VI SA/Wa 1276/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-21
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo odmówił udzielenia patentu na wynalazek polegający na opracowaniu preparatu farmaceutycznego w postaci syropu zawierającego macerat wodny uzyskany z korzenia prawoślazu o stężeniu powyżej 3%, uznając, że rozwiązanie nie posiada cechy nowości ze względu na istniejący stan techniki, w szczególności publikację "Próba oceny trwałości Sirupus Althaeae"?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że organ nie wykazał w sposób dostateczny braku nowości zgłoszonego wynalazku. Publikacja powołana przez Urząd dotyczyła syropu o niższym stężeniu substancji aktywnej, a Urząd nie odniósł się w sposób wyczerpujący do argumentów skarżącego kwestionujących wiarygodność i kompletność tej publikacji jako podstawy do zanegowania nowości wynalazku. Ponadto, Urząd pominął przedstawione przez skarżącego dowody potwierdzające jego wkład twórczy i nowość rozwiązania.Stan faktyczny
Skarżący G.N. zgłosił wniosek o udzielenie patentu na wynalazek polegający na opracowaniu preparatu farmaceutycznego w postaci syropu zawierającego macerat wodny z korzenia prawoślazu o stężeniu powyżej 3%, co miało zapewnić większą trwałość preparatu. Urząd Patentowy odmówił udzielenia patentu, uznając, że rozwiązanie nie jest nowe, powołując się na publikację P. Dorożyńskiego i L. Krówczyńskiego. Po wyczerpaniu drogi administracyjnej, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądzono od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt VI SA/Wa1276/04 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2005r. sprawy ze skargi G.N. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego G.N. z siedzibą w K. kwotę 1600 zł (tysiąc sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] lipca 1999r. G.N., zwany dalej skarżącym, zgłosił do Urzędu Patentowego wniosek o udzielenie patentu na wynalazek pod nazwą Preparat farmaceutyczny w postaci syropu. W świetle opisu, przedmiotem wynalazku jest preparat farmaceutyczny w postaci syropu zawierający nie mniej niż 3% substancji aktywnej otrzymanej z korzenia prawoślazu. W opisie podniesiono, że znane i stosowane od lat środki w postaci syropu zawierają ekstrakty substancji czynnych najczęściej w ilości nie przekraczającej 2% co wynikało:
1/ z bariery technologicznej uzyskania preparatu zawierającego śluz o wyższym stężeniu i odpowiedniej stabilności oraz
2/ wprost z farmakopei
Syropy powyższe mają mniejsze znaczenie lecznicze oraz posiadają poważną wadę tj oznaczony krótki czas trwałości z reguły nie przekraczający 3 m-cy ze względu na niewielką zawartość substancji czynnej. Tymczasem, zdaniem skarżącego, nieoczekiwanie okazało się ze zwiększenie zawartości ekstraktu powyżej wartości 3% spowodowało wielokrotne zwiększenie trwałości preparatu farmaceutycznego.
Istotą wynalazku jest opracowanie preparatu farmaceutycznego w postaci syropu zawierającego macerat wodny uzyskany z korzenia prawoślazu o stężeniu powyżej 3%. Przeprowadzone badania laboratoryjne wykazały, że optymalną wartością jest 6%, jednakże przy wartościach innych syrop posiadał wskazane wyżej korzystne właściwości. Substancjami czynnymi w maceracie są generalnie : śluzy roślinne o odczynie kwaśnym(...) a dodatek miodu działa korzystnie, energizująco na organizm. Przygotowany preparat według wynalazku posiada przedłużony okres trwałości do roku.
Sformułowano trzy zastrzeżenia patentowe
1/ preparat znamienny jest tym, ze zawiera powyżej 3% substancji aktywnej otrzymanej z korzenia prawoślazu
2/ preparat wg zastrzeżenia 1 zawiera jako drugą substancję czynną ekstrakt z malin w ilości nie mniejszej niż 0,5%
3/ preparat wg zastrzeżenia 1 skomponowany jest na bazie miodu naturalnego
Wyżej wymienione zgłoszenie numer P334531 ogłoszono w BUP nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r.
W dniu [...] października 2002 r. rzecznik patentowy R.S., działając na podstawie art. 44 ustawy prawo o własności przemysłowej zgłosił uwagi co do istnienia okoliczności uniemożliwiających udzielenie patentu:
1/ z wiedzy ogólnodostępnej przed dniem zgłoszenia znane były syropy i maceraty, które zawierały ponad 3% substancji czynnej z korzenia prawoślazu – wskazał na recepturę zawartą w publikacji Ziołolecznictwo dla lekarzy, Warszawa rok wydania 1980.
Tak więc powyższe rozwiązanie, nie posiadało cech nowości w rozumieniu art. 11 w zw z art. 10 ustawy o wynalazczości jak i art. 25 w zw z art. 24 prawa własności przemysłowej, albowiem było znane z literatury fachowej przedmiotu nie tylko polskiej ale także angielskiej , niemieckiej, rosyjskiej.
2/Także nieoczekiwany efekt (większa trwałość), mający uzasadniać poziom wynalazczy lub nieoczywistość zgłoszenia był znany w branży farmaceutycznej i nie jest niczym nowym lub odkrywczym.
Syrop prawoślazowy został przebadany w pierwszej połowie lat 90-tych a wyniki badań zostały przedstawione do publicznej wiadomości w wydawnictwie farmacja polska tom 52 nr 10 1996 w artykule "Próba oceny trwałości sirupus althaeae"
3/ w wyniku rozpowszechnia powyższej wiedzy w dniu [...] lutego 1996 r podjęto decyzję o wprowadzeniu do V wydania farmakopei polskiej zmiany dotyczącej zawartości korzenia prawoślazu w składzie preparatów z ilości 2 części na 5 części a zatem takie preparaty uznać należy za powszechnie znane.
Do uwag dołączono publikacje na które się powołano, jako dokumenty podważające nowość rozwiązania.
O powyższych uwagach zawiadomiono zgłaszającego.
W dniu [...] lipca 2003 r. zgłaszający przedstawił poprawiony opis wynalazku, w którym uwzględnił publikacje o których wspomniano wyżej. Poprawiona została jedynie część opisu dotyczącego stanu techniki, co w żaden sposób nie wpłynęło na zakres żądanej ochrony (zgłoszono takie same jak poprzednio zastrzeżenia patentowe)
W odniesieniu do publikacji Ziołolecznictwo zgłaszający podniósł, że wymienia się w nim jedynie płukanki, maceraty i odwary.
A nadto zawiera informację, że można stosować prawoślaz zewnętrznie do okładów oraz podawać pacjentom sproszkowany korzeń. Ponadto w publikacji tej ujawniono możliwość zastosowania 1-5 % odwarów z liści prawoślazu Nie ma jednak mowy o syropie. W konkluzji, zgłaszający stwierdził, że z faktu, iż znane są odwary 1-5%, nie można wyciągać wniosku, że znane są syropy o tym stężeniu albo jest możliwe wytworzenie syropu o tym stężeniu.
Dowodem na powyższe jest, zdaniem zgłaszającego, że do tej pory wytwarzane były zgodnie ze wskazaniami farmakopei IV syropy z prawoślazu o zawartości 2% śluzów.
Co do publikacji "Próba oceny....." zgłaszający podnosi, że podane są w niej niespójne wyniki, na podstawie badań metodą mało precyzyjną a co za tym idzie zdaniem zgłaszającego, nie można na podstawie tych badań jednoznacznie wyrokować o trwałości syropu. Zgłaszający podkreśla , że autorzy wysnuli jedynie ostrożny wniosek, iż syropowi prawoślazowemu 2% bo taki badali, może być przypisany 6 miesięczny okres trwałości pod warunkiem właściwej konserwacji środkami przeciwbakteryjnymi ale tak naprawdę autorzy nie badali trwałości preparatu a jedynie jego lepkość.
Zdaniem zgłaszającego publikacja de facto ujawnia oczywistą prawdę, że można zmieszać ze sobą dwa składniki syrop prosty i macerat z korzenia prawoślazu jednakże nie przesądza to o tym, że powstaje syrop o określonych właściwościach leczniczych, nie szkodzący zdrowiu, charakteryzujący się grupą właściwości wymaganych dla tej grupy preparatów farmaceutycznych. Syrop, który musi zachowywać przez określony długi czas właściwości lecznicze. Podkreślił, że naukowcy, którzy napisali publikacje badali syrop jedynie 2%.
Zgłaszający dodał ponadto, że jako pierwszy opracował oryginalną metodę badania śluzów, która została zgłoszona do ochrony patentowej. Dołączył wyniki badań porównawczych syropów 2% i 6% z prawoślazu. Te wyniki, jak wywodzi zgłaszający, pozwoliły mu na zgłoszenie do rejestracji w instytucie leków syropów prawoślazowych 6% łącznie z oryginalną metodą badania trwałości tych syropów. Podnosi, że jego przedsiębiorstwo, jako pierwsze, zgłosiło do rejestracji syropy o innym niż 2% stężeniu oraz zaczęło jako pierwsze takie syropy produkować.
Reasumując zgłaszający stwierdził, że obydwie publikacje nie podważają nowości rozwiązania zgłoszonego wynalazku gdyż publikacja w farmacji polskiej nie odnosi się do trwałości syropów prawoślazowych natomiast powoływanie się w uwagach na bliżej nieokreślone publikacje obcojęzyczne jest gołosłowne. Odnosząc się do dalszych argumentów składającego uwagi do patentu, zgłaszający dodał, że rzecznik patentowy, nie przedstawił dokumentów pracy podkomisji z 1996 r. natomiast tom V farmakopei został oddany do druku 23.11.1999 r. a ukazał się w 2000 r.. Jak z powyższego wynika, do publicznej wiadomości informacja o syropie została podana w 2000 roku a więc po zgłoszeniu wynalazku. Dodał ponadto, że receptura syropu prawoślazowego o większej niż 2% zawartości substancji czynnej znalazła się w farmakopei dzięki badaniom przeprowadzonym przez zgłaszającego.
W nowym opisie wynalazku zgłaszający wpisał zatem, że autorzy publikacji P.Dorożyński i L.Krówczyński badając trwałość syropu prawoślazowego o stężeniu 2% metodą pomiaru lepkości doszli do wniosku, że można zaproponować dla syropu o takim stężeniu sześciomiesięczny okres trwałości. Nie badali natomiast trwałości i stabilności syropów o wyższym stężeniu substancji czynnej a więc nie została stwierdzona możliwość wytwarzania takich preparatów jako środków farmaceutycznych.
W dniu [...] września 2003 r Urząd Patentowy RP zawiadomił, że zgłoszony preparat nie może zostać opatentowany, ponieważ rozwiązanie nie jest nowe. W uzasadnieniu powołano się na w/w publikację P.Dorożyńskiego i L.Krówczyńskiego, którzy zdaniem Urzędu w omówieniu wyników wskazują, że lepkość syropu prawoślazowego jest wyznacznikiem pozwalającym ocenić jego jakość a także trwałość. Zwiększenie lepkości syropu prawoślazowego można osiągnąć stosując 6 części korzenia prawoślazu zamiast 2 zalecanych przez FP IV.
Tak więc, zdaniem Urzędu Patentowego, syrop prawoślazowy o zawartości substancji powyżej 3 % jest nie tylko znany ale także polecany zamiast dotychczas zalecanego przez FP IV syropu 2%.
Udzielono zgłaszającemu miesiąc na odniesienie się do zawiadomienia.
Odnosząc się do tego zawiadomienia zgłaszający zarzucił, że teza postawiona przez autorów publikacji jest nieprawdziwa, ponieważ nie jest udokumentowana wynikami badań ujawnionymi w publikacji.
Swoje stanowisko poparł szczegółowymi rozważaniami na temat poszczególnych wyników badań przeprowadzonych przez autorów publikacji ( pismo strony z [...].09.2003) a w konkluzji stwierdził, że: publikacja nie spełnia przesłanki dostatecznego ujawnienia
a/ ze względu na całkowity brak wiarygodności i sprzeczności w niej występujące
b/ z powodu braku jakichkolwiek informacji na temat syropów prawoślazowych o zawartości surowca roślinnego wyższym niż 2 %
Ponadto, że dokument ten nie powinien być uwzględniony przy ocenie nowości ponieważ zawiera wiele błędnych informacji, które mogłyby przekonać specjalistę z danej dziedziny, aby nie brał poważnie danego dokumentu. Powołano się przy tym na orzecznictwo Komisji Odwoławczej Europejskiego Urzędu Patentowego. W ocenie strony praktyka wypracowana przez EUP powinna być brana pod uwagę w Polsce.
W podsumowaniu stwierdzono, że fakt, iż syrop o większej zawartości śluzu niż 2 % nie był produkowany jest potwierdzeniem, że przeciwstawiona publikacja nie była poważnie brana pod uwagę. Podkreślono, że produkcja stała się dopiero możliwa po wprowadzenie tego syropu do farmakopei V co stało się w wyniku badań przeprowadzonych przez zgłaszającego.
W dniu [...] grudnia 2003 r. Urząd Patentowy RP wydał decyzję znak [...] odmawiającą udzielenia patentu na zgłoszony wynalazek, działając na podstawie art. 10 i 11 ustawy o wynalazczości, mający zastosowanie w sprawie na podstawie art. 315 ust 3 prawo własności przemysłowej oraz art. 49 ust 1 prawa własności przemysłowej.
W uzasadnieniu stwierdzono, że istotą wynalazku jest fakt, że zwiększenie zawartości aktywnej z korzenia prawoślazu – śluzu powyżej 3 % zwiększa trwałość syropu, który wg dotychczasowych farmakopei mógł by produkowany jedynie z 2% zawartością substancji aktywnych.
Podniesiono, że ujawnienie preparatu farmaceutycznego- syropu prawoślazowego o zawartości powyżej 3% w przeciwstawionej publikacji P. Dorożyńskiego i L. Krówczyńskiego jest niewątpliwe.
Ewentualne braki w metodyce eksperymentów z tej publikacji nie mają, zdaniem Urzędu, znaczenia, ponieważ wnioski autorów są takie same jak wnioski do których doszedł zgłaszający. Ponadto dodano, że zgłaszający w dacie zgłoszenia nie przedstawił żadnych wyników badań potwierdzających trwałość zastrzeganych syropów. Nie podał również sposobu otrzymywania syropów prawoślazowych o zawartości śluzu powyżej 3 %, co mogłoby odróżni oba te syropy.
A zatem, ponieważ wszystkie istotne cechy obu syropów prawoślazowych tj. tego ze zgłoszenia i tego z publikacji są takie same, tzn. zwiększenie stężenia substancji aktywnej powyżej 3 % wiąże się ze zwiększeniem trwałości preparatu, należy uznać, że zastrzegany preparat nie jest nowy i dlatego nie można udzielić na niego patentu.
Od tej decyzji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w uzasadnieniu wniosku podał te same argumenty co w poprzednich pismach, podkreślając że jeżeli dokument (tj przeciwstawiona publikacja) zawiera błędy to taki dokument nie stanowić części stanu techniki, a zatem powinien zostać zdyskwalifikowany, na co wskazuje również orzecznictwo Europejskiego Urzędu Patentowego.
Decyzją z dnia [...] maja 2004 r znak [...], działając na podstawie art. 245 Ustawy prawo własności przemysłowej w zw z art. 10 i 11 ustawy o wynalazczości w zw z art. 315 ust 3 Ustawy prawo własności przemysłowej, utrzymano poprzednią decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem ujawnienia jest syrop a konkretnie zawartość w nim substancji aktywnej. Taki sam syrop jak zgłaszającego jest jednym z przedmiotów przeciwstawionej publikacji. W opisie i zastrzeżeniach patentowych brak jest jakiejkolwiek informacji odnośnie sposobu wytwarzania takiego syropu co mogłoby świadczyć o myśli twórczej autora o ile ten sposób prowadziłby do uzyskania lepszych efektów. Przy tak określonej istocie rozwiązania, nie mają znaczenia badania ani ich rodzaj czy prawidłowość ich przeprowadzenia. Badania bowiem dotyczą efektów stosowania wyższego udziału substancji aktywnej w syropie a nie jego w nim udziału. Ważne jest bowiem udostępnienie rozwiązania do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania (art. 11 prawa wynalazczego) a takie ujawnienie nastąpiło poprzez przeciwstawioną publikację.
W skardze do WSA skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, podnosząc:
1/ zarzut naruszenia przepisów postępowania a w szczególności art. 7, 77 kpa przez dowolną i pozostającą w sprzeczności z zasadami logiki ocenę zgromadzonego materiału dowodowego albowiem :
a/ Urząd Patentowy przyjął bez zastrzeżeń przeciwstawną publikację a nie powinna ona być brana pod uwagę bo zawiera dyskwalifikujące błędy, które wykazał skarżący
b/ dokument stanowiący stan techniki nie stanowi ujawnienia w rozumieniu art. 11 ustawy o wynalazczości, albowiem informacje zawarte w publikacji w Farmacji Polskiej nie stanowią ujawnienia w rozumieniu art. 11 w/w ustawy ponieważ nie ujawniają istoty wynalazku w taki sposób, aby znawca miał dostateczne dane do jego stosowania. Ujawnienie musi być jasne, jednoznaczne i niepodważalne a w niniejszej sprawie ujawnienie nie posiada tych cech. Związane jest to zdaniem skarżącego z poważnymi błędami zawartymi w tej publikacji.
W piśmie uzupełniającym z dnia [...] listopada 2004 r. skarżący dodatkowo wnosi o wzięcie pod uwagę:
a/ zasad wypracowanych przez EUP w związku z przystąpieniem Polski do Konwencji o udzielaniu patentów europejskich oraz uznanie,
b/ że Urząd Patentowy błędnie uznał przeciwstawna publikację za szkodzącą nowości wynalazku ponieważ zgodnie z orzecznictwem europejskim, publikacja która zawiera błędne informacje(a ta takie ma), nie stanowi stanu techniki i nie może by brana pod uwagę przy ocenie nowości zgłoszonego wynalazku
Skarżący dodał, że gdy ubiegał się o zezwolenie na dopuszczenie w roku 1998 (a więc 2 lata po publikacji) do obrotu leku A. – syrop prawoślazowy 6% to Instytut Leków nie zastosował wobec niego uproszczonego trybu dotyczącego leków o recepturach powszechnie znanych, tylko tryb rozszerzony stosowany wobec nowych środków farmaceutycznych, nie uznał również zadeklarowanej dłuższej trwałości syropu 6% i zażądał przedstawienia badań. Z powyższego wynika, że Instytut Leków nie potraktował przeciwstawionej publikacji poważnie i wystarczająco do realizacji wynalazku w postaci syropu o zwiększonej zawartości substancji czynnej, żądając dowodów, iż zgłoszony lek jest preparatem farmaceutycznym (syropem) posiadającym m.in określoną trwałość
c/ przeciwstawiona publikacja nie ujawnia dostatecznych dla znawcy danych do stosowania zgłoszonego wynalazku a zatem nie stanowi ujawnienia w rozumieniu art. 11 ustawy o wynalazczości, ponieważ gdyby ujawniona publikacja zawierała dostateczne dane do stosowania wynalazku. Produkcja syropu prawoślazowego o zawartości powyżej 2% zaczęłaby się zaraz po publikacji, bo było powszechnie wiadomo, że stosowany dotąd syrop 2% nie jest skuteczny. Przeszkodą była bariera technologiczna , którą przełamał skarżący otrzymując patent na metodykę określania trwałości preparatu farmaceutycznego zawierającego substancje śluzowe, metodę będąca warunkiem sine qua non niniejszego wynalazku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzjach, podkreślił, że przedmiotem rozpatrywania jest syrop w którym zawartość substancji aktywnej przekracza 3 %, taki sam syrop jest wskazany jako korzystny w przeciwstawionej publikacji i fakt ten spełnia zasadę prawdy obiektywnej na którą powołuje się zgłaszający.
Na rozprawie w dniu 21 marca 2005 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska. Pełnomocnicy skarżącego podnieśli dodatkowo naruszenie przez organ przepisów art. 78 i 84 k.pa. przez nie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, wobec podnoszenia przez skarżącego sprzeczności występujących w przeciwstawionej publikacji.
Pełnomocnik Urzędu Patentowego podkreśliła, że organ nie miał możliwości weryfikacji danych zawartych w publikacji na którą powołał się przy odmowie udzielenia patentu oraz że dysponował wystarczającą wiedzą w zakresie objętym zgłoszeniem, a zatem nie było potrzeby dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, a strona takiego dowodu nie zgłaszała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz U Nr 153 poz 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz 1270- dalej zwaną p.p.s.a) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Wniosek o udzielenie patentu numer P 334531 został zgłoszony w Urzędzie Patentowym w dniu [...] lipca 1999r. a więc przed wejściem w życie Ustawy – Prawo własności przemysłowej ((Dz. U. 2001 r. Nr 49, poz.508 ze zm.) co nastąpiło w dniu 22 czerwca 2001 r.
Stosownie do art. 315 ust. 3 w/w Ustawy, ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym a zatem według przepisów ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity, Dz. U.1993r. Nr 26, poz.117 ze zm.)
Zgodnie z art. 10 ustawy o wynalazczości wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do stosowania, natomiast stosownie do art. 11 w/w ustawy rozwiązanie uważa się za nowe, jeśli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie publiczne.
W niniejszej sprawie powodem odmowy udzielenia patentu na zgłoszone rozwiązanie był zarzut braku nowości tego rozwiązania w świetle publikacji Przemysława Dorożyńskiego i Leszka Krówczyńskiego "Próba oceny trwałości Sirupus Althaeae, Farmacja Polska ,tom 52 nr 10 1996 r. str. 445-448.
Zdaniem Sądu, z motywów zawartych w obydwu decyzjach Urzędu Patentowego nie można wywieść wniosku, że publikacja na którą powołuje się Urząd daje uzasadnione podstawy do zanegowania nowości zgłoszonego wynalazku, skoro powołana publikacja dotyczyła próby oceny trwałości syropu syropu 2 % a więc innego niż wnioskowany przedmiot ochrony.
Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania przed Urzędem, zgłaszający zakwestionował przedmiotową publikację odnosząc się szczegółowo do postawionych w niej tez i wniosków wywiedzionych przez jej autorów. Skarżący postawił przeciwstawionej publikacji zarzut, iż nie spełnia ona przesłanki całkowitego, jednoznacznego i niepodważalnego ujawnienia, zawiera liczne błędy i sprzeczności z powodu których nie może zostać wzięta poważnie pod uwagę, nie ujawnia syropu prawoślazowego o wyższej niż 2% zawartości śluzu, nie ujawnia wyników dotyczących trwałości i jakości syropów prawoślazowych o wyższej niż 2% zawartości śluzu. Przy czym, co należy podkreślić, zgłaszający deprecjonuje wyniki badań i wyciągnięte z nich wnioski w sposób niezwykle szczegółowy, podnosząc, że merytoryczne błędy zawarte w w/w publikacji i brak w niej wszystkich niezbędnych dla specjalisty informacji, nie pozwala na przyjęcie, iż publikacja ta w sposób jasny, jednoznaczny i niepodważalny ujawniła istotę zgłoszonego wynalazku.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. Urząd Patentowy zwrócił uwagę, że zgłaszający nie przedstawił żadnych wyników badań potwierdzających trwałość zastrzeganych syropów. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarżący przedstawił w trakcie postępowania sporządzoną przez swoją firmę dokumentację oryginalnej metody badania trwałości śluzu w syropie prawoślazowo-malinowym R. zawierającym 6% oraz 2 % maceratu z korzenia prawoślazu, raport z badań trwałości śluzu w syropie prawoślazowym A. 6% , raport z badań trwałości preparatu A. 5%, raport trwałości śluzu w preparatach farmaceutycznych – syropach prawoślazowych produkcji G. Powyższe badania zostały co prawda przeprowadzone w związku ze zgłoszeniem w/w preparatów farmaceutycznych do obrotu handlowego, tym niemniej poddanie tych preparatów pełnym badaniom, nie może by rozumiane inaczej niż fakt, że zgłoszony do opatentowania wynalazek stanowił istotne novum w zakresie wiedzy farmakologicznej w omawianym przedmiocie. Poza sporem jest, że przedstawione wyniki badań nie wnosiły do treści ujawnienia żadnych nowych elementów ale potwierdzały, w ocenie zgłaszającego, rzetelność informacji z dnia zgłoszenia. Zdaniem Sądu, nie może ulegać wątpliwości, że aby doszło do spornego zgłoszenia skarżący musiał przeprowadzić odpowiednie badania a więc, wbrew twierdzeniom organu, wniósł istotny wkład twórczy, który powinien być chroniony. Tymczasem organ, pomimo złożenia przez stronę wyżej opisanych wyników badań, pominął je w uzasadnieniach obydwu decyzji. W tym stanie rzeczy uznać należy, że Urząd Patentowy uchybił zasadom wyrażonym w art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. z których wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania oceny w oparciu o wszechstronną ocenę całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie.
Zdaniem Sądu, nie ustosunkowanie się przez organ do niektórych dowodów budzi wątpliwości co do prawidłowości innych dowodów.
W ocenie Sądu, w uzasadnieniu odmownych decyzji, Urząd nie odniósł się do argumentacji przedstawionej przez skarżącego w taki sposób, aby można było skontrolować prawidłowość wydanej decyzji. Odnosząc się do szeregu merytorycznych zarzutów, jakie postawił zgłaszający przeciwstawionej publikacji, Urząd ograniczył się do stwierdzenia, że ewentualne braki w metodyce eksperymentów w przeciwstawianej publikacji nie mogą mieć wpływu na ocenę wniosków wypływających z badań, jeżeli są to te same wnioski, do których doszedł zgłaszający (decyzja z dnia [...] grudnia 2003r.) oraz podzielił to stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2004 r. Takie uzasadnienie nie jest, zdaniem Sądu wystarczające. Wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku, powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją.
Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.03.1998 lex 41681).
Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach niejednokrotnie wskazywał, że jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. ( np. wyrok NSA z dnia 15.12.1995 r.SA/Lu 2479/94).
Mając na uwadze powyższe, trudno również zaakceptować pogląd przedstawiony przez organ na rozprawie w dniu 21 marca 2005r., że Urząd Patentowy nie jest uprawniony do weryfikowania publikacji, na którą się powołuje odmawiając udzielenia patentu, w sytuacji, gdy strona podważa tezy tej publikacji.
Z art.7, 77 k.p.a. wynika, że organ administracji obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia przez organ działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zażądania od strony dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów lub instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie.
Posiadanie zatem przez Urząd Patentowy wystarczającej wiedzy z zakresu objętego zgłoszeniem, obligowało organ do szczegółowego odniesienia się do merytorycznych argumentów zgłaszającego, czego zarówno w zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji nie uczyniono.
W ocenie Sądu, stwierdzone uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.).
Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu .
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 12 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz.2076 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło