I SA/Wa 47/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2005 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia ... listopada 2003 r., nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. I SA/Wa 47/04 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia ... listopada 2003 r., nr ... na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody ... z dnia ... czerwca 2001 r., nr ..., uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w ... z dnia ... listopada 1995 r., nr .... W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Kierownik Urzędu Rejonowego w ... decyzją z dnia ... listopada 1995 r., nr ... orzekł o odmowie zwrotu na rzecz M.R. i A.R. nieruchomości położonej w ... między ul. ... i ul. ..., oznaczonej jako działki nr ..., ... i .... W dniu 5 grudnia 2000 r. pełnomocnik W.R. wystąpił do Wojewody ... o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Decyzją z dnia ... czerwca 2001 r. Wojewoda ... stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w ... z dnia ... listopada 1995., nr ... z uwagi na rażące naruszenie art. 107 kpa oraz art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Od powyższej decyzji wniósł odwołanie Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego "..." w .... Decyzją z dnia ... października 2001 r., nr ... Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzję organu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Następnie wyrokiem z dnia 31 lipca 2003 r., sygn. akt I SA 3221/01, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia ... października 2001 r. Rozpatrując ponownie odwołanie od wskazanej na wstępie decyzji Wojewody ... z dnia ... czerwca 2001 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast miał na uwadze, co następuje: Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy stwierdzono, że decyzja organu wojewódzkiego z dnia ... czerwca 2001 r., nr ... orzekająca o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w ... z dnia ... listopada 1995 r., nr ... o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości rażąco narusza przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 69 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Organ wojewódzki wskazał w tej decyzji, że kwestia ziszczenia przesłanki zwrotu części dawnej działki nr ... nie została w kwestionowanej decyzji wyjaśniona. Nieruchomość nabyta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. na podstawie umowy notarialnej pozostającej w obrocie prawnym jest nieruchomością wywłaszczoną w rozumieniu art. 34 tej ustawy i jako taka w całości podlega ocenie zbędności w postępowaniu o zwrot tej nieruchomości, dlatego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie powinno nastąpić stosownie do tego, czy osiedle mieszkaniowe zrealizowane zostało na całej nieruchomości, czy na jej części. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż wbrew twierdzeniom organu wojewódzkiego oraz zarzutom zawartym we wniosku o stwierdzenie nieważności, decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w ... z dnia ... listopada 1995 r., nr ... o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w ... między ul. ... i ul. ..., oznaczonej jako działki nr ..., ... i ... jest prawidłowa. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż tylko część nieruchomości przeznaczona była pod spółdzielcze osiedle mieszkaniowe zgodnie z decyzją nr ... z dnia ... maja 1975 r. ustalająca miejsce i warunki realizacji inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego "...", zaś pozostała część nieruchomości przeznaczona była w planie zagospodarowania przestrzennego pod usługi ogólnomiejskie, m.in. pod ulicę oraz stację paliw i nabyta została na żądanie właściciela. Na powyższe wskazuje m.in. protokół z dnia ... lutego 1975 r. z pertraktacji wstępnych dotyczących wykupu nieruchomości dla potrzeb osiedla mieszkaniowego, z którego wynika, iż M.R. wyraziła wstępną zgodę na wykup nieruchomości, warunkując ją od nabycia całości nieruchomości wobec niemożności użytkowania pozostałej części w sposób dotychczasowy oraz oświadczenie z dnia ... września 1976 r., w którym M.R. wyraziła zgodę na zbycie nieruchomości w granicach działki geodezyjnej nr ..., położonej w ... przy ul. .... Podpisanie umowy sprzedaży całej działki (Rep. ... z dnia ... września 1976 r.) oznaczało, że żądanie właścicielki wyrażone wstępnie w trakcie pertraktacji zostało podtrzymane. Okoliczności tych nie zmienia niepowołanie w umowie przepisu art. 5 ust 3 ustawy wywłaszczeniowej z dnia ... marca 1958 r. mogącego mieć odpowiednie zastosowanie do umów zawieranych w trybie art. 6 ustawy. Zgodnie z art. 69 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia ... listopada 1995 r. nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia ... kwietnia 1985 r., sygn. akt ... nieruchomość zbyta na podstawie umowy przewidzianej w art. 6 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości jest nieruchomością wywłaszczoną w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy. Przepis art. 69 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wiązał określone skutki prawne z celem wywłaszczenia. Skoro zatem część nieruchomości została wywłaszczona (nabyta) w celu realizacji inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego "...", zaś pozostała część nieruchomości została nabyta bez określonego celu na żądanie strony wobec niemożności użytkowania pozostałej części w sposób dotychczasowy, to nie jest dopuszczalna ocena zbędności tej części nieruchomości. Zrealizowanie w granicach lokalizacji celu, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego powoduje, że brak było podstaw do orzekania o zwrocie pozostałej części działki nr ..., nabytej na wniosek właściciela. Nie można więc było uznać, że decyzja odmawiająca zwrotu tej nieruchomości rażąco narusza prawo. Ze skargą na powyższą decyzję wystąpiła w dniu 30 grudnia 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.R., skarga ta w dniu 5 stycznia 2004 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca domagała się uchylenia kwestionowanej decyzji , zarzucając, że decyzja ta rażąco narusza prawo, w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 kpa. M.R. podniosła m.in., że w akcie notarialnym z dnia ... września 1976 r. nie ma wzmianki, iż zbycie części nieruchomości następuje na wniosek właścicielki. W akcie tym znajduje się wzmianka o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego do całej nieruchomości. Zapis w protokole z dnia ... lutego 1975 r., z którego wynika, że wnioskodawczyni wyraziła wstępnie zgodę na wykup nieruchomości, warunkując ją od nabycia nieruchomości w całym zakresie nie jest zdaniem skarżącej wystarczający, by przyjąć, że podstawą objęcia wywłaszczeniem całej nieruchomości było żądanie właściciela. Z szeregu dokumentów wynika, że wywłaszczenie dotyczyło całej nieruchomości i decyzja odmawiająca zwrotu nieruchomości na rzecz poprzedniej właścicielki rażąco naruszała, zdaniem skarżącej, art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, co prawidłowo przyjął Wojewoda, stwierdzając nieważność tej decyzji. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik Prezydenta Miasta ... wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wykonując tę kontrolę sądy stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza jej nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa jedynie wówczas, gdy w sprawie występują przesłanki określone w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W sprawie niniejszej nie stwierdzono wystąpienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało mieć na uwadze, że w myśl art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W sprawie niniejszej więc, zarówno Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, jak i sąd orzekający, związani są oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2003 r., sygn. akt 3221/01. Wyrokiem tym uchylona została decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia ... października 2001 r., nr ... uchylająca decyzję Wojewody ... z dnia ... czerwca 2001 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, bowiem Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Organ centralny nie wskazał w uzasadnieniu swej decyzji, iżby dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne było przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, natomiast wypowiedział się w sprawie merytorycznie, zajmując odmienne stanowisko niż organ pierwszej instancji. W takiej sytuacji nie zachodziły przesłanki do wydania w postępowaniu odwoławczym decyzji kasacyjnej. Rozpatrując ponownie sprawę w postępowaniu odwoławczym Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zastosował się do powyższych wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w ... z dnia ... listopada 1995 r., nr ... została należycie uzasadniona, znajduje oparcie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Mając powyższe na uwadze stanowisko organu centralnego odnośnie braku dostatecznych przesłanek do usunięcia z obrotu prawnego weryfikowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji uznać należało za prawidłowe i skargę oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.