IV SA/Wa 988/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Tomasz Wykowski Sędzia NSA Tadeusz Cysek Asesor WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant Ewa Oleksiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2005 r. sprawy ze skargi T. i J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz T. i J. R. kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 988/04 Uzasadnienie Decyzję z dn. [...].09.2004 r. Burmistrz K. po rozpatrzeniu wniosku T. i J. R. oraz J. R. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz garażu z przyłączami EWG oraz budowie tymczasowego szczelnego zbiornika na nieczystości płynne na działce nr [...] przy ul. [...] we wsi S. W uzasadnieniu wskazano, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 ustawy z dn. 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; m.in.: - teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśnicze albo jest objęty zgodą uzyskana przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc (art. 61 ust. 1 pkt 4) W ocenie organu I instancji nie został spełniony warunek określony w art. 61 ust. pkt 1. Działka nr [...] o pow. 0,10 ha stanowi w całości grunty orne, w tym 0,05 ha – grunty R III a oraz 0,05 ha – grunty R III b. Grunty te wymagają zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, uzyskanej przy opracowaniu miejscowego planu zagospodarowania. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych wskazuje jedyną formą prawną tj. plan miejscowy, w której dokonuje się zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Decyzja może ustalić sposób zagospodarowania terenu, nie może jednak ustalić przeznaczenia terenu. Tą funkcję ustawodawca zarezerwował dla prawa miejscowego. Skoro ustalenia przeznaczenia terenów pozostawiono jedynie planom, nie jest możliwe ani ustalanie, ani zmiana przeznaczenia terenu w decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem organu na takie stanowisko wskazuje także przepisy art. 14 ust 1 i 3, art. 15 ust. 2 powołanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wobec nie spełnienia jednego z warunków niezbędnych do ustalania warunków zabudowy, organ odstąpił od analizy pozostałych przesłanek. Wskutek odwołania wniesionego przez T. i J. R., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzję z dn. [...].10 2004 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że organ rozpoznający wniosek małżonków R., był zobowiązany do zastosowania art. 61 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem decyzję ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu może być wydana, jeśli m.in. teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 ustawy z dn. 03.02 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Dopiero gdy rada gminy uchwali plan, zasadne jest domaganie się wydania decyzji określającej warunki wyłączenia gruntów z produkcji na cele nierolnicze. W decyzji natomiast ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest możliwa zmiana przeznaczenia terenu. W skardze do sądu administracyjnego T. i J. R. podnieśli, iż powierzchnia działki, która została zakupiona przez skarżących, wskazywała, iż punkt ten będzie podlegał zabudowie. Nadto wymóg uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego nie może być dokonany przez skarżących bowiem brak tego planu wynika z zaniechania organu gminy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Zarzuty bowiem zawarte w skardze nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy . Sąd natomiast stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Podstawą uchylenia kontrolowanej decyzji, jak i rozstrzygnięcia organu I instancji było stwierdzenie przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 61 ust 1 pkt 4 ustawy z dn. 27.03 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) Sąd nie kwestionuje przytaczanego w uzasadnieniu obydwu organów poglądu prawnego, iż co do zasady przeznaczenia, jak i zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obecnie obowiązująca ustawa z dn. 27.03 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zobowiązuje wójta , burmistrza albo prezydenta miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego do m.in. uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Dopiero po uzyskaniu takiej zgody, wydanej w trybie ustawy z dn. 03.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych tj. (Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266), możliwa będzie zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na takie właśnie cele w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Podkreślenia jednak wymaga okoliczność, iż taki tryb obowiązuje przy prowadzeniu prac planistycznych i w konsekwencji uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powołany natomiast jako podstawa odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy taki plan nie został uchwalony. Decyzja o warunkach zabudowy wydana na gruncie powołanej ustawy zastępuje dla tego konkretnego przedsięwzięcia plan zagospodarowania przestrzennego. Stąd też warunki wymagane do jej wydania pełnią rolę podobną do procedur wymaganych przy uchwalaniu planów (art. 17 pkt 7 i 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). W konsekwencji, w ocenie Sądu art. 61 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy nie wymaga, aby zmiana przeznaczenia gruntów a cele nieleśne była dokonana w planie, jak to podnosiły organy w kontrolnych decyzjach. Norma ta jedynie nakazuje organowi zbadanie, czy ten konkretny teren wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, czy też nie wymaga. Badanie, zaś tej kwestii wymaga dokładnej analizy treści art. 7 ust. 2 powoływanej ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Norma ta wyjaśnia jaki organ i w jakiej sytuacji wyraża zgodę na przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. W przypadku gruntów rolnych uzależnione to jest od ich klasy oraz od powierzchni obszaru projektowanego do takiego przeznaczenia. Wobec powyższego organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy winien ograniczyć się do zbadania przesłanek wskazanych w art. 7 ust. 2 i po ustaleniu wymaganych tamże okoliczności faktycznych, dokonać ustalenia czy w przypadku nieruchomości objętej postępowaniem istnieje wymóg uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia, czy nie. Organy natomiast dokonały zasadniczo błędnej wykładni normy art. 61 ust 1 pkt 4, przyjmując, iż uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia oznacza ‘wprowadzenie" tych zmian do treści obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy odróżnić postępowanie w sprawie