IV SA/Wa 872/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-18
Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Tadeusz Cysek, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka zarządzająca centrum handlowym, która nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości inwestycji ani nieruchomości sąsiednich, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy słusznie ustalił, że skarżący nie posiadał statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ nie był właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej inwestycją ani nieruchomości sąsiednich. Status strony w takim postępowaniu przysługuje wyłącznie inwestorowi oraz właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości inwestycji lub sąsiednich, co wynika z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz utrwalonego orzecznictwa NSA.Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji. SKO uznało, że spółka C. nie jest stroną postępowania, ponieważ nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości inwestycji ani sąsiednich. Spółka C. twierdziła, że jako zarządca sąsiedniego centrum handlowego, reprezentuje użytkownika wieczystego tej nieruchomości i powinna być uznana za stronę. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka sędzia NSA Tadeusz Cysek asesor WSA Tomasz Wykowski ( spr.) Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2005r. sprawy ze skargi C. Sp.z.o.o z siedziba w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004r . Nr. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego -oddala skargę-
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2004 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - po rozpatrzeniu odwołania spółki C. Sp. z o.o. w W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak: [...], ustalającej na wniosek A. P. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu usługowego - punktu obsługi i informacji turystycznej pasażerów komunikacji publicznej i sprzedaży artykułów spożywczych przy Al. [...] na wysokości Centrum Handlowego [...] na działkach nr ew. [...] i [...] w obrąbie [...]na terenie Dzielnicy [...] w W. -umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż w świetle art.28 k.p.a. w związku z art.63 ust. l ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn.zm.) odwołujący się – C. Sp. z o.o. w W. nie jest stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, o której mowa w decyzji organu I instancji. Odwołujący się nie jest bowiem ani właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której inwestycja ma być zrealizowana, ani też właścicielem, czy też użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiednich. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłącznie tym podmiotom (poza wnioskodawcą) przysługuje status stron w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity - Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn.zm.), który to pogląd zachowuje aktualność w odniesieniu do postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn.zm.). W tym świetle bezzasadne jest wywodzenie przez odwołującego się, iż jako zarządcą sąsiadującego z planowaną inwestycją Centrum Handlowego "[...]" posiada on własny interes prawny, upoważniający go do udziału w postępowaniu.
W skardze na powyższe C. Sp. z o.o. w W. podniosła, iż całkowicie zasadnie została uznana za stronę postępowania przez organ I instancji. Powyższe wynikało z wiedzy organu, iż skarżący jest zarządcą Centrum [...] i jako spółka zarządzająca został wyznaczony do reprezentowania wszystkich użytkowników Centrum w tym P. S.A. (użytkownika wieczystego nieruchomości) we wszelkich dotyczących Centrum postępowaniach, w tym postępowaniach administracyjnych. Spółka P. S.A. nie odwołała się od decyzji organu I instancji, gdyż uznała, iż zgodnie z postanowieniami umowy o zarządzaniu Centrum uczestniczyć w postępowaniu będzie skarżący. Opisane wyżej okoliczności organ odwoławczy mógł ustalić w trybie art.136 k.p.a., czego bezpodstawnie zaniechał. Wobec powyższego zasadnym jest uchylenie decyzji odwoławczej oraz zobowiązanie SKO do wyjaśnienia podstawy umocowania skarżącego do występowania w sprawie w roli przedstawiciela strony - użytkownika wieczystego nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie oraz wskazując, iż w świetle art.33§l k.p.a. skarżący jako osoba prawna nie mógł być pełnomocnikiem P. S.A. w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem słusznie ustalił organ odwoławczy, iż skarżącemu nie przysługiwał status strony postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji planowanej na działkach nr ew. [...] i [...] w obrębie [...] na terenie Dzielnicy [...] w W..
Pojęcie strony, a więc podmiotu, któremu w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym przysługuje szczególna pozycja procesowa i związana z tym ochrona procesowa, zostało zbudowane w art. 28 k.p.a. na prawnej kategorii interesu prawnego. Zgodnie z tym przepisem bowiem stroną postępowania administracyjnego jest tylko ten podmiot, którego interesu prawnego (a tym bardziej obowiązku) dotyczy to postępowanie.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało zatem wyjaśnienie, czy postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku A. P. dotyczy interesu prawnego skarżącego. Stwierdzenie istnienia takiego interesu obligowałoby organy administracji do uznania skarżącego za stronę tego postępowania.
Wyjaśniając tę kwestię Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie powołało się na dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, prezentujące utrwalone stanowisko odnośnie tego, jakim podmiotom przysługuje status strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, toczącym się na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity - Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 zpóźn.zm.). Wskazane wyżej stanowisko zachowuje w pełni aktualność przy ustalaniu kręgu podmiotów w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn.zm.).
W oparciu o powyższe należy przyjąć, iż interes prawny posiadają, oprócz wnioskodawcy (inwestora), ubiegającego się o wydanie decyzji także właściciele lub użytkownicy wieczyści działek stanowiących teren inwestycji lub też nieruchomości sąsiednich (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt VI S.A. 13/95, publ. ONSA 1995/4/154 oraz późniejsze, oparte na niej orzeczenia).
Stanowisko to opiera się na założeniu, iż inwestycja będąca przedmiotem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (po zmianie stanu prawnego - przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy) wywołuje skutki zarówno w odniesieniu do nieruchomości, na której ma być zlokalizowana, jak i w odniesieniu do nieruchomości sąsiednich. Powyższe uzasadnia przyjęcie, iż interes prawny, umożliwiający wzięcie udziału w postępowaniu na prawach strony mają podmioty dysponujące prawem rzeczowym do tych nieruchomości w postaci prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego (w odniesieniu do właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich materialnoprawnej podstawy ich interesu prawnego należy upatrywać w przepisach art.3 pkt 2 i art.42 ust. 1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art.6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przewidujących gwarancję ochrony interesów osób trzecich).
W tym świetle twierdzenia skarżącego, iż w niniejszej sprawie przysługiwał mu status strony postępowania administracyjnego są oczywiście nieuzasadnione.
Skarżący nie jest bowiem ani właścicielem ani użytkownikiem wieczystym terenu inwestycji ani też nieruchomości sąsiednich. Nie może stanowić źródła interesu prawnego skarżącego sam fakt, iż na podstawie umowy cywilnoprawnej jest on zarządcą centrum handlowego znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji.
Z materiału dowodowego sprawy wynika, iż wskazane wyżej centrum handlowe znajduje się na gruncie obciążonym prawem użytkowania wieczystego na rzecz spółki P. S.A. Temu zatem podmiotowi przysługiwał interes prawny do wzięcia udziału w przedmiotowym postępowaniu, z którego to prawa spółka P. S.A. skorzystała przed organem I instancji.
Jednocześnie nie można przyjąć, tak jak sugeruje skarżący, iż to w imieniu P. S.A. złożył on odwołanie od decyzji organu I instancji. Przeczy temu sama treść tego dokumentu, sugerująca jednoznacznie, iż złożono go bezpośrednio w imieniu spółki C. Sp. z o.o. w W., działającej przez pełnomocnika. Ponadto przepisy k.p.a. nie dopuszczają reprezentowania stron postępowania administracyjnego przez osoby prawne. Art.33§l k.p.a. stanowi bowiem, iż pełnomocnikiem strony może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych.
Podkreślić należy także, iż organ odwoławczy zobowiązany był do dokonania samodzielnej oceny, czy wnosząca odwołanie spółka C. Sp. z o.o. w W. posiada status strony postępowania, czy też nie. SKO nie było zatem związane faktem, iż skarżącemu doręczono decyzję organu I instancji.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło