VII SA/Wa 246/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-23
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wzniesionej wiaty, wydana na podstawie niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, może zostać utrzymana w mocy, jeśli plan ten stracił moc obowiązującą przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę wiaty, opierając się na przepisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stracił moc obowiązującą przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Sąd wskazał, że organ odwoławczy miał obowiązek rozpoznać sprawę na nowo w oparciu o stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej, a utrzymanie w mocy decyzji opartej na nieobowiązującym planie stanowi naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wzniesionej wiaty drewnianej, uznając ją za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka [...] sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA, a także brak czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska- Śpiewak ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
VII SA/Wa 246/04
UZASADNIENIE
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (tj. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) nakazał inwestorowi [...] sp. z o.o. rozbiórkę wiaty drewnianej nad stołem o wymiarach 4,50x7,60m wykonanej dla baru piwnego [...] na terenie nieruchomości należącej do RKS [...] przy ul. R. w W..
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w czasie przeprowadzonej w dniu [...] września 2003r. kontroli w terenie ustalono, iż spółka [...] w miesiącach lipiec i sierpień 2003r. na terenie dzierżawionym od RKS [...] pobudowała wiatę drewnianą. Wykonany obiekt budowlane usytuowany został bezpośrednio na gruncie i nie posiada fundamentów.
Inwestor wystąpił o legalizację samowolnie wzniesionego obiektu twierdząc, że jego budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Oceniając zasadność wniosku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż z dołączonego do akt wypisu z dnia [...] października 2003r. z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 1992r. w sprawie zmiany Perspektywicznego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzonego dnia [...] grudnia 1982r. (Dz. U. Woj. [...] z 1992 r., nr [...], poz. [...]), wynika, iż na terenie [...] " z uwagi na eksponowany w krajobrazie charakter obszaru należy wykluczyć prowizoryczne formy zagospodarowania i użytkowania terenu". Przesądza to, że wzniesionej wiaty nie można zalegalizować.
W ocenie organu wiata stanowi tymczasowy obiekt budowlany (art. 3 pkt 5 ustawy), którego budowa powinna być, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzedzona zgłoszeniem właściwemu organowi.
Ponieważ inwestor nie dokonał zgłoszenia, a zrealizowana samowolnie budowa jest niezgodna z zapisami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...], który nie dopuszcza prowizorycznych, a więc także tymczasowych form zagospodarowania i użytkowania terenu i nie jest możliwe zalegalizowanie tego obiektu.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł inwestor [...] sp. z o.o. zarzucając decyzji naruszenie art. 49 b ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7 kpa.
Zdaniem skarżącego wzniesiony obiekt jest w pełni zgodny z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Żaden z zapisów planu nie stanowi zakazu budowy obiektów o charakterze tymczasowym.
Drewniana wiata jest w pełni zharmonizowana z krajobrazem, nie zakłóca architektury na omawianym terenie, a zatem wydanie na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazu rozbiórki jest nieuzasadniona.
Skarżący dodatkowo podniósł, iż organ wydający decyzję nie rozpatrzył jego wniosku o legalizację z dnia [...] października 2003r., wydane rozstrzygnięcie nie zostało także przeprowadzone wszechstronnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy.
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniesionego odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Zgodnie z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego [...], którego wypis i wyrys z dnia [...] października 2003r. znajduje się w aktach sprawy na wskazanym terenie – przewidziane jest lokalizowanie funkcji usługowych III stopnia obsługi, których program wiąże się z terenami zieleni, a także preferuje się utrzymanie terenów zieleni miejskiej oraz lokalizowanie obiektów stwarzających warunki rekreacji dla użytkowników i mieszkańców strefy specjalnej centralnej miasta. Z uwag na eksponowany w krajobrazie charakter obszaru należy wykluczyć prowizoryczne formy zagospodarowania i użytkowania terenu.
Organ odwoławczy w pełni podzielił wywód i argumentację przeprowadzoną przez organ pierwszej instancji, iż wzniesiony samowolnie obiekt ma charakter tymczasowy w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, a więc jest on rozwiązaniem prowizorycznym, których wznoszenie wyklucza plan zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż wniosek o wyłączenie pracownika organu administracji został rozstrzygnięty postanowieniem z dnia [...] listopada 2003r., którym organ odmówił wyłączenia pracownika.
Nietrafny jest także zarzut braku rozstrzygnięcia wniosku o legalizację, gdyż w uzasadnieniu skarżonej decyzji odniesiono się do tegoż wniosku.
Decyzja została wydana w oparciu o prawidłową podstawę prawną i po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania. Niezgodność samowolnie zrealizowanych obiektów z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia ich legalizację.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu odwoławczego wniosła spółka [...] sp. z o.o.
Skarżący powtórzył zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
Dodatkowo skarżący wskazał, iż pozbawiony został czynnego udziału w postępowaniu, gdyż nie brał udziału w oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2003r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu ale z nie przyczyn w niej podniesionych.
Stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które strona podniosła w skardze.
Przede wszystkim należy wskazać, iż zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r. nr 80, poz. 717), obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003r. Oznacza to, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji nie mógł już, utrzymując w mocy decyzję rozbiórkową wydaną na podstawie art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego, wskazywać, iż samowolnie zrealizowany obiekty jest niezgodny z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...], zatwierdzonego wskazaną uchwałą z dnia [...] września 1992r. w sprawie zmiany Prespektywistycznego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzonego dnia [...] grudnia 1982r., gdyż ten w dacie orzekania przez organ odwoławczy (z dnia [...] stycznia 2004r.) już nie obowiązywał.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy na nowo w oparciu o stan prawny i faktyczny sprawy obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Art. 49 b Prawa budowlanego przewiduje konieczność przeprowadzenia szerokiego postępowania w celu ustalenia czy istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Jakkolwiek organ odwoławczy, jak to wskazano, ma obowiązek rozpoznania sprawy na nowo, to rozpoznanie jej w takim zakresie nastąpiłoby z naruszeniem art. 136 kpa i art. 15 kpa, gdyż pozbawiłoby stronę jednej instancji. Zachodziła zatem konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ z uwzględnieniem nowego stanu prawnego.
Zważywszy na powyższe uchybienie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Orzeczenie w pkt II sentencji ma swoje umocowanie w art. 152 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło