I SA/Wa 1220/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2005 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów zakwaterowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 1220/04 Uzasadnienie Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...], uchylił decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...], w sprawie odmowy zwrotu kosztów eksploatacyjnych za przydzieloną tymczasową kwaterę w W. przy ul. [...] na łączną kwotę [...] zł za okres od października 2001 r. do 1 lutego 2003 r. oraz zgody na pokrycie ze środków budżetowych Policji zwykłych kosztów zakwaterowania L.S. w tej kwaterze od dnia 1 lutego 2003 r. i orzekł, że L.S. w okresie pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w W. przysługuje zwrot kosztów tymczasowego zakwaterowania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. w okresie 2 lat od chwili jego przydzielenia oraz zobowiązał [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. do wypłaty L.S. kwoty [...] zł tytułem zwrotu zwykłych kosztów zakwaterowania w wymienionym lokalu, które zainteresowany poniósł w okresie od 1 października 2001 r. do 3 lutego 2003 r. Uzasadniając tę decyzję organ podał, że zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, policjantowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości można przydzielić tymczasową kwaterę, a koszty zakwaterowania powinny być pokrywane ze środków budżetowych Policji, nie dłużej jednak niż przez dwa lata. Przydział lokalu następuje w drodze decyzji. Kwestia zwrotu tych kosztów jest sprawą administracyjną (wyrok NSA z dnia 23 października 2002 r, sygn. II SAB 148/02). Ustawa o Policji nie zawiera definicji pojęcia "koszty zakwaterowania", ani nie upoważnia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do określenia, jakie opłaty związane z eksploatacją lokalu powinny być pokryte ze środków budżetowych. W wyroku z dnia 23 października 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że organy Policji zobowiązane są do pokrywana wszystkich zwykłych kosztów związanych z zakwaterowaniem przeniesionego funkcjonariusza. Zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787) najemca, oprócz czynszu, zobowiązany jest uiszczać opłaty z tytułu świadczeń związanych z eksploatacją mieszkania (dostawa energii elektrycznej, cieplnej, gazu i wody, odbiór nieczystości, winda, antena zbiorcza oraz domofon). Powyższe przepisy uzasadniają wniosek, że katalog opłat związanych ze zwykłą eksploatacją mieszkania oraz jego utrzymania w należytym stanie technicznym został określony w sposób wyczerpujący. W szczególności za takie koszty nie mogą być uznane opłaty za abonament telefoniczny czy telewizję kablową. Z dniem 11 lipca 2001 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733). W art. 9 tej ustawy wprowadzono rozróżnienie pomiędzy szeroko rozumianym czynszem (opłatami za korzystanie z lokalu), a innymi opłatami niezależnymi od właściciela, do ponoszenia których zobowiązany został najemca. Tym samym w pełni aktualne jest nie tylko rozróżnienie tych opłat przeprowadzone wcześniej na gruncie ustawy o najmie lokali mieszkalnych, ale także ustalone składniki samego czynszu. Wobec powyższego należy stwierdzić, że inne opłaty ponoszone przez najemców (w tym za usługi telefoniczne czy telewizję kablową) nie są kosztami związanym ze zwykłym korzystaniem z zajmowanego lokalu. W raporcie z 3 lutego 2003 r. domagał się zwrotu kwoty [...] zł, którą uiszczał wynajmującemu tytułem poniesionych przez niego kosztów na rzecz spółdzielni. Stosunek prawny, na mocy którego Komendant Powiatowy Policji w W. uzyskał prawo dysponowania lokalem został ukształtowany na podstawie umowy najmu z dnia 21 września 2001 r., a jego treść, w tym stawka czynszu nie zostały zmienione. Nie ma zatem znaczenia treść stosunku prawnego łączącego wynajmującego (osobę fizyczną) ze spółdzielnią. W związku z tym wszelkie dodatkowe opłaty wynikające z tego tytułu nie mogły stanowić zwykłych kosztów zakwaterowania zainteresowanego, który ponosił je na podstawie odrębnej umowy z wynajmującym. Koszty zwykłego zakwaterowania, jakie poniósł zainteresowany w okresie zakwaterowania w tymczasowej kwaterze stanowią opłaty za energię elektryczną, dostawę gazu oraz usługi wodno-kanalizacyjne. Jako podstawę do ustalenia wysokości zwrotu tych kosztów należy przyjąć przedstawione prze L.S. faktury na łączną kwotę [...] zł. Odpowiadając na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania i argumentując, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zachowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania jest warunkiem skuteczności tej czynności procesowej. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Rozpatrzenie odwołanie wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. W przypadku, gdy w postępowaniu wstępnym okaże się, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ administracji wydaje postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił, kiedy została doręczona skarżącemu decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lutego 2003 r. W aktach sprawy nie ma zwrotnego poświadczenia doręczenia przez pocztę tej decyzji, ani dowodu doręczenia jej w inny sposób. Z kserokopii odwołania L. S. wynika, że wpłynęło ono do Komendy Wojewódzkiej Policji w P. w dniu 20 marca 2003 r. W aktach brak informacji, czy odwołanie to złożone zostało przez skarżącego osobiście, czy za pośrednictwem poczty. Sam skarżący zaś podaje, że decyzję z [...] lutego 2003 r. otrzymał w dniu 13 marca 2003 r., ale nie przedstawił na tę okoliczność żadnego dowodu. Organ pierwszej instancji przesyłając odwołanie do Komendanta Głównego Policji nie wypowiedział się w kwestii zachowania terminu do jego wniesienia. Z decyzji odwoławczej również nie wynika, aby dokonano wstępnego badania, czy zachowany został termin, o jakim mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Sąd nie może domniemywać daty doręczenia decyzji, ani daty wniesienia odwołania, te okoliczności powinny być w sposób niewątpliwy ustalone przez orzekające w sprawie organy. Nieustalenie powyższego powoduje, że decyzja organu drugiej instancji wydana została z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Wobec istotnych braków w aktach sprawy, które nie pozwalają na rozstrzygnięcie, czy zaskarżona decyzja rozstrzyga w oparciu o skutecznie wniesione odwołanie, Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).