I SA/Bk 55/05

PostanowienieWSA w Białymstoku2005-03-18

Skład orzekający: Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, jeśli posiada w tym interes prawny?
Ratio decidendi
Gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, nawet jeśli posiada interes prawny. Organ jednostki samorządu terytorialnego, orzekając w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, działa jako organ podatkowy, a nie strona postępowania. Przyznanie mu takiej właściwości wyłącza możliwość dochodzenia przez ten organ oraz reprezentowaną przez niego jednostkę samorządu terytorialnego jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego.
Stan faktyczny
Burmistrz L. odmówił J. B. przyznania ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło tę decyzję i przyznało ulgę. Gmina L. wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy o podatku rolnym i podnosząc swój interes prawny jako źródło dochodów gminy. SKO wniosło o odrzucenie skargi, argumentując, że gmina nie jest stroną postępowania w takiej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Wojciech Stachurski (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przyznanie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym p o s t a n a w i a odrzucić skargę Burmistrz L. wydał w dniu [...].01.2005 r. decyzję Nr [...], w której odmówił J. B. przyznania ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym z tytułu poniesionych wydatków na zaopatrzenie gospodarstwa w wodę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż podatnik nie spełnia wymogów do przyznania ulgi inwestycyjnej wynikających z przepisu art. 13 ust.1 pkt2 lit. b i ust.2 ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.). Według organu przedstawione przez podatnika dowody nie potwierdzają faktu poniesienia wydatków na zakup i zainstalowanie urządzeń zaopatrzenia gospodarstwa w wodę. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...].02.2005 r. Nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przyznało podatnikowi ulgę inwestycyjną w podatku rolnym z tytułu poniesionych wydatków na zaopatrzenie gospodarstwa w wodę w wysokości 25 % udokumentowanych rachunkami nakładów inwestycyjnych, tj. w kwocie [...] zł. Zdaniem organu odwoławczego podatnik spełnia warunki do skorzystania z ulgi inwestycyjnej, gdyż: złożył wniosek zgodnie z wymogami ustawy; poniósł wydatki na inwestycję związaną z zakupem i zainstalowaniem urządzeń zaopatrzenia gospodarstwa w wodę; inwestycja został zakończona; dołączone zostały dowody odzwierciedlające wysokość poniesionych wydatków. Organ podkreślił także, iż ulga przysługuje podatnikom, którzy powiesili wydatki na zainstalowanie urządzeń zaopatrzenia w wodę także w ramach społecznego komitetu budowy wodociągów, choćby nawet budowa była dofinansowana przez budżet gminy. Na decyzję SKO w S. Gmina L., reprezentowana przez Burmistrza L. - złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucono jej naruszenie przepisu art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący odwołując się do przepisów art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 50 § 1 oraz art. 25 § 1 i art. 26 § 1 25 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wskazał na swój interes prawny, zdolność sądową i procesową do wniesienia skargi. W przedmiotowej sprawie Gmina L., będąca osobą prawną posiada legitymację do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., ponieważ przyznana podatnikowi przez organ drugiej instancji ulga inwestycyjna w podatku rolnym w kwocie [...] zł dotyczy interesów majątkowych skarżącej G. i ma bezpośredni wpływ na jej sferę zobowiązań. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 13.11.2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, źródłem dochodów własnych gminy są m.in. wpływy z podatku rolnego. Ponadto pozbawienie Gminy L. uprawnienia do wniesienia skargi naruszy konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Z powszechnie obowiązujących przepisów prawa nie wynika, że gmina jest pozbawiona uprawnienia do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu odwoławczego w sprawie, w której jej organ wykonawczy wydał decyzję w pierwszej instancji, jeśli posiada w tym interes prawny. Stanowisko takie w podobnej sprawie zajął Sąd Najwyższy Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 07.06.2001 r., sygn. akt III RN 104/2000 (opub. OSNAPiUS 2002/1/4). W drugiej części skargi Gmina L. podniosła, że zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym, podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na zakup i zainstalowanie urządzeń zaopatrzenia gospodarstwa w wodę. Ulga inwestycyjna przyznawana jest po zakończeniu inwestycji i polega na odliczeniu od należnego podatku rolnego od gruntów położonych na terenie gminy, w której została dokonana inwestycja - w wysokości 25% udokumentowanych rachunkami nakładów inwestycyjnych. Zdaniem strony skarżącej nie można uznać, że poniesione przez J. B. wydatki spełniają przesłanki niezbędne do udzielenia ulgi na mocy cytowanych powyżej przepisów prawa. Użyte w art. 13 ust 2 ustawy o podatku rolnym słowo "zakup" wskazuje na konieczność zaistnienia sytuacji, w której podatnik nabywa na własność urządzenia zaopatrzenia w wodę. Podatnik natomiast nie stał się właścicielem urządzeń zaopatrzenia gospodarstwa w wodę, gdyż w umowie partycypacyjnej zawartej w dniu [...].07.2004r. pomiędzy nim i Gminą L. strony ustaliły w § 4 ust. 2, że Gmina L. stanie się właścicielem inwestycji po jej wykonaniu i przekazaniu do użytku. Na mocy powyższej umowy również Gmina L. zobowiązana jest do ponoszenia kosztów eksploatacji i bieżącego utrzymania wodociągu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej odrzucenie. Zdaniem SKO zgodnie z utrwalonym dotychczas poprzez orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiskiem przyjmuje się, że gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, w której decyzję wydaje organ tej gminy (Uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., sygn. OPS 1/03 opubl. ONSA 2003/4/115). Stosownie do art. 6a ust. 4a ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym, burmistrz jest organem podatkowym właściwym w sprawach podatku rolnego i działając jako organ podatkowy orzekał w sprawie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym. Oznacza to wyłączenie legitymacji gminy do złożenia skargi na wydaną przez jej organ decyzję, bowiem pochodzi od podmiotu, który nie jest uprawniony do jej wniesienia w świetle art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezależnie od powyższego Kolegium podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W świetle przepisu art.50 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionymi do wniesienia skargi są również inne podmioty, o ile odrębne ustawy przyznają im takie prawo. W niniejszej sprawie żadnego z tych warunków nie spełnia Gmina L.. Kryterium interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga wykazania, iż zaskarżony akt stanowi rozstrzygniecie o indywidualnych prawach i obowiązkach wnoszącego skargę. "Interes prawny" jako legitymacja do wniesienia skargi, pozostaje przez to w ścisłym związku z pojęciem strony postępowania, w ramach którego zaskarżony akt został wydany. Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stojąc na stanowisku, iż organ administracji publicznej, który rozstrzyga sprawę administracyjną indywidualnego podmiotu nie ma statusu strony postępowania administracyjnego prowadzonego w tej sprawie przez organ II instancji. Przedmiotem postępowań podatkowych i wydawanych w ich ramach rozstrzygnięć zarówno w pierwszej oraz drugiej instancji są indywidualne uprawnienia lub obowiązki podatników, płatników, inkasentów, następców prawnych, osób trzecich - art. 133 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 zez zm.). W sprawach niektórych zobowiązań podatkowych stanowiących dochód jednostki samorządu terytorialnego (np. podatek od nieruchomości, rolny, leśny), organ takiej jednostki występuje w roli organu podatkowego, który działa w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie, a nie strony tego postępowania. Przyznanie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez ten organ, a także reprezentowaną przez niego jednostkę samorządu terytorialnego jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s.91-92, oraz przywołaną w odpowiedzi na skargę uchwałę NSA z dnia 19.05.2003 r., sygn. akt OPS 1/03, opubl. ONSA 2003, Nr 4, poz. 1150). Przywołany w skardze pogląd Sądu Najwyższego (wyrok z dn. 07.06.2001 r., sygn. akt III RN 104/2000) nie znalazł więc akceptacji w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także doktrynie prawa (zob. W. Chrościelewski, Z. Kmieciak, glosa do wyroku SN z dn. 07.06.2001 r., sygn. akt III RN 104/00, opub. OSP 2002/10/133). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 §1 pkt 6 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił skargę odrzucić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło