obszerne uzasadnione orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] maja 2004 roku Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. oraz pismo uzupełniające z dnia [...] sierpnia 2004 roku, jak również wnikliwa analiza materiału dowodowego dokonana przez organ – stanowią realizację tychże wytycznych. Niezasadny jest również zarzut o wydanie orzeczenia lekarskiego w oparciu o rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 roku, bowiem opinia ta przytacza rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych. Rozporządzenie to było także materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, iż uszkodzenie słuchu u skarżącego ma charakter ślimakowy, bowiem problem ten został wszechstronnie i wnikliwie wyjaśniony w orzeczeniu lekarskim nr [...] i jego uzupełnieniu z dnia [...] sierpnia 2004 roku. Mając całokształt powyższych okoliczności Są uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 roku).