VII SA/Wa 127/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-16
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Krystyna Tomaszewska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna skierowana do spółki cywilnej, która nie posiada osobowości prawnej, może zostać uznana za wydaną z naruszeniem prawa, stanowiącym podstawę do stwierdzenia jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do spółki cywilnej, która nie posiada osobowości prawnej, jest wadliwa, ponieważ spółka cywilna nie może być stroną postępowania administracyjnego ani adresatem decyzji. Taka wadliwość stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Nawet jeśli uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest niedokładne, nie wpływa to na zgodność z prawem ostatecznego rozstrzygnięcia, jeśli jest ono zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. J. i S. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta zatwierdzającej projekt techniczny zmiany sposobu użytkowania lokalu na przetwórnię owocowo-warzywną i udzielającej pozwolenia na tę zmianę. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu brak spójności między orzeczeniem a uzasadnieniem, wskazując na stosowanie różnych podstaw prawnych nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. J. i S. W. na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Skargę oddala.
VII SA/Wa 127/04
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] listopada 1994r. zatwierdził projekt techniczny zmiany sposobu użytkowania parteru budynku warsztatowo-biurowego na terenie [....] Spółdzielni Mleczarskiej na przetwórnię owocowo - warzywną i udzielił Przedsiębiorstwu Handlu, Usług i Przetwórstwa [...] Spółka cywilna pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania parteru budynku warsztatowo-biurowego polegająca na adaptacji na przetwórnię owocowo-warzywną.
Decyzją z dnia [...] października 2003r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 157 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 kpa Wojewoda [...] stwierdził z urzędu nieważność w/w decyzji Prezydenta Miasta [...].
W uzasadnieniu podał, iż przedmiotowy obiekt o wymiarach 52x8m wybudowano samowolnie, a jego ściana południowa, w której znajduje się 48 otworów okiennych (21 na parterze i 27 na piętrze) jest oddalona od granicy z działkami osiedla domów jednorodzinnych na odległości ok. 1 do 2m. Takie usytuowanie budynku rażąco narusza przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Dlatego decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1994r. została wydana z rażącym naruszeniem obowiązującego w dacie jej wydania art. 54 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania M. J. i S. W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdził, że w przedmiotowej sprawie adresatem decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1994r. jest spółka cywilna nie posiadająca osobowości prawnej, która poza nielicznymi wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych, nie może być podmiotem praw i obowiązków. Nie można zatem uznać spółki cywilnej za stronę w rozumieniu art. 28 kpa, a w konsekwencji za adresata decyzji administracyjnej. Skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa. W związku z faktem, iż zaistnienie chociażby jednej z przesłanek obliguje organ do stwierdzenia nieważności. Organ odwoławczy nie badał przedmiotowej decyzji pod kątem zaistnienia innych przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa. Ponadto przedmiotowy budynek został wybudowany bez decyzji pozwolenia na budowę. Decyzja zezwalająca na zmianę sposobu użytkowania, bez przeprowadzenia stosownego postępowania przez organy nadzoru budowlanego, prowadziłaby do usankcjonowania samowoli budowlanej.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli M. J. i S. W. Zaskarżonej decyzji zarzucili brak spójności jej orzeczenia o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji z zawartym w decyzji tej uzasadnieniem, co wyraża się tym, że organ odwoławczy wbrew orzeczeniu o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji podjętym w wyniku uznania, iż w sprawie występują okoliczności określone w przepisach art. 156 § 1 pkt 2 kpa uznaje, że w sprawie występują przesłanki określone w przepisach art. 156 § 1 pkt 4 kpa bez jakiegokolwiek ustosunkowania się do podstawy prawnej przyjętej decyzji organu pierwszej instancji, a którą utrzymuje w mocy w oparciu o inne przepisy.
W uzasadnieniu skarżący podali, że wnosząc odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji oczekiwali orzeczenia, które jednoznacznie rozstrzygnie kwestię występowania okoliczności, o których mowa w przepisach art. 156 § 1 pkt 2 kpa jako zagadnienia merytorycznego. Na decyzję podjętą w oparciu o przepisy art. 156 § 1 pkt 4 kpa nie składaliby skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Dodatkowo odnosząc się do argumentów skargi podał, iż przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1994r narusza przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty i ich usytuowanie, co rażąco narusza art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.)
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżana decyzja nie narusza prawa, pomimo niedokładnego uzasadnienia, nie odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 kpa. Organ pierwszej instancji stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1994r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, natomiast organ drugiej instancji utrzymał w mocy stwierdzenie nieważności tej decyzji w oparciu o inną przesłankę nieważnościową z art. 156 § 1 pkt 4 kpa nie odnosząc się w uzasadnieniu swojego stanowiska do odwołania strony ani do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2003r. Zdaniem Sądu nie nastąpiło tu naruszenie prawa stanowiące podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchylenie decyzji winno skutkować tylko takie naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd podzielił trafność decyzji organu drugiej instancji i stanął na stanowisku, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że nawet błędne uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie może mieć wpływu na ostatecznie zgodne z prawem rozstrzygnięcie (np: wyrok NSA z 26 lutego 2002r. sygn. akt V SA 162/01).
Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 kpa, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy chociażby jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Badana w trybie nadzwyczajnym decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1994r. została skierowana do Przedsiębiorstwa Handlu, Usług i Przetwórstwa [...] – spółki cywilnej.
Spółka prawa cywilnego (uregulowana w kodeksie cywilnym – art. 860 i następne) nie ma osobowości prawnej. Podmiotem prawa i obowiązków w sferze stosunków zewnętrznych są wszyscy wspólnicy.
Osobą prawną jest jedynie jednostka organizacyjna wyposażona z mocy przepisów prawa w osobowość prawną wyrażającą się w specjalnej zdolności prawnej i odpowiadającej jej zdolności do czynności prawnych dokonywanych przez organy osoby prawnej. Zatem adresatem decyzji nie może być spółka cywilna.
Decyzja administracyjna kierowana do spółek cywilnych oprócz nazwy spółki powinna wymieniać osoby fizyczne (wspólników) wchodzących w skład spółki.
W przedmiotowej sprawie decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1994r. zatwierdzająca projekt techniczny zmiany sposobu użytkowania parteru budynku warsztatowo-biurowego na terenie [...] Spółki Mleczarskiej na przetwórnię owocowo-warzywną i udzielająca pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania parteru budynku warsztatowo-biurowego polegająca na adaptacji na przetwórnię owocowo-warzywną została skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Z tych względów zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003r. jest zgodna z prawem. W postępowaniu nieważnościowym prowadzonym na podstawie art. 156 § 1 kpa organy administracji muszą również z urzędu zbadać czy badana decyzja nie jest dotknięta jedną z wad wymienionych w pkt 1-7 tego artykułu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło