I SA/Po 439/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. i A. S. na postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania kontrolnego postanawia: odrzucić skargę /-/W.Zygmont Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] orzekł o wszczęciu postępowanie kontrolnego wobec podatników A. i H. S. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. Podatnicy w dniu-.10.2004r. złożyli wniosek o umorzenie powyższego postępowania w trybie art. 208 § 1 O.p. , jako bezprzedmiotowego wskazując, że sprawa podatku dochodowego od osób fizycznych została rozstrzygnięta decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w P.z dnia [...] Nr [...]utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 216 § 1 O.p. w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 3 i art. 31 ustawy z dnia 28.09.1991r. o kontroli skarbowej (j.t. Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 65 ze zm.) wniosek ten oddalił stwierdzając, że postanowienie jest niezaskarżalne, i może być zakwestionowane tylko w ewentualnym odwołaniu od decyzji. Podatnicy wezwali Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. do usunięcia naruszenia prawa przy wydawaniu postanowienia z dnia 28.12.2004r. poprzez wydanie stosownej decyzji rozstrzygającej sprawę umorzenia postępowania kontrolnego. Odpowiadając na wezwanie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdził, że nie dopatruje się naruszenia prawa i wskazał, że wobec podatników prowadzone nie jest postępowanie podatkowe, a postępowanie kontrolne, a wniosek o jego umorzenie wpłynął w trakcie tego postępowania. Przepis art. 216 § 1 i § 2 O.p. stanowi, że w toku postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia, które wprawdzie dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy. Postanowienie to nie kończy przedmiotowego postępowania kontrolnego. Zgodnie z przepisem art.237 O.p. postanowienia na które nie przysługuje zażalenie strona może zaskarżyć tylko w ewentualnym odwołaniu od decyzji. W skardze podatnicy domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Postanowieniu zarzucili rażące naruszenie przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 165 § 1, art. 207, art. 282a O.p. Uzasadniając skargę podnieśli, że poprzez złożenie wniosku o umorzenie postępowania kontrolnego zostało wszczęte nowe postępowanie podatkowe na żądanie strony. Obowiązkiem organu podatkowego jest merytoryczne rozstrzygnięcie żądania podatników. Materia objęta kwestionowanym postępowaniem kontrolnym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w P.Nr [..] z dnia [...] utrzymującą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Nr [...] z dnia [...]. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzuca skargę, jako niedopuszczalną. Powody. Konsekwencją stosowania zasady samoobliczania (składanie deklaracji) są działania organów podatkowych w razie stwierdzenia niewykonania zgodnie z prawem (w całości lub części) zobowiązania podatkowego (art. 21 § 3 i § 4 O.p.). Składanie deklaracji podatkowych nie wywołuje po stronie organu podatkowego obowiązku natychmiastowej ich weryfikacji, bowiem jest ona uprawnieniem tych organów, z którego mogą, lecz nie muszą skorzystać do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Może być ona wszczęta z urzędu zgodnie z rozeznaniem posiadanym przez organ podatkowy. Odpowiednio do powyższych zasad, skarżący podatnicy złożyli zeznanie podatkowe za 1999r. i wykonali obowiązek samoobliczenia, dokonując przy tym oceny własnej sytuacji podatkowej, natomiast Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. skorzystał z prawa do weryfikacji deklaracji podatników i zgodnie z posiadanym z rozeznaniem orzekł o wszczęciu z urzędu ( art. 165 § 1 O.p.) postępowania kontrolnego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. Przepis art. 24 pkt 1 ustawy z dnia 28.09.1991r. o kontroli skarbowej przewiduje wydawanie decyzji, o których mowa w art. 21 O.p. także przez inspektorów kontroli skarbowej - w przypadku dokonania ustaleń kontrolnych w zakresie podatków i innych należności budżetowych, których określenie lub ustalenie należy do właściwości urzędów skarbowych. Ponieważ wniosek podatników o umorzenie postępowania kontrolnego wpłynął w trakcie tego postępowania, zasadnie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. zakwalifikował ten wniosek jako wpadkowy (dotyczący poszczególnej kwestii) i nie rozstrzygając o istocie sprawy wniosek ten oddalił. Organ podatkowy w toku postępowania wydaje bowiem postanowienia, które dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy ( art. 216 § 1 i § 2 O.p.). Postanowienie powyższe nie może być zaczepione w trybie zażaleniowym, bowiem zażalenie nie przysługuje od wszystkich postanowień. Musi o tym wyraźnie stanowić ustawa (art. 236 § 1 O.p.). Przyjęcie takiej zasady wynika stąd, że przyznanie prawa do zażalenia na każde postanowienie mogłoby spowodować zablokowanie podstawowego wątku postępowania, którym jest rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w formie decyzji. O ile więc organ podatkowy wyda decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w stosunku do skarżących podatników, powstanie możliwość zaskarżenia postanowienia w odwołaniu od decyzji, w ramach tzw. zażalenia niesamoistnego (art.237 O.p.). Postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania kontrolnego jest nie tylko postanowieniem na które służy zażalenie, ale również nie jest postanowieniem kończącym postępowanie, ani postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty (art. 3 § 2 ust. 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270) ani żadnym innym aktem na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 powołanej wyżej ustawy orzekł sąd jak w sentencji postanowienia. /-/ W. Zygmont uk