II OZ 86/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. i J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 353/04 o odmówieniu przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. i J. G. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 10 maja 2004 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyjęcia zgłoszenia zamiaru budowy obiektu postanawia oddalić zażalenie W dniu 10 grudnia 2004 r. M. i J. G. złożyli na formularzu urzędowym wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z wniosku wynika, iż skarżący utrzymują się z emerytury J. G. o wysokości 1182 zł brutto. Łącznie wydatki na leki dla niego i dla jego żony wynoszą 300-450 zł miesięcznie. Na oświetlenie i gaz wydają 250-270 zł miesięcznie. Ogrzewanie mieszkania w okresie zimy wynosi 2000-2500 zł. Bez pomocy dzieci nie mają oni żadnej szansy na życie. Skarżący posiadają dom o pow. 90 m2 , mieszkanie o pow. 65 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1,73 ha, którą oddali w dzierżawę w zamian za podatek gruntowy. W wyniku rozpatrzenia wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 22 grudnia 2004 r. odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu aktualna sytuacja majątkowa skarżących nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Sytuacja skarżących mających stałe źródło utrzymania, dom i mieszkanie, nie posiadających na utrzymaniu innych osób, nie jest szczególnie trudna, zważywszy przyjęty standard regionu, w którym zamieszkują. Pismem z dnia 4 stycznia 2005 r. skarżący złożyli na powyższe postanowienie zażalenie, które uzasadnili tym, że pod odliczeniu podatków i kosztów utrzymania pozostaje im nie więcej niż 300 – 400 zł na życie dla dwóch osób. Skarżący proszą o przyznanie radcy prawnego, któryby w logiczny i przejrzysty sposób ułożył skargę do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych. Oznacza to, że w ramach planowania wydatków skarżąca, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinna uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenia procesu sądowego i poczynić stosowne oszczędności. Mając powyższe na uwadze oraz okoliczności niniejszej sprawy należy uznać, iż skarżący nie wykazali w sposób dostatecznie przekonywujący, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania im prawa pomocy. W szczególności wątpliwości może nasuwać zestawienie deklarowanych uzyskiwanych dochodów z kosztami utrzymania. Jak podnoszą bowiem skarżący w zażaleniu dochód na każdego z nich po odliczeniu tych kosztów kształtuje się w granicy 150 – 200 zł miesięcznie, co biorąc pod uwagę potrzeby przeciętnego człowieka nie wystarczyłoby na zaspokojenie choćby podstawowych potrzeb życiowych. Tymczasem skarżących stać było na wybudowanie budynku gospodarczego który stał się przedmiotem niniejszego postępowania. Należy również zwrócić uwagę, iż Sąd rozważając możliwość przyznania prawa pomocy kieruje się nie tylko aktualną sytuacją dochodową wnioskodawcy lecz również jego stanem majątkowym. Skarżący posiadają natomiast dom o pow. 90 m2 oraz mieszkanie o pow. 65 m2, z których jedno przynajmniej mogłoby przynosić dochód. W tym stanie rzeczy odmówienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznania prawa pomocy M. i J. G. należy ocenić jako prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.