II SA/Ol 1015/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Asesor WSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk Katarzyna Matczak (spr.) Beata Jezielska Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2005 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie nałożenia opłaty za pobór i badanie wody z basenu kąpielowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu l instancji z dnia 31 sierpnia 2004 r.; II. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego "A" Sp. z o.o. kwotę 100 zł. /sto/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]", Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółki z o.o., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 31 sierpnia 2004r. nr "[...]" dotyczącą nałożenia na skarżącego opłaty za pobór wody z basenu kąpielowego we F. Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia powołano art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 13 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz.U. Nr 126, póz. 1384) oraz art. 36 ust. l ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998r. Nr 90, póz. 575, ze zm). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż stosownie do art. 36 ust. l ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przypadku naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych stwierdzonych podczas badań oraz innych czynności wykonywanych przez organy Inspekcji Sanitarnej, pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty za te badania ponosi osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do przestrzegania wymagań higieniczno-zdrowotnych. Ustalono, iż zgodnie z obowiązkiem wynikającym z bieżącego nadzoru sanitarnego sprawowanego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w dniu 12 sierpnia 2004r. pobrano z niecki basenu kąpielowego we F. próbkę wody do badań laboratoryjnych. Stwierdzono w niej w trakcie badań obecność gronkowców koagulazododamich, a zatem woda nie odpowiadała wymogom sanitarnym. Stosownie zaś do art. 13 ust. l ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach użytkownicy nieruchomości zobowiązani są do ich utrzymywania w stanie sanitarnym nie naruszającym wymagań higienicznych i zdrowotnych, w szczególności zaś nie stwarzającym zagrożenia przeniesienia chorób zakaźnych i zakażeń. Wyjaśniono, że w tym celu poziom chloru winien być utrzymywany w takich granicach, aby zapewnić odpowiednią mikrobiologiczną jakość wody, bezpieczną dla zdrowia ludzi przez cały czas korzystania z kąpieli także wówczas, gdy z kąpieli korzysta większa liczba użytkowników. Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożyło "A" Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie art. 10 § l Kpa poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności nie zawiadomienie skarżącego zgodnie z art. 61 § 4 Kpa o wszczęciu postępowania w sprawie obciążenia opłatą za badanie bakteriologiczne, zaniechanie zagwarantowanej stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie art. 9 i art. 107 § l Kpa polegającego na braku przytoczenia w decyzji przepisów prawa materialnego, które jednoznacznie wskazywałyby na fakt nie dopełnienia przez skarżącego wymogów sanitarnych związanych z przekroczeniem poziomu bakterii gronkowca. Skarżący podał, że postępowanie administracyjne w tej sprawie ograniczyło się do przesłania mu wyników badania wody wraz z decyzją administracyjną z dnia 31 sierpnia 2004r. o obciążeniu go kwotą 393,70 zł tytułem pokrycia kosztów wykonanych badań. Tak przeprowadzone postępowanie administracyjne nie odpowiada normom przewidzianym w wyżej wskazanych przepisach prawa. Stronie w szczególności nie podano informacji jakie normy wskaźników mikrobiologicznych zostały przekroczone i jaki w związku z tym przepis prawa został naruszony. Takiego wyjaśnienia nie zawiera także uzasadnienie decyzji organu odwoławczego. Skarżący podniósł, iż w jego ocenie brak jest powszechnie obowiązujących przepisów regulujących dopuszczalne wskaźniki bakterii gronkowca koagulazododatnich w odniesieniu do basenów kąpielowych położonych na otwartym powietrzu. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że woda w której stwierdzono obecność gronkowców koagulazododatnich stanowi zagrożenie dla zdrowia osób kapiących się, gdyż zakażenia gronkowcowe są to zakażenia wywołane przez bakterie Staphylococcus, a głównych gatunkiem chorobotwórczym dla człowieka, odpowiedzialnym za wiele ciężkich zakażeń, jest koagulazododatni Staphylococcus aureus. Gronkowiec ten wywołuje zakażenia tkanek miękkich, w tym zakażenie skóry (liszaj ec), zapalenie mieszków włosowych, ropień, czyraki, ropowice i zapalenie naczyń chłonnych oraz zakażenia układowe. Gronkowce stanowią składnik fizjologicznej flory bakteryjnej człowieka, bytują na skórze i błonach śluzowych -wg "Choroby zakaźne i pasożytnicze - epidemiologia i praktyka" pod redakcją Wiesława Magdzika, wyd. medica Press - 2004r. Wskazano, iż osoby kapiące się wprowadzają do wody niepożądane związki chemiczne oraz mikroorganizmy chorobotwórcze występujące w wydzielinach i na skórze. Ich wyeliminowanie wymaga dezynfekcji np. związkami chloru. Wskazano, że właściwa z punktu widzenia sanitarno-epidemiologicznego jest taka eksploatacja basenu kąpielowego, która poza zwiększonym dozowaniem podchlorynu będzie przewidywała także opracowanie regulaminu korzystania z obiektu (tj. przewidujące mycie całego ciała mydłem osób kapiących się przed wejściem do basenu, ewidencjonowanie osób kapiących się w celu wyeliminowania przeciążeń oraz uzupełnianie wody w niecce wodą wodociągową) oraz jego egzekwowanie. Podniesiono, że strona skarżąca miała możliwość zapoznania się z wynikami badań, gdyż w dniu 17 sierpnia 2004r. powiadomiono C. D. - osobę odpowiedzialną za stan sanitarny i jakość wody w basenie, że woda w zakresie zbadanych wskaźników mikrobiologicznych nie odpowiada wymaganiom sanitarnym i zalecono dezynfekcję wody w basenie. Odnośnie zaś zarzutu braku udziału w toku postępowania administracyjnego stwierdzono, iż w odwołaniu takie zarzuty nie zostały przez stronę podniesione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tego rodzaju naruszenie przepisów prawa ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż oba podniesione w niej zarzuty należało uznać za trafne. Zasady pobierania opłat za badania i czynności przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie są niestety jasno uregulowane w art. 36 ust. l i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i to do tego stopnia, że przez dłuższy czas istniały w orzecznictwie rozbieżności co do kwestii, czy pobieranie tych opłat następuje w drodze decyzji administracyjnej. Kwestię tę usunęła dopiero uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 1995r. sygn. III AZP 11.94, opublikowana OSNAP z 1995r. nr 11, póz. 126, którą przesądzono decyzyjną formę nakładania obowiązku uiszczania przedmiotowych opłat. Sąd w składzie orzekającym w pełni tę uchwałę podziela. Zatem w postępowaniu w sprawie pobrania opłaty za badanie laboratoryjne wykonywane w ramach sprawowania bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego w razie stwierdzonego naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych należy bezwzględnie przestrzegać reguł wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że stosownie do art. 36 ust. l i 2 wymienionej ustawy warunkiem nałożenia i pobrania opłaty za wykonane badania laboratoryjne w ramach sprawowanego bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego jest stwierdzenie naruszenia przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, gdyż tylko stwierdzenie takiego naruszenia skutkuje obowiązkiem poniesienia opłaty w wysokości kosztów ich wykonania przez osobę lub jednostkę organizacyjną obowiązaną do ich przestrzegania. Wobec tego w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych niezbędne jest wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzonych naruszeń, aby w momencie konieczności wydania decyzji administracyjnej zagwarantowane były uprawnienia procesowe strony w zakresie postępowania dowodowego, udziału strony w tym postępowaniu, a wszelkie ewentualne uchybienia w tym zakresie mogły być wyeliminowane przez organ odwoławczy w trybie art. 136 Kpa - wyrok SN z dnia 31 stycznia 1995r. sygn. III AZP 11/94. Nie jest zachowaniem zasad przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego takie działanie organu administracji publicznej, gdy strona, na którą nakłada się decyzją administracyjną określony obowiązek finansowy polegający na uiszczeniu kwoty 393,70 zł nie ma zagwarantowanego prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym, w oparciu o który został ten obowiązek ustalony i przedstawienia swoich argumentów i dowodów, a nawet nie jest świadoma prowadzonego w tym zakresie postępowania administracyjnego, skoro organ nie zawiadomił jej o wszczęciu postępowania w sprawie. Takie postępowanie organów orzekających w tej sprawie narusza fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, tj. zasadę praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę informowania oraz udziału strony w postępowaniu wyrażone w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § l Kodeksu postępowania administracyjnego. Na uwzględnienie zasługuje także drugi zarzut strony skarżącej, iż stosownie do art. 107 § l Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja winna zawierać wskazanie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Skoro zatem organy orzekające w sprawie uznały, stosownie do art. 36 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, że nie pobiera się opłaty od osób i jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań, zaś w pozostałych przypadkach podmioty te są obowiązane do ponoszenia kosztów wykonania takich badań laboratoryjnych, to niezbędne było - jak słusznie podnosi strona skarżąca- wskazanie jakie wymagania higieniczne i zdrowotne zostały naruszone i jakie przepisy prawa je regulują. Wymogu tego nie spełnia ogólne stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że woda w basenie kąpielowym nie spełnia wskaźników mikrobiologicznych, gdyż wykryto obecność gronkowców koagulazododatnich, jak również późniejsze dodatkowe wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę, skoro nie podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z uwagi na naruszenie jakich norm -wskaźników mikrobiologicznych odnośnie bakterii gronkowców koagulazododatnich naruszone zostały wymagania higieniczno - zdrowotne w odniesieniu do otwartego basenu kąpielowego i jaka jest prawem przewidziana norma dla takich bakterii w odniesieniu do obiektu strony skarżącej. Skoro konsekwencją stwierdzonych naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych jest sankcja w postaci poniesienia kosztów badań laboratoryjnych, to skarżący ma prawo poznać te normy obowiązujące w tym zakresie aby skonfrontować czy w odniesieniu do obiektu przez niego użytkowanego nie zostały one naruszone, muszą to być przy tym normy powszechnie obowiązujące. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § l i art. 107 § l Kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § l pkt l lit "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do art. 200 powołanej ustawy w pkt II sentencji, zaś rozstrzygniecie o nie wykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku - pkt III sentencji - uzasadnia przepis art. 152 ww. ustawy.