III SA/Wa 1140/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), sędzia NSA Bogdan Lubiński, asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budownictwa Komunalnego w upadłości z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1997-1998 oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] października 2003r. syndyk masy upadłościowej Przedsiębiorstwa Budownictwa Komunalnego w P. w upadłości domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1997 i 1998. W uzasadnieniu wniosku powołał się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2001r. uchylającą decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] czerwca 2001r. Nr [...] i okoliczność, iż upadłe przedsiębiorstwo nie spełniało wymagań określonych art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( t.jedn. Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), nie było podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu posiadanej nieruchomości i dlatego kwoty wpłacone tytułem podatku od nieruchomości za rok1997 i 1998 stanowią nadpłatę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. Nr [...] Burmistrz Miasta P. (za którego działała osoba upoważniona) stwierdził wygaśniecie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1997 i 1998. W decyzji podniesiono, że deklaracje na podatek złożone zostały w dniu [...] stycznia 1997r. i [...] stycznia 1998r., a ponieważ prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty stosownie do postanowień art. 79 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)- przywoływana dalej jako ord.pod.- przysługiwało stronie do czasu upływu 5-cioletniego okresu od dnia złożenia deklaracji, to w dniu złożenia wniosku z dnia [...] października 2003r. prawo to już wygasło. Na to rozstrzygnięcie syndyk pismem z dnia [...] lutego 2004r. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. W odwołaniu zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego t.j. art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 79 § 2 i art. 75 § 2 pkt 1 lit b) ord.pod. poprzez przyjęcie, że przepisy te odnoszą się do wniosku upadłego przedsiębiorstwa, które nie było podatnikiem podatku od nieruchomości. Zdaniem strony termin ten powinien być liczony w oparciu o art. 77 § 1 pkt 1 lit. b) ord.pod. Przy obliczaniu tego terminu organ winien też być uwzględniony czas trwania postępowania podatkowego i egzekucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż istotnie na stronie nie ciążył obowiązek w podatku od nieruchomości z tytułu korzystania z działki oznaczonej numerem Ew. [...], jednakże do zwrotu wpłaconych uprzednio kwot na ten podatek nie będą miały zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Według SKO w C. wnioskodawca nie był podatnikiem podatku od nieruchomości, wobec czego wpłacone kwoty nie stanowią nadpłaty podatku w rozumieniu art. 72 ord.pod., z tego względu postępowanie wszczęte wnioskiem strony o stwierdzenie nadpłaty jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu. Zdaniem organu odwoławczego do zwrotu tego nienależnego świadczenia właściwa jest droga postępowania przed sądem powszechnym w oparciu o art. 410 K.c. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem: 1) przepisów prawa materialnego, 2) art. 1 § 1 pkt 1 i 3, art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 208 § 1 ord.pod. przez przyjęcie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania, 3) art. 6 ord.pod oraz art. 1 K.c. przez przyjęcie, iż dokonane wpłaty nie stanowią nadpłaty w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa i że do ich zwrotu zastosowanie maja przepisy prawa cywilnego, 4) art. 210 § 4 ord.pod. poprzez wewnętrzną niespójność uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, jak wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd oceniając legalność zaskarżonych orzeczeń - zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- (zwanej dalej u.p.p.s.a.) - uwzględnia skargę i uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku wystąpienia naruszeń prawa stanowiących przesłankę stwierdzenia nieważności Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Dokonawszy oceny zaskarżonej decyzji w kontekście w/w kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja nie narusza ani prawa materialnego, ani procesowego w sposób, który mógłby stanowić podstawę do jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Sąd nie podziela jednakże zasadności niektórych tez argumentacji organu odwoławczego przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy nie są sporne. Skarżące przedsiębiorstwo uiściło nienależnie podatek od nieruchomości z tytułu korzystania z działki położonej w Płońsku, oznaczonej numerem Ew. [...]. Taka okoliczność wyczerpuje hipotezę normy wynikającej z art. 72 § 1 pkt 1 ord. pod. Wpłacona kwota, wbrew temu co wywodzi organ odwoławczy, stanowi zdaniem Sądu nadpłatę uregulowaną przepisami Rozdziału 9 ustawy Ordynacja podatkowa, bowiem o tym czy dane świadczenie na rzecz organu podatkowego można uznać za nienależny podatek decyduje fakt, że świadczący dokonał go w zamiarze wykonania zobowiązania podatkowego. Osoba świadcząca musi być przekonana, iż dokonuje zapłaty podatku, do czego w istocie nie była zobowiązana, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Nadanie takiego znaczenia sformułowaniu użytemu w art. 72 § 1 pkt 1 ord. pod. jakie prezentuje organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodowałoby, iż przepis ten całkowicie utraciłby sens. Gdyby przyjąć, że ustawodawca używając na gruncie art. 72 ord. pod. terminu "podatek" miał na celu objęcie dyspozycją tego przepisu tylko świadczenia wynikające z ustawy, a więc także w warunkach i w wysokości wynikającej z ustawy, to wówczas żadna nadpłata nie mieściłaby się w hipotezie normy wyprowadzanej z tego przepisu. W tym stanie rzeczy, za okoliczność rozstrzygającą o dopuszczalności czy to drogi administracyjnej czy też cywilnoprawnej dla dochodzenia zwrotu nienależnego świadczenia pieniężnego uiszczonego na rzecz organu podatkowego należało uznać zamiar świadczącego. (Takie stanowisko zajmują także przedstawiciele nauki prawa podatkowego por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska - Ordynacja podatkowa . Komentarz. Wyd. I Tonik Toruń 2002 str. 276-277.) Zarzut strony w tym względzie należy uznać za zasadny. Sąd zważył jednakże, iż dla skuteczności wniosku o stwierdzenie nadpłaty konieczne było zachowanie terminu określonego w art. 79 § 2 pkt 2 ord.pod., bowiem po upływie tego terminu prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa. Instytucję wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty należy odróżnić od wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty uregulowanego w art. 80 ord.pod. W pierwszym przypadku efektem złożenia wniosku winna być odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a ord.pod., w drugim rozstrzygnięcie winno zapaść w formie decyzji o odmowie zwrotu nadpłaty. Nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, w związku z nienależnie uiszczonym podatkiem od nieruchomości za lata 1997 - 1998, w dacie złożenia tego wniosku przez syndyka już wygasło. Okoliczność tę zauważył organ I instancji, jednakże miast odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a ord pod. orzekł o wygaśnięciu prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Ordynacja podatkowa nie przewiduje podstawy prawnej do wydania orzeczenia tej treści, stąd rozstrzygnięcie organu odwoławczego uchylające decyzję Burmistrza m. Płońska i umarzające postępowanie w sprawie należało uznać za zgodne z prawem. W sytuacji wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty zachodziły, bowiem przedmiotowe przyczyny bezprzedmiotowości postępowania i organ odwoławczy obowiązany był stosownie do art.233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 208 ord.pod. umorzyć postępowanie. Błędne uzasadnienie prawidłowego rozstrzygnięcia organu odwoławczego nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, ponieważ art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) przewiduje obowiązek uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji, tylko w tedy, gdy naruszenie prawa miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. jest prawidłowe, bowiem wobec upływu terminu określonego w art. 79 § 2 pkt 2 ord.pod. postępowanie, którego wszczęcia organ I instancji nie odmówił, należało z powodu jego bezprzedmiotowości umorzyć. Z tego powodu nie mogły mieć także wpływu na rozstrzygnięcie Sądu pozostałe zarzuty podniesione przez stronę. Za zupełnie chybiony w szczególności należało uznać zarzut naruszenia przepisów art. 1 § 1 pkt 1 i 3, art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, przepisy tej ustawy nie miały w ogóle zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 u.p.p.s.a oddalił skargę.