III SA/Wa 1672/04

WyrokWSA w Warszawie2005-03-10

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Bożena Dziełak, Jakub Pinkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma w postępowaniu podatkowym jest skuteczne, gdy strona zaprzestała prowadzenia działalności pod wskazanym adresem z powodu wypowiedzenia umowy dzierżawy, a organ podatkowy nie został o tym fakcie zawiadomiony?
Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze pisma w postępowaniu podatkowym jest skuteczne, gdy strona nie zawiadomiła organu podatkowego o zmianie adresu, mimo że zaprzestała prowadzenia działalności pod dotychczasowym adresem z powodu wypowiedzenia umowy dzierżawy. W takiej sytuacji pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia je w aktach sprawy, zgodnie z art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Skarżąca Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., które stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. umarzającej postępowanie restrukturyzacyjne. Organ uznał, że decyzja została skutecznie doręczona w trybie doręczenia zastępczego, ponieważ strona nie zawiadomiła o zmianie adresu, mimo że zaprzestała działalności pod wskazanym adresem. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących doręczeń, uzasadnienia postanowienia oraz zasad postępowania dowodowego i czynnego udziału strony.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2005 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o. o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. wydaną na podstawie art. 207 i 208 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) – dalej : ord.pod., art. 9 pkt 1, art. 21 ust. 1 i 5 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 2 , art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 z późn. zm.) Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.– [...] umorzył postępowanie restrukturyzacyjne obejmujące zaległości [...] Sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz z tytułu podatku od towarów i usług. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ord.pod. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od w/wym. decyzji organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. - [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. została doręczona stronie w dniu [...] kwietnia 2004 r. w trybie art. 146 ord.pod.Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżąca Spółka nie zawiadomiła organu podatkowego o zmianie swego adresu, w związku z czym należało uznać, iż najpóźniej w dniu sporządzenia przez doręczyciela – pracownika poczty – adnotacji "adresat wyprowadził się" tj. dnia [...] kwietnia 2004r. przedmiotowa decyzja została doręczona skutecznie. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 ord.pod. upłynął w dniu [...] maja 2004 r. Odwołanie strona wniosła w dniu [...] czerwca 2004 r., a więc z przekroczeniem ustawowego terminu. Strona nie złożyła przy tym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 ord.pod. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie : - art. 144, art. 146 § 2, art. 150 § 1 i 2, art. 151 ord.pod. "na skutek niewłaściwego przyjęcia doręczenia zastępczego decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r."; - art.210 § 4 ord.pod. na skutek niewskazania w uzasadnieniu postanowienia faktów, które uzasadniają przyjęcie doręczenia zastępczego z art. 146 ord.pod.; - art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ord.pod. poprzez zaniechanie podjęcia niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ; - art. 121, art. 123 w zw. z art. 200 §1 oraz art. 120 ord. pod. poprzez uniemożliwienie stronie wzięcia udziału w postępowaniu, w tym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z w/wym. przepisami Ordynacji podatkowej. Strona podkreśliła, że wbrew stanowisku organów podatkowych doręczenie w dniu [...] kwietnia 2004 r. pisma o którym mowa w decyzji organu podatkowego I instancji - wzywającego do dostarczenia dowodów w sprawie, nie zostało skutecznie dokonane z uwagi na błędne przyjęcie przez Urząd Skarbowy, iż nastąpiła zmiana adresu siedziby strony. Powołując się na orzecznictwo NSA wskazała, że nie można utożsamiać zmiany adresu z czasową nieobecnością w miejscu stałego pobytu, w związku z czym prawidłowość doręczenia decyzji w trybie art. 146 § 2 ord.pod. może być kwestionowana. Zmiana adresu siedziby nie została bowiem w ogóle udowodniona z uwagi na brak wykluczenia, iż nieobecność strony w miejscu wskazanym jako siedziba była nieobecnością czasową. Podniosła również, że organ odwoławczy rozpatrując odwołanie nie był zwolniony od obowiązku zbadania, czego wniesione podanie w istocie dotyczy i powinien był sprawdzić, czy nie stanowi ono w rzeczywistości wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Zarzuciła organowi podatkowemu I instancji zaniechanie telefonicznego powiadomienia strony o podjętych w jej sprawie decyzjach. Strona wskazała, iż nie ma wątpliwości, że niedotrzymanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania wynikało z uchybień proceduralnych popełnionych przez urząd skarbowy, który znając sytuację strony i mając możliwość zawiadomienia jej o zapadłych rozstrzygnięciach, przyjął doręczenie zastępcze, co wskazywałoby, iż jego działanie miało w sobie znamiona świadomego działania na niekorzyść strony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U.Nr 153,poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270z późn. zm.). zwanej dalej u.p.p.s.a sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c u.p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie art. 146 ord. pod. w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swego adresu.W razie zaniedbania tego obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Pełnomocnicy i przedstawiciele mają zawsze obowiązek powiadomienia organu o zmianie adresu i obowiązek ten trwa do chwili doręczenia stronie decyzji ostatecznej kończącej postępowanie w sprawie. Chodzi tu wyłącznie o adres do doręczeń, albowiem w przypadku tych podmiotów ma to wpływ na skuteczność doręczenia pisma. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał za uprawnione stanowisko ,iż nastąpiła zmiana adresu i brak zawiadomienia organu o zmianie adresu rodzi skutki określone w art. 146 § 2ord. pod. Za nieuzasadnione w świetle akt sprawy, a także okoliczności powoływanych w skardze należy uznać zarzuty skarżącej, iż doręczenie w dniu [...] kwietnia 2004 r. nie zostało dokonane skutecznie z uwagi na błędne przyjęcie przez Urząd Skarbowy faktu, iż nastąpiła zmiana adresu siedziby Strony w związku z czym uszczerbku doznały przepisy art. 144,146 § 2,150 § l i 2,151 Ordynacji Podatkowej. Skarżąca potwierdziła, iż w dniu [...] grudnia 2003 r. z powodu wypowiedzenia umowy dzierżawy lokalu przy ulicy W. [...] w W., zaprzestała prowadzenia w nim działalności gastronomicznej, stanowiącej część jej działalności gospodarczej wobec czego nie było możliwości, aby osoba uprawniona do odbioru korespondencji była obecna w siedzibie Spółki, w dniu w którym Urząd Skarbowy podjął próbę doręczenia pisma. W związku z tym wszelka korespondencja pochodząca od Urzędu Skarbowego, w tym pismo z [...].02.2004r. Nr [...], była zwracana przez doręczyciela do Urzędu Skarbowego z adnotacją adresat wyprowadził się,co było zgodne z ustalonym stanem faktycznym,potwierdzonym przez skarżącą. W sprawie brak więc było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia ,że strona czasowo nie przebywa pod podanym adresem , a zatem za nietrafne należy uznać zarzuty skargi dotyczące niewłaściwego przyjęcia doręczenia zastępczego decyzji. Zważywszy,że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie podlegają rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania i wydania decyzji w sprawie restrukturyzacji zaległości skarżącej. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło