II SA/Wr 1358/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-22

Skład orzekający: sędzia WSA Ewa Janowska, sędzia WSA Teresa Cisyk, sędzia WSA Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy Państwowej Straży Pożarnej prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące dróg pożarowych do budynków, dla których pozwolenia na budowę zostały wydane przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 15 stycznia 1999 r.?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji publicznej nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego. Brak było ustaleń co do dat uzyskania pozwoleń na budowę, wykonania dróg dojazdowych i ich zgodności z przepisami obowiązującymi w czasie budowy. Organy nie wykazały, że istniejące drogi dojazdowe nie spełniały wymogów dróg pożarowych w świetle przepisów obowiązujących w czasie ich budowy. Ponadto, decyzja organu odwoławczego nie odniosła się do wszystkich obiektów objętych decyzją organu pierwszej instancji, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa A zaskarżyła decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Miejskiego nakazującą wykonanie dróg pożarowych. Spółdzielnia zarzuciła, że drogi te zostały wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy, przed wejściem w życie rozporządzenia z 1999 r. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję w części dotyczącej niektórych obiektów, uchylając ją w stosunku do innych. Spółdzielnia wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując błędną wykładnię przepisów i brak należytej analizy dat pozwoleń na budowę.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant: referent Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A w O. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w O. na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej A w O. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w O., na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400 z późn. zm.) oraz § 7, § 9 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 listopada 1992r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 1992r., Nr 92, poz. 460 z późn. zm.) w związku z § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz. U. z 1999r., Nr 7, poz. 64) oraz na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i 3 Kpa polecił Panu W. B. – Prezesowi Zarządu Spółdzielni A w O. wykonanie w terminie do dnia 31.12.2004r. obowiązków , a to stosownie do ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 1991r., Nr 81, poz. 351) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 listopada 1992r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 1992r., Nr 92, poz. 460 z późn. zm.) jak i § 16 oraz § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz. U. z 1999r., Nr 7, poz. 64) zapewnienia drogi pożarowej o utwardzonej i odpowiednio wytrzymałej nawierzchni umożliwiającej dojazd o każdej porze roku do budynków mieszkalnych usytuowanych w O. przy ulicy a 12 A,B,C,D, ulicy b 6 oraz 14, ulicy c 12 A, B, C, D, nr 27, a także 18 A, B, C oraz 20 A, B, C i D, ulicy d 1, ulicy e 70, ulicy f 7 oraz 4, ulicy g nr 5, 7, 4, 2, ulicy h nr 21 i 19, ulicy i 22, 24, 10, 12, 20, a także ulicy j 51 spełniającej określone wymagania, to jest: droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku możliwie od strony wejść do klatek schodowych, minimalna szerokość drogi pożarowej na całej długości obiektu oraz na odcinku 10 m przed i za obiektem powinna wynosić 4m; na odcinku tym należy dodatkowo zapewnić utwardzone pobocze o szerokości co najmniej 1m, które może być wykorzystane do ruchu pieszych, pomiędzy obiektem, a drogą pożarową nie powinny występować stałe elementy zagospodarowania terenu oraz drzewa i krzewy o wysokości przekraczającej 3 m, droga pożarowa powinna umożliwiać przejazd pojazdu bez zawracania; drogę pożarową bez możliwości takiego przejazdu należy zakończyć placem manewrowym o wymiarach co najmniej 20x20 m, objazdem pętlicowym lub rozwiązaniem równorzędnym; najmniejszy promień zewnętrznych łuków drogi pożarowej powinien wynosić co najmniej 11m; odległości krawędzi drogi pożarowej od ścian budynków powinna wynosić od 5 do 25 m; przy ustalaniu odległości krawędzi drogi pożarowej od ścian poszczególnych budynków należy brać pod uwagę wielkość obciążenia ogniowego i stopień przeszklenia obiektu, a ponadto inne okoliczności istotne dla ochrony przeciwpożarowej; nośność utwardzonej jezdni drogi pożarowej oraz nacisk na oś samochodu powinna wynosić odpowiednio 200 i 100 kN. Zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz. U. z 1999r., Nr 7, poz. 64) w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy wymagania dotyczące usytuowania drogi pożarowej nie mogą być spełnione, dopuszcza się stosowanie innych rozwiązań, uzgodnionych z [...] Komendantem Wojewódzkim Straży Pożarnej w O. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przeprowadzone w dniach 04-05 marca 2003r. czynności kontrolno-rozpoznawcze wykazały nieprawidłowości dotyczące nie wykonania, w sposób odpowiadający przepisom obowiązującym w czasie budowy obiektów oraz w czasie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę tych obiektów, dróg pożarowych i stąd też właściciel, zarządca lub użytkownik ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów pożarowych w trybie i na zasadach określonych w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej A w O., zaskarżając w całości decyzję i zarzucając jej rażące naruszenie prawa, a to normy prawnej statuowanej w § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz. U. z 1999r., Nr 7, poz. 64), albowiem oczywiste jest zdaniem odwołującego, iż drogi pożarowe, o których mowa w zaskarżonej decyzji, zostały wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy, a decyzje o pozwoleniu na ich budowę stały się prawomocne przed wejściem w życie tegoż rozporządzenia. Wskazując na powyższe wnosił odwołujący o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania przed organem I instancji ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania zarząd spółdzielni wskazywał, iż adresatem decyzji jest W. B. – prezes zarządu spółdzielni, a nadto w jej uzasadnieniu zawarte są nie tylko gołosłowne stwierdzenia, ale wręcz sprzeczne z faktycznym stanem rzeczy. Przedsięwzięcia inwestycyjne w zakresie, których wchodziły min. drogi pożarowe do budynków usytuowanych przy ulicach wymienionych w sentencji zaskarżonej decyzji zrealizowane zostały zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami oraz wydanymi decyzjami o pozwoleniu na budowę. Podnosił także odwołujący, iż każdy z obiektów budowlanych, które zrealizowano w ramach tych przedsięwzięć inwestycyjnych został protokolarnie odebrany od jego wykonawcy i oddany do użytku zgodnie z przeznaczeniem. Sama zaś spółdzielnia dopełniła obowiązku zgłoszenia odpowiedniemu Wydziałowi Urzędu Miasta [...] faktu przystąpienia z określoną datą do użytkowania konkretnego obiektu budowlanego. Odwołujący zauważył także, iż spółdzielnia posiada osobowość prawną i posiada organy statutowe, wśród których występuje inny niż jednoosobowy zarząd oraz, że to właśnie zarząd, a nie prezes kieruje działalnością tej spółdzielni i reprezentuje ją na zewnątrz, o czym zapomniano w chwili wydania decyzji. Decyzją z dnia [...], Nr [...], [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002r., Nr 147, poz. 1230 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w stosunku do obiektów usytuowanych w O. przy ulicy b 6, ulicy e 70, ulicy f 7 oraz 4, ulicy g nr 5, 7, 4, 2, ulicy h nr 21 i 19, ulicy i 22, 24, 10, 12, 20, a także ulicy j 51 oraz uchylił zaskarżoną decyzję w stosunku do obiektów przy ulicy a 12, ulicy c 18 a-c a także 20 a-d, ulicy b 14, ulicy d 1. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył przepisy prawne obowiązujące w datach, gdy udzielano pozwolenia na budowę obiektów wymienionych w decyzji Komendanta Miejskiego PSP. Wskazał, iż przepisy § 142 zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud z 1966r., nr 10, poz.44), a następnie § 31.1.2 rozporządzenia Ministra Administracji , Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r., nr 17, poz.62) wymagały wykonania dojazdów oraz dostępu dla straży pożarnej do budynków posiadających więcej niż 11 kondygnacji. Wymóg ten dotyczył budynków zlokalizowanych przy ulicy b 6 oraz e 70, a także budynków przy ulicy f 7 oraz 4, ulicy g nr 2, 4, 5, 7, ulicy h nr 21 i 19, ulicy i 20, 22, 24, 10, 12 oraz ulicy j 51. Uzasadniał organ, iż do większości obiektów wymienionych w decyzji Komendanta Miejskiego PSP w O. przepisy wymagały wykonania dojazdów pożarowych, a jak wykazało postępowanie część budynków w ogóle nie posiada dojazdów pożarowych i stąd też paragraf 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe nie może mieć zastosowania. Odnosząc się do zarzutu, iż decyzja została skierowana imiennie do prezesa spółdzielni organ stwierdził, iż zgodnie z przepisami prawa spółdzielczego oświadczenie pisemne skierowane do spółdzielni, a złożone w jej lokalu albo jednemu z członków zarządu lub pełnomocnikowi mają skutek prawny względem spółdzielni. Z treścią powyższej decyzji w części nie zgodziła się Spółdzielnia Mieszkaniowa A w O., kwestionując jej zasadność i zgodność z prawem, wnosząc o jej uchylenie w zaskarżonej części. Skarżący zarzucił decyzji w zaskarżonej części, a to utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...], Nr [...] w stosunku do obiektów przy ulicy b 6, ulicy e 70, ulicy f 7 oraz 4, ulicy g nr 5, 7, 4, 2, ulicy h nr 21 i 19, ulicy i 22, 24, 10, 12, 20, a także ulicy j 51, iż narusza prawo materialne przez błędną wykładnię przepisu § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz. U. z 1999r., Nr 7, poz. 64), W uzasadnieniu skargi podnosił, iż [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej niezbyt wnikliwie zapoznał się normami prawnymi stanowiącymi podstawę decyzji, jak też nie dokonał należytej analizy faktów, a dotyczących dat wydania pozwoleń na budowę obiektów. Decyzje bowiem dotyczące pozwolenia na budowę pochodzą z lat 1976, 1979, 198, 1983, 1984 i 1986r. i wszystkie wymienione w tych decyzjach budynki i obiekty budowlane, w tym drogi dojazdowe do owych budynków zostały wykonane zgodnie z dokumentacją opracowaną zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy, czyli na długo przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999r., a zatem oczywistym jest, iż §16 powołanego rozporządzenia winien mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Podniósł także skarżący, iż żaden z organów, które wydały decyzję objętą skargą nie wykazał, że istniejące w dniu wejścia w życie cytowanego rozporządzenia drogi dojazdowe do budynków wyszczególnionych w utrzymanej w mocy części decyzji Komendanta Miejskiego PSP w O. z dnia [...] nie były, od chwili oddania ich do użytku, także drogami pożarowymi, albo że zostały one wykonane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał nadto szczegółowo jakie przepisy i w odniesieniu do jakich obiektów budowlanych, mając na uwadze datę wydania pozwolenia na ich budowę, a wymienionych w zaskarżonej decyzji miały zastosowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarga Spółdzielni A w O. wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004r. i stąd też w oparciu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny, którym jest na mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 – LEX nr 37180). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. Przedmiotem oceny, w rozpoznawanej sprawie jest decyzja z dnia [...], Nr [...], [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, który na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002r., Nr 147, poz. 1230 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...], Nr [...], Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w O., w stosunku do obiektów usytuowanych w O. przy ulicy b 6, ulicy e 70, ulicy f 7 oraz 4, ulicy g nr 5, 7, 4, 2, ulicy h nr 21 i 19, ulicy i 22, 24, 10, 12, 20, a także ulicy j 51 oraz uchylił zaskarżoną decyzję w stosunku do obiektów przy ulicy a 12, ulicy c 18 a-c a także 20 a-d, ulicy b 14, ulicy d 1. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej w części decyzji i poprzedzającej ją decyzji wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa. Zaskarżona w części decyzja dotknięta jest wadami postępowania, bowiem wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego. Zgodnie z art. 138 § 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie, jak też umarza postępowanie. Decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w O. dotyczyła min. braku odpowiednich dróg pożarowych przy budynku usytuowanym przy ulicy c 12 A, B, C, D. Odwołująca się od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...] Spółdzielnia A w O. kwestionował całość tejże decyzji. Organ II instancji nie orzekł w zaskarżonej decyzji o obiekcie usytuowanym przy ulicy c 12 A, B, C, D, czym naruszył przepisy postępowania, które skutkować musiały jej uchyleniem. Zasadniczą jednak kwestią dla prawidłowego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy było ustalenie daty uzyskania pozwoleń na budowę obiektów budowlanych wyszczególnionych w zaskarżonych decyzjach. Nie czyniąc ustaleń w tym zakresie organ nie rozważył w sposób wnikliwy jakie przepisy i w odniesieniu do których z obiektów winny znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Organ I instancji nie tylko nie ustalił jednoznacznie w toku postępowania wyjaśniającego, a organ II instancji uznał te ustalenia za wystarczające, daty otrzymania przez skarżącego pozwoleń na budowę, ale także nie ustalił czy i do jakich obiektów wykonane, bądź nie zostały drogi dojazdowe, ani też czy istniejące drogi dojazdowe do budynków wyszczególnionych w utrzymanej w mocy części decyzji Komendanta Miejskiego PSP w O. z dnia [...] nie były, od chwili oddania ich do użytku, także drogami pożarowymi, w świetle przepisów obowiązujących w czasie ich budowy. Organ II instancji pomimo zawartych w odwołaniu spółdzielni twierdzeń w tym zakresie, nie uzupełnił postępowania dowodowego i nie dokonał w tym zakresie własnych ustaleń. Te okoliczności zatem winny podlegać wyjaśnieniu i ustaleniu. Organ winien zatem zażądać od strony postępowania wskazania wszystkich dowodów na poparcie swoich twierdzeń w zakresie daty uzyskania pozwolenia na budowę wymienionych obiektów, a także dokumentów dopuszczających je do użytkowania, a w razie braku takich dowodów, jako dowód w sprawie należało dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1Kpa). Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy; organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę (art. 86 zd. pierwsze Kpa). Organ administracji publicznej stosownie do art. 7 i art. 77 §1 KPA, w toku postępowania administracyjnego, zobowiązany jest pojąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacza to zatem, iż to organ administracji publicznej, a nie strona postępowania ma obowiązek podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto to organ właśnie administracji publicznej jako podmiot kierujący postępowaniem, a nie strona postępowania, obowiązany jest, zgodnie z art. 77 KPA, w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy. (por wyrok WSA w Warszawie z 09.04.2004r., II SA 1631/03; podobnie wyrok NSA z 23.04. 2002r. syg. I SA 274/02; wyrok NSA z 01.04.2002r., syg. V SA 115/01) Poczynienie takich ustaleń prowadzić będzie dopiero do rozważenia kwestii jakie przepisy w odniesieniu do których obiektów wyszczególnionych w zaskarżonej decyzji winny znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Zasada dwuinstancyjności postępowania wymaga, aby w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest jednak, by rozstrzygnięcia te poprzedzone zostały przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których jest prowadzone. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale jest zobowiązany ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a więc rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Załatwienie zatem sprawy administracyjnej przez wydanie decyzji opartej na niepełnym stanie faktycznym, a z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowym sporze, jest sprzeczne z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą prawdy obiektywnej i narusza art. 7 KPA oraz inne przepisy kodeksu postępowania administracyjnego normujące sposób dochodzenia do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy (m.in. art. 77 § 1, 80 KPA). Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż wyrazem prawidłowo przeprowadzonego przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego dla rozstrzygnięcia sprawy jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik. Zgodnie z art. 107 §1 i 3 Kpa decyzja organu powinna min. zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie zaś prawne winno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższe oznacza, iż zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają, którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. To wszystko kryje w sobie właśnie formuła art. 107 § 3 Kpa. Zaskarżona decyzja z tego punktu widzenia jest wadliwa. Organ II instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w oparciu o jakie dowody uznał twierdzenia odwołującej za niewiarygodne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest nadto odniesienia do treści dokumentów, które przy odwołaniu złożył odwołujący, a których analizy dokonał organ w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę. Nie sposób w związku z powyższym zauważyć, iż uzasadnienie odpowiedzi na skargę nie może konwalidować braków postępowania dowodowego, ani też braków w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Wskazanie, co do dalszego postępowania przez organ wynika z powyższych rozważań prawnych. Godzi się także podnieść, iż spółdzielnia stosownie do przepisów art. 11 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U z 2003r., Nr 188, poz. 1848) jest osobą prawną, która z chwilą wpisu do rejestru nabywa osobowość prawną, co oznacza, że może być podmiotem praw i obowiązków. Zarząd jedynie kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz (por art. 48 § 1 ustawy). Wykładnia powyższych przepisów prowadzić musi zatem do wniosku, iż adresatem decyzji winna być skarżąca Spółdzielnia, a nie imiennie jej prezes. Stwierdzone uchybienia, które mogą mieć istotny wpływ na wynik postępowania, uniemożliwiają Sądowi dokonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu...(Dz. U Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt 2 i 3 oparto na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 55 ust. 1 ustawy o NSA w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło