II SA/Wa 1935/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Asesor WSA Joanna Kube (spr.) Protokolant Mirosław Gdesz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu nauczyciela dyplomowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Sygn. akt II SA/Wa 1935 /04 UZASADNIENIE Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 9 b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. , Nr 118, poz. 1112 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] o odmowie nadania M. S. stopnia nauczyciela dyplomowanego. W dniu 5 grudnia 2002 r. M. S. - nauczyciel języka polskiego w Szkole Podstawowej nr [...] w O. złożyła wniosek do [...] Kuratora Oświaty o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego. [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] marca 2003 r. odmówił M. S. nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego z powodu nie uzyskania akceptacji Komisji Kwalifikacyjnej. W wyniku złożonego odwołania Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Komisja Kwalifikacyjna w dniu 4 lutego 2004 r. ponownie odmówiła M. S. akceptacji, a w dniu [...] marca 2004 r. [...] Kurator Oświaty wydał decyzję o odmowie nadania M. S. stopnia nauczyciela dyplomowanego. Minister Edukacji Narodowej i Sportu zaskarżoną do Sądu decyzją, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy ostatnio powołaną decyzję. Zgodnie z art. 9b ust. 1 oraz 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 ustawy - Karta Nauczyciela warunkiem nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. M. S. legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich w zakresie nauczania języka polskiego. Odbyła staż na stopień nauczyciela dyplomowanego i otrzymała pozytywną ocenę dorobku zawodowego. W wyniku postępowania kwalifikacyjnego, przeprowadzonego przez Komisję Kwalifikacyjną, nie uzyskała akceptacji tej Komisji. Organ uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazał, że w związku z art. 9 b ust. 6 ustawy - Karta Nauczyciela, w przypadku niespełnienia łącznie wszystkich warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej. Podano, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego podjęto działania nadzorcze w trybie art. 9 h ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy i nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie kwalifikacyjne przeprowadzone przez Komisję Kwalifikacyjną przy [...] Kuratorze Oświaty zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 70, poz. 825). Komisja Kwalifikacyjna zapoznała się z dokumentacją i każdy z jej członków dokonał oceny punktowej. Komisja uzasadniając w protokole ocenę odniosła się do wymagań określonych w § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Ponadto stwierdzono, że [...] Kurator Oświaty zgodnie z art. 9 g ust. 3 ustawy - Karta Nauczyciela w dniu 4 lutego 2004 r. powołał Komisję Kwalifikacyjną w składzie, której był dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] w O., w której wnioskodawczyni była zatrudniona w dniu składania wniosku o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego. W skardze do Sądu M. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła Ministrowi wydanie w sprawie dwóch sprzecznych ze sobą decyzji, ponieważ w decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. podważono pracę Komisji Kwalifikacyjnej, natomiast w decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. uznano, że nie można ingerować w pracę Komisji Kwalifikacyjnej. Skarżąca wskazała, że Komisja dwukrotnie nie podała powodów oceny wymagań kwalifikacyjnych, gdyż nie może stanowić uzasadnienia przepisanie w pełnym brzmieniu wymagania kwalifikacyjnego z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli. M. S. zarzuciła, że w składzie Komisji nie było specjalisty logopedy, co powoduje, że ocena członków Komisji przyjmująca brak umiejętności rozwiązywania problemów edukacyjnych w przedstawionym przypadku logopedycznym budzi wątpliwości. Ponadto skarżąca podała, że od dnia 5 grudnia 2002 r. zabiegała o wyłączenie od udziału w postępowaniu kwalifikacyjnym dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] H. H. poprzez kierowanie pism do Delegatury Kuratorium w K. i do Kuratorium Oświaty w P. Podała, że z osobą tą jest od kilku lat w konflikcie. Odebrano jej nadzór pedagogiczny nad jej osobą. Poinformowała, że toczyło się postępowanie w prokuraturze o fałszowanie akt osobowych i ujawnienie danych osobowych, a obecnie toczy się postępowanie przed sądem. Skarżąca uznała, że wymieniona w niekorzystny sposób wpływała na ocenę członków Komisji, gdyż analiza osiągnięć nauczyciela rozpoczynała się od wypowiedzi dyrektora szkoły, a ta w związku z nasilonym konfliktem nie mogła być obiektywna. Dodatkowo podniesiono, że w sprawie naruszono wszystkie z możliwych terminów wynikających z kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ uznał zarzuty skargi za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 ust. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na skuteczne podważenie przez skarżącą bezstronności Komisji Kwalifikacyjnej. Kodeks postępowania administracyjnego przywiązuje dużą wagę do bezstronności w załatwianiu spraw przez organy administracji państwowej. Chodzi, zatem o uwolnienie tych organów oraz ich pracowników od podejrzeń o stronniczość (art. 25 kpa - wyłączenie organu oraz art. 24 kpa - wyłączenie pracownika). Wyłączenie organu i pracownika od udziału w postępowaniu administracyjnym należy do tych instytucji procesowych, które służą przede wszystkim urzeczywistnieniu zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji państwowej (art. 8 kpa). Wyrazem przywiązywania do tej kwestii tak dużej wagi jest przepis art. 145 § 1 pkt 3 kpa, uznający wydanie decyzji przez organ lub pracownika, który podlega wyłączeniu, za istotną podstawę do wznowienia postępowania w danej sprawie. W rozpoznawanej sprawie M. S. podnosiła w odwołaniu z dnia 2 kwietnia 2004 r. jak i w skardze do Sądu z dnia 4 sierpnia 2004 r., że w składzie Komisji Kwalifikacyjnej powołanej w dniu 4 lutego 2004 r. była dyrektor szkoły, która jej zdaniem nie jest osobą bezstronną wobec niej z uwagi na istniejący między nimi konflikt prawny. W aktach administracyjnych brak jest wniosków o wyłączenie dyrektora szkoły, na które powołuje się skarżąca w skardze do Sadu. Organ pierwszej instancji nie zajął żadnego stanowiska w tej sprawie. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2004 r. przekazującym odwołanie do organu II instancji wskazano jedynie, że zarzuty pomawiające przewodniczącego Komisji oraz powołanych ekspertów są krzywdzące i bezpodstawne. Również organ odwoławczy nie ustosunkował się w zaskarżonej decyzji do tych zarzutów odwołania, a zatem jest ona dotknięta wadą, która stanowi podstawę do wznowienia postępowania w tej sprawie. Należy wskazać, że nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie stopnia awansu zawodowego przez komisję kwalifikacyjną sprawuje właściwy minister. W tej sprawie Minister Edukacji Narodowej i Sportu jako organ II instancji naruszył przepis art. 9h ustawy - Karta Nauczyciela. Przepis art. 24 § 3 kpa, mający odpowiednie zastosowanie wobec członków komisji kwalifikacyjnej działającej na podstawie art. 9 g ust. 3 ustawy - Karta Nauczyciela stanowi, że bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostaną uprawdopodobnione okoliczności niewymienione w art. 24 § 1 kpa, które mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności pracownika. Żądanie strony powinno być uwzględnione, gdy zostaną uprawdopodobnione okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość, co do bezstronności pracownika. Wyłączenie pracownika lub odmowa jego wyłączenia od udziału w postępowaniu administracyjnym w określonej sprawie na podstawie art. 24 § 3 kpa powinno nastąpić w formie postanowienia. Brak takiego postanowienia, a w szczególności odmowa wyłączenia pracownika może stanowić o wadliwości postępowania, a tym samym również decyzji wydanej w takim postępowaniu. Na postanowienie w sprawie wyłączenia pracownika nie przysługuje zażalenie (art. 141 § 1 kpa), jednakże strona może postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika kwestionować w postępowaniu odwoławczym od decyzji w danej sprawie (art. 142 kpa). W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji jest dowolna i sprawa nadania M. S. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego powinna zostać ponownie rozpatrzona z uwzględnieniem wskazań Sądu. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy najpierw musi zapaść postanowienie, co do wyłączenia czy też odmowy wyłączenia członków Komisji od udziału w postępowaniu kwalifikacyjnym. Mając na względzie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, w pkt 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 tej ustawy.