VI SA/Wa 2215/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Ewa Marcinkowska(spr.) Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej oddala skargę L. M. wniosła skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2004 r. w przedmiocie odmowy powołania skarżącej na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca L. M. w dniu [...] września 2003 r. złożyła do Ministra Sprawiedliwości wniosek o powołanie jej na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazała na to, że spełnia wszystkie warunki formalne do powołania na stanowisko notariusza oraz, że od 1978 r. wykonuje zawód radcy prawnego. Pismem z dnia [...] października 2003 r., doręczonym skarżącej w dniu [...] października 2003 r., Minister Sprawiedliwości wezwał ją do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie opinii Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] za okres ostatnich 3 lat. Skarżąca uzupełniła ten brak wniosku w dniu [...] października 2003 r. Pismem z dnia [...] października 2003 r. Minister Sprawiedliwości zwrócił się do Rady Izby Notarialnej w [...] o zaopiniowanie wniosku skarżącej odnośnie powołania jej na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. W dniu [...] grudnia 2003 r. Minister skierował do Rady Izby Notarialej w [...] ponaglenie odnośnie zaopiniowania wniosku skarżącej. L. M. pismem z dnia [...] kwietnia 2004 r. wniosła skargę do Krajowej Rady Notarialnej na bezczynność Rady Izby Notarialnej w [...] w przedmiocie zaopiniowania jej wniosku. Na podstawie Uchwały z dnia [...] kwietnia 2004 r. Rada Izby Notarialnej w [...] wydała opinię pozytywną odnośnie powołania skarżącej na stanowisko notariusza oraz negatywną odnośnie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...] wnosząc jednocześnie o wyznaczenie skarżącej siedziby kancelarii notarialnej w [...]. W uzasadnieniu opinii wskazano na to, że w [...] funkcjonuje już 18 kancelarii notarialnych, co w pełni zaspokaja potrzeby lokalnej społeczności na usługi notarialne, a ponadto, że Rada pozytywnie zaopiniowała wniosek notariusz M. R. o zmianę siedziby kancelarii notarialnej z [...] na [...]. W piśmie z dnia [...] czerwca 2004 r. skierowanym do Ministra Sprawiedliwości skarżąca negatywnie ustosunkowała się do propozycji Rady Izby Notarialnej w [...] odnośnie wyznaczenia jej siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Wskazała na to, że poniosła już koszty związane z zapewnieniem lokalu w [...], że praca w [...] wiązałaby się z koniecznością dojazdów z [...] około 50 km, a ponadto, że warunkiem utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej w danej miejscowości nie jest zapewnienie rentowności już istniejącym kancelariom. Rada Izby Notarialnej w [...] w piśmie z dnia [...] lipca 2004 r. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko odnośnie wyznaczenia skarżącej siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Jako dodatkowy argument podniesiono to, że Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. zmienił notariusz M. R. siedzibę kancelarii notarialnej z [...] na [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Minister Sprawiedliwości odmówił powołania L. M. na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...]. W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał na to, iż kandydatka spełnia warunki ustawowe do powołania jej na stanowisko notariusza jednak wydając decyzję odmowną uznał za zbędne utworzenie kolejnej kancelarii notarialnej w [...]. W ocenie Ministra likwidacja w [...] kancelarii notarialnej notariusz M. R. uzasadnia natomiast potrzebę uruchomienia w tej miejscowości nowej kancelarii. W dniu [...] sierpnia 2004 r. wpłynął do Ministra Sprawiedliwości wniosek L. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca zarzuciła, że decyzja Ministra z dnia [...] lipca 2004 r. nie jest zgodna z zasadą prawdy obiektywnej oraz nie uwzględnia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, natomiast chroni interesy zawodowe działających już notariuszy. Minister Sprawiedliwości, rozpoznając wniosek, decyzją z dnia [...] października 2004 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. W uzasadnieniu tej decyzji jeszcze raz podkreślił, że jedyną przyczyną odmowy powołania na stanowisko notariusza była negatywna ocena odnośnie wskazanej miejscowości na siedzibę kancelarii notarialnej, natomiast nie jest możliwe wbrew woli wnioskodawczyni wyznaczenie jej przez Ministra innej siedziby kancelarii notarialnej niż wskazana we wniosku. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. M. zarzuciła decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2004 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2004 r., że zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego i prawa materialnego wnosząc o ich uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazała na to, że fakt przeniesienia jednej z kancelarii notarialnych z [...] do [...] jest okolicznością nie pozostającą w związku z jej sprawą, a do przesłanek ustawowych utworzenia kancelarii notarialnej nie należy zapewnienie rentowności usług notarialnych, jak też ich limitowanie. W jej ocenie doszło też do poważnego uchybienia proceduralnego, gdyż ta sama osoba reprezentująca organ, która wydała decyzję w niższej instancji, rozstrzygała sprawę ponownie i wydała rozstrzygnięcie utrzymujące swoją pierwszą decyzję. Organ administracji nie zapewnił więc bezstronności w ponownym rozpatrzeniu sprawy. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych wskazał na to, że przepis art. 24 § 1 pkt. 5 kpa, iż pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, nie ma zastosowania do Ministra Sprawiedliwości, który wydając drugą decyzję działał na podstawie upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 127 § 3 kpa. Przesłanką merytoryczną, która zadecydowała o odmowie powołania skarżącej na stanowisko notariusza było natomiast uznanie, że utworzenie kolejnej kancelarii notarialnej w [...] nie jest celowe, gdyż liczba istniejących w tym mieście kancelarii w pełni zaspokaja potrzeby lokalnej społeczności na usługi notarialne. Mając na uwadze interes obywateli Minister uznał natomiast, że istnieje potrzeba utworzenia kancelarii notarialnej w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wniesiona przez L. M. nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami postępowania oraz przepisami prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził, by decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2004 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. Nie jest trany zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt. 5 kpa. Zgodnie z art. 127 § 3 kpa – od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postępowanie w trybie art. 127 § 3 kpa nie jest klasycznym postępowaniem dwuinstancyjnym obejmującym działanie dwóch organów niższej i wyższej instancji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpatruje ten sam organ, który wydał zaskarżoną decyzję, a więc w przypadku Ministra Sprawiedliwości mogła to być osoba upoważniona przez niego do wydawania decyzji w tego rodzaju sprawach. Podpisanie decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę, która podpisała decyzję wydaną w pierwszej instancji, nie stanowi naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt. 5 kpa (takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. II S.A. 699/99). Nie znajdują też uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia innych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy – Prawo o notariacie. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz U z 2002 r. Nr 42 poz. 369 z późn. zm.) notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej. Art. 11 i 12 tej ustawy określają natomiast kto może być powołany przez Ministra Sprawiedliwości na stanowisko notariusza. Decyzje Ministra Sprawiedliwości o powołaniu na stanowisko notariusza mają charakter uznaniowy. Do Ministra Sprawiedliwości należy wybór kandydatów do wykonywania zawodu notariusza, jak też wyznaczanie siedziby ich kancelarii. Na Ministrze Sprawiedliwości ciąży więc także obowiązek prawidłowego rozmieszczenia tych kancelarii. W przypadku skarżącej jedyną przesłanką, która zadecydowała o wydaniu decyzji negatywnej odnośnie powołania jej na stanowisko notariusza było uznanie przez Ministra Sprawiedliwości, iż utworzenie kolejnej kancelarii notarialnej w [...] nie jest celowe. Minister uznał natomiast, że interes społeczny i słuszny interes obywateli przemawiają za utworzeniem kancelarii notarialnej w [...] w miejsce istniejącej tam wcześniej kancelarii, której siedziba została przeniesiona z [...] do [...]. Skarżąca nie wyraziła zgody na wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w [...], natomiast Minister nie mógł wyznaczyć siedziby kancelarii niezgodnie z treścią jej wniosku. Wydając zaskarżoną decyzję Minister Sprawiedliwości wszechstronnie zbadał zebrany w sprawie materiał dowodowy, a wydana przez niego decyzja zawierała wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 107 § 1 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.