II SA/Bk 572/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis(spr), Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Jarosław Sacharczuk, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2005 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję. II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. W związku z informacją H. Ż. z dnia 10.06.2003 roku o samowolnym pobudowaniu kilkunastu garaży w S. przy ul. B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie ustawienia bez pozwolenia na budowę przez K. K. garażu na działce nr geod. [...] w S., stanowiącej własność Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. W toku postępowania stwierdzono, że K. K. w 1990 r. pobudował garaż bez pozwolenia na budowę, lecz za zgodą administracji zarządzającego w tym czasie wymienioną wyżej nieruchomością PGR-u. Decyzją z dnia [...].X.2003r. wydaną na podstawie art. 48 ustawy z 7.VII.1994r. -Prawo budowlane (t.j. z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał właścicielowi dokonać rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Na wniosek złożony przez stronę postępowania P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją z [...].IV.2004r., stwierdził nieważność wymienionej wyżej decyzji organu I instancji, jako podjętej z rażącym naruszeniem prawa. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w dniu [...].V.2004r. wydał kolejną decyzję, którą również nakazał K. K. rozebrać garaż o wymiarach 4,00 m na 2,55 m zlokalizowany na działce nr [...] przy ul. B. w S. W motywach tej decyzji organ ustalił, iż zobowiązany w 1989r. wybudował na gruncie będącym w zarządzie byłego PGR-u w S. i za zgodą administracji tego przedsiębiorstwa, lecz bez uzyskania pozwolenia na budowę, garaż w sąsiedztwie kilkunastu innych samowolnie ustawionych garaży z blachy lub desek. Na podstawie informacji uzyskanej od Kierownika Rejonu Energetycznego w S. – Zakładu Energetycznego w B. ustalono, że lokalizacja tych garaży jest sprzeczna z przepisami dotyczącymi budowy urządzeń energetycznych. Garaże te są wzniesione zbyt blisko od czynnej linii energetycznej niskiego napięcia. Ze względu na rodzaj materiału użytego do budowy, będącego dobrym przewodnikiem elektryczności i fakt przebywania w nich ludzi oraz prawdopodobieństwo przechowywania materiałów łatwopalnych taka lokalizacja stanowi zagrożenie prażeniem prądem elektrycznym oraz wybuchem pożaru. Nadto garaże postawiono częściowo na podziemnej kablowej linii energetycznej niskiego napięcia. W toku postępowania działka Nr [...] należała do Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa – Oddział Terenowy w O., która stanowczo sprzeciwiła się legalizacji tych obiektów. Organ stwierdził, iż garaż został wybudowany samowolnie na gruncie, do którego inwestor nie miał żadnego prawa a ze względu na niebezpieczeństwo, które stwarza dla ludzi i mienia, nie jest możliwa jego legalizacja. Uzasadnia to konieczność nakazania rozbiórki tego obiektu budowlanego. Od wymienionej decyzji K. K. wniósł odwołanie, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Podniósł w nim, iż zachodzą ustawowe warunki do zalegalizowania wybudowanego obiektu, który został postawiony za zgodą dyrektora PGR-u, ówczesnego właściciela zabudowanej nieruchomości i zgodnie z warunkami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co stwierdziło odpowiednie pismo Urzędu Miasta w S. Skarżący zakwestionował też prawidłowość ustalenia co do istnienia zagrożenia porażeniem prądem lub pożarem z powodu usytuowania obiektu zbyt blisko linii energetycznej. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uznał zarzuty z odwołania za nieuzasadnione i decyzją z dnia [...].VII.2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowy garaż został wybudowany pod rządami ustawy z 24.X.1974 r. – Prawo budowlane i zgodnie z art. 103 ust. 2 nowego Prawa budowlanego z 7.VII.1994r. do rozstrzygnięcia samowoli budowlanej – w warunkach jakiej został on wybudowany – ma zastosowanie przepis art. 37 starego prawa budowlanego z 1974r. Ponieważ od dnia 1.I.2004r. obowiązujący dotychczas miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego S. utracił ważność, organ rozważał tylko możliwość zalegalizowania samowolnie wzniesionego obiektu zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 24.X.1974r. Ze względu jednak na usytuowanie przedmiotowego garażu zbyt blisko linii energetycznej NN, to jest w odległości od niej 2,40 – 2,60m zamiast wymaganej 3,10m oraz bezpośrednio na podziemnym kablu, nie jest możliwe zalegalizowanie samowolnie ustawionego garażu i konieczne było orzeczenie jego rozbiórki. Na wymienioną ostatnio decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. K. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Zarzucił jej, iż jest ona krzywdząca i narusza obowiązujące prawo, bowiem sporne garaże zostały wybudowane legalnie. Świadczą o tym, zdaniem skarżącego, takie fakty jak zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z [...].XI.1994r., oznaczenie ich usytuowania już od 1994 r. na mapie gruntów S. oraz ustawienie ich za zgodą kierownictwa ówczesnego właściciela gruntu, PGR-u. Skarżący podniósł też, iż garaż nie ma fundamentu i na jego ustawienie w latach dziewięćdziesiątych nie potrzeba było żadnego pozwolenia. We wniosku zawartym w skardze wnosił o zalegalizowanie spornego obiektu na podstawie obowiązującego do dnia 31.XII.1994r. Prawa budowlanego z 24.X.1974r. W odpowiedzi na tę skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Wbrew stanowisku zajętemu w skardze budowa przedmiotowego garażu bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę stanowiła samowolę budowlaną. Garaż ten został wybudowany przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) i zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 tej ustawy do sposobu likwidacji skutków tej samowoli mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, to jest ustawa z 24.X.1974r. Prawo budowlane (Dz.U.Nr 38 poz. 229 z późn. zm.). Wymieniona ostatnio ustawa w art. 28 ust. 1 stanowiła zasadę, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Jednocześnie definiowała te roboty w art. 2 ust. 3 szeroko jako budowę, montaż, remont lub rozbiórkę obiektu budowlanego albo jego części, uznając za obiekt budowlany, budowle stałe i tymczasowe (art. 2 ust. 1 ). Przewidywała ona więc konieczność uzyskania pozwolenia na budowę lub montaż również garażu z blachy lub z desek. Fakt wybudowania garażu bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę nie pozbawiał takiego działania cech samowoli budowlanej także wówczas, gdy było to zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo po uzyskaniu zgody właściciela gruntu, który również nie mógł podjąć takiej budowy bez pozwolenia na budowę. Jednakże samowolne wybudowanie obiektu budowlanego nie zawsze pociągało za sobą skutek w postaci obowiązku rozbiórki tego obiektu. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974r. obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z obowiązującymi przepisami , a więc również bez pozwolenia na budowę, podlegał przymusowej rozbiórce tylko wówczas, gdy: 1. znajdował się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2. powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi bądź mienia albo niedopuszczalnie pogorszyłby warunki zdrowotne lub użytkowe dla otoczenia. Na podstawie wymienionego ostatnio przepisu w zw. z art. 40 i 42 prawa budowlanego organy rozpoznające niniejszą sprawę rozważały możliwość zalegalizowania przedmiotowego obiektu, dochodząc jednak do wniosku, iż ze względu na usytuowanie garażu zbyt blisko napowietrznej linii energetycznej i bezpośrednio na podziemnym kablu linii energetycznej niskiego napięcia jest to niemożliwe, gdyż usytuowanie obiektu stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia, porażeniem prądem elektrycznym i pożarem. Ostatni wniosek budzi wątpliwości, gdyż nie został poprzedzony dokładniejszym wyjaśnieniem kwestii usytuowania garażu w stosunku do linii energetycznej oraz rozważeniem wymaganych przepisami warunków bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Ustalając, iż garaż jest usytuowany zbyt blisko napowietrznej linii energetycznej niskiego napięcia organ oparł się na pisemnej informacji Kierownika Rejonu Energetycznego w S. – Zakładu Energetycznego w B. z 22.IV.2004r. stwierdzającej ogólnie, w stosunku do wszystkich garaży wybudowanych na działce Nr [...], iż zostały one wybudowane bez zachowania wymaganej przepisami odległości 3,1m od czynnej linii energetycznej oraz częściowo na podziemnej linii kablowej. W toku postępowania przed sądem skarżący złożył do akt sprawy pismo tej samej osoby określające inaczej wymogi bezpieczeństwa związane z odpowiednią odległością budynku od przewodów linii energetycznej (pismo z 17.VIII.2004r. k.8 akt sądowych). Następnie w dniu 29.XI.2004r. Rejon Energetyczny w S. skierował do obecnego właściciela zabudowanej nieruchomości Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w S. pismo (k.61-62) stwierdzające, iż odległość przewodu linii o napięciu do 1 kV od budynku powinna wynosić od 1 do 2,5 m ( w zależności od części budynku). Z pisma tego wynika też, że podziemny kabel energetyczny nie jest wprowadzony do sieci transformatorowej i nie jest zasilany, a więc jest nieczynny. Wymienione dokumenty wskazują na istotne wątpliwości co do prawidłowości ustaleń organu, iż usytuowanie garażu w stosunku do linii energetycznej stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia. Należy przy tym też zaznaczyć, iż zarówno ustalenia organu dokonane w czasie miejscowych oględzin jak i informacje Zakładu Energetycznego – Rejonu w S. odnoszą się gremialnie do kilkunastu garaży, mimo że różnią się one między sobą i różnie są one usytuowane. Obecnie część z nich została już rozebrana (wyjaśnienia przedstawiciela organu z k. 103 akt sprawy [...]. Wszystko to wskazuje, iż ustalenia organu co do zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, wykluczającego możliwość zalegalizowania spornej budowli, zostały dokonane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 , 80 i 107 § 3 K.p.a, a więc bez dokładnego wyjaśnienia sprawy w tym zakresie i rozważenia całości zebranego materiału. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przede wszystkim wyjaśnić, czy usytuowanie każdego z poszczególnych garaży w stosunku do linii energetycznej narusza obowiązujące przepisy i stwarza przez to zagrożenie dla ludzi i mienia. Pod uwagę należy przy tym wziąć obecnie istniejący stan faktyczny spowodowany faktem rozbiórki części garaży, ustaleniem że kabel podziemny jest nieczynny, a także zmianą właściciela gruntu i jego stanowiskiem co do dalszego istnienia tych obiektów. Z materiału sprawy wynika bowiem, iż w dniu 5.XI.2004r. własność nieruchomości z garażami nabyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w S. (k.75-80 akt sprawy II SA/Bk 577/04), której Prezes wyrażał w toku postępowania sądowego zgodę na pozostawienie spornych obiektów (k.104 i k. 60 akt sprawy). Wybór sposobu załatwienia sprawy przez organy nie powinien też być zdeterminowany zasadą równego traktowania wszystkich właścicieli garaży, z których niektórzy usunęli już swoje obiekty, skoro sytuacja faktyczna i prawna tych osób nie jest jednakowa. Dlatego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit "c", art. 152 i art. 200 ustawy z 30.VIII.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji.