II OZ 128/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA - Eugeniusz Mzyk po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. A. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 grudnia 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 749/03 o odmowie przyznania B. A. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. i D. S., R. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 stycznia 2003r., Nr 149/02 w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2004r. sygn. akt 7/IV SA 749/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił B. A. przyznania prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych) w sprawie ze skargi D. i D. S., R. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 stycznia 2003r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd przytoczył, że wnioskodawczyni wraz z mężem uzyskuje dochód w wysokości 3.537 zł miesięcznie i w związku z tym jest w stanie zgromadzić odpowiednie środki na poniesienie kosztów sądowych. W zażaleniu na to postanowienie B. A. podniosła, że nie stać jej na pokrycie żadnych kosztów zaś odmowa przyznania jej prawa pomocy zmusza ją do rezygnacji z dochodzenia przed sądem jej praw do własnej działki natomiast umożliwia osobom trzecim jej zasiedzenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przewiduje, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy przy tym mieć na uwadze, że "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej ma charakter obligatoryjny, w tym sensie, że spełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 1 powoływanej ustawy obliguje sąd do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę" ( por. J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004r., str. 319). Poza tym prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, przyznawaną w ramach specjalnej pomocy państwa osobom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów postępowania. B. A. we wniosku o przyznanie prawa pomocy wnosiła o zwolnienie jej od kosztów sądowych a więc o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe zaś jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni wraz z mężem posiada stały miesięczny dochód w wysokości 3.537 zł. i , jak słusznie stwierdził Sąd w zaskarżonym postanowieniu, wysokość tego dochodu wskazuje, że wnioskodawczyni jest w stanie samodzielnie ponieść koszty sądowe. Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.