II SA/Gd 1232/03

WyrokWSA w Gdańsku2005-03-16

Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej (uszkodzenie słuchu wywołane hałasem) może zostać oparta na opinii lekarskiej sporządzonej przy zastosowaniu kryteriów diagnostycznych z innego aktu prawnego niż ten obowiązujący w dacie wszczęcia postępowania?
Ratio decidendi
Decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej nie może być oparta na opinii lekarskiej sporządzonej przy zastosowaniu kryteriów diagnostycznych z innego aktu prawnego niż ten, który obowiązywał w dacie wszczęcia postępowania. W przypadku zmiany przepisów w trakcie postępowania, należy stosować przepisy obowiązujące w momencie jego wszczęcia, a opinie powinny być wydawane zgodnie z tymi przepisami.
Stan faktyczny
Skarżący H. S. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej w postaci uszkodzenia narządu słuchu wywołanego hałasem. Organy administracji odmówiły stwierdzenia choroby, opierając się na opiniach lekarskich, które nie spełniały kryteriów orzeczniczych lub były wydane przy zastosowaniu przepisów innego rozporządzenia. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące wadliwości badań i braku stosowania właściwych przepisów. Sąd administracyjny uwzględnił skargę.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt 3 II SA/Gd 1232 / 03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 r., na rozprawie sprawy ze skargi H. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 lipca 2003r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego H. S. kwotę 38.31 zł.,(słownie: trzydzieści osiem złotych i trzydzieści jeden groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 23 grudnia 2002 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) odmówił stwierdzenia u skarżącego H. S. choroby zawodowej w postaci uszkodzenia narządu słuchu wywołanego działaniem hałasu. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż H. S. w latach 1956 - 1992 pracował w różnych zakładach pracy na następujących stanowiskach: ślusarza, tokarza, konserwatora, ślusarza narzędziowego, montera konstrukcji metalowych, ślusarza spawacza, zaś w okresie od 1.08.1992 do 17.12.1998 r. zatrudniony był w "A" Sp. z o.o. w S. na stanowisku montera spawacza. W środowisku pracy nie stwierdzono przekroczeń normatywów higienicznych natężenia dźwięku. Z opinii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. oraz Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. wynika, że u skarżącego stwierdzono niedosłuch obustronny typu odbiorczego, który nie kwalifikuje się do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu, gdyż nie spełnia kryterium orzeczniczego. W tej sytuacji zdaniem organu brak jest podstaw by rozpoznać u H. S. chorobę zawodową - uszkodzenie słuchu. W odwołaniu od powyższej decyzji H. S. podniósł, że Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. w trakcie badania nie posiadał sprawnych urządzeń do przeprowadzania badań. Rozpoznając odwołanie skarżącego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 25 lipca 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z orzeczenia uzupełniającego wydanego przez Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. wynika, że skarżący został poddany badaniu akumetrycznemu słuchu oraz dwóm badaniom audiometrycznym. Wyniki tych badań wykazały zbyt duże różnice niż może to wynikać z różnicy pomiarów, co wskazuje, że skarżący słyszy lepiej niż demonstrował podczas badań. Z tych względów IMMiT, mając na uwadze kryteria diagnostyczne zawarte w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. nie rozpoznał u skarżącego choroby zawodowej. Organ administracji podniósł, iż skarżący został również poddany uzupełniającym badaniom w Instytucie Medycyny Pracy w Ł.. Jednostka ta w wydanym orzeczeniu lekarskim z dnia 1 lipca 2003 r. nie rozpoznała u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu, uzasadniając to brakiem narażenia skarżącego na hałas w środowisku pracy oraz wynikami przeprowadzonych badań specjalistycznych. W tej sytuacji skoro żadna z trzech instytucji upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych nie rozpoznała u H. S. choroby zawodowej zaskarżona decyzja w ocenie organu drugiej instancji odpowiada prawu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, że niedosłuch spowodowany został długoletnią pracą zawodową - w latach 1992 - 1998 przy obsłudze agregatu sprężarkowego, gdyż najmniejsze słyszalne zmiany dźwięków przy sprężarkach wymagały wejścia do sprężarkowego i sprawdzenia przyczyn nieprawidłowej pracy. Nadto wskazał, że podczas postoju kotłowni wykonywał prace przy użyciu młotów pneumatycznych - kucie stropów ogniowych kotłów i różnego rodzaju fundamentów. Zarówno przy obsłudze agregatu jak i młotów pneumatycznych nie było ochraniaczy słuchu. Skarżący wniósł o przesłuchanie świadków, którzy potwierdzą, że jego choroba ma ścisły związek z wykonywaną pracą. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zaskarżona decyzja wydana została w okresie obowiązywania przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), które weszło w życie z dniem 3 września 2002 r. Jednakże § 10 tego rozporządzenia stanowi, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, czyli rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Jak wynika z akt administracyjnych postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed datą 3 września 2002 r. Prawidłowo zatem wprawdzie powołano w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisy rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r., lecz uszło uwadze organu administracji, że opinia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. która legła u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia - odnosi się do diagnostycznych kryteriów rozpoznania ubytku słuchu jako choroby zawodowej określonych w przepisach nowego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Różnica pomiędzy przepisami obu omawianych aktów pranych w zakresie dotyczącym kwalifikacji ubytku słuchu jako choroby zawodowej jest zasadnicza, gdyż o ile rozporządzenie z 1983r. w pkt 15 załącznika - wykazu chorób zawodowych wymienia jako chorobę zawodową uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu - bez bliższego określenia rozmiaru i charakteru uszkodzenia, to aktualnie obowiązujące rozporządzenie z 2002r., zaostrza już kryteria rozpoznania niedosłuchu jako choroby zawodowej, mówiąc już o obustronnym trwałym ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanym hałasem, wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. W tej sytuacji opinia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nie mogła stanowić podstawy decyzji organu odwoławczego. Nie jest bowiem dopuszczalne oparcie rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, które wydane zostało przy zastosowaniu kryteriów diagnostycznych nie mających zastosowania wobec skarżącego. Na marginesie tylko wskazać należy, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dopuszcza możliwości przeprowadzania przez Sąd dowodu z zeznań świadków. Podstawą orzekania dla Sądu jest cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Art. 106 § 3 powołanej ustawy stanowi jedynie, że Sąd może dopuścić przeprowadzenie dowodu z dokumentu, jeżeli w jego ocenie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z tego też powodu wniosek skarżącego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków nie mógł być uwzględniony. Organ administracji ponownie rozpatrując sprawę winien zwrócić się do jednostki orzeczniczej o wydanie opinii uwzględniającej przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, wykonanej na podstawie badań przeprowadzonych przy użyciu wszelkich niezbędnych metod i aparatury. Podstawę wydania opinii powinna przy tym stanowić cała dokumentacja lekarska skarżącego. Dopiero wtedy będzie możliwe poddanie jej analizie, co winno znaleźć odzwierciedlenie w końcowym rozstrzygnięciu. Z tych względów, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził zwrot kosztów od organu administracji na rzecz skarżącego. Jednocześnie Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem, zdaniem Sądu, obligatoryjne tylko wówczas, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania. Decyzja o odmowie uznania schorzenia w postaci uszkodzenia narządu słuchu wywołanego działaniem hałasu za chorobę zawodową nie nadaje się zaś do wykonania. Wobec tego zbędnym jest orzekanie w trybie 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło