II SA/Wr 1706/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Jolanta Sikorska (spraw.) Sędziowie NSA – Tadeusz Kuczyński WSA – Lidia Serwiniowska Protokolant apl. prok. Dariusz Brodzisz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2005 r. przy udziale --- sprawy ze skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 i art. 39 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. D. od wydanej z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., decyzji Specjalisty w Dziale Dodatków Mieszkaniowych z dnia [...]r. Nr [...]o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podało, że wymienioną wyżej decyzją z dnia [...]r. organ pierwszej instancji, po rozpatrzeniu wniosku D. D. złożonego w dniu [...]r. odmówił przyznania mu dodatku mieszkaniowego na ponoszenie wydatków za zajmowanie jednego pokoju w Hotelu Asystenta Akademii Rolniczej we W. przy ul. F. P. [...].W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podkreślił, że osoba ubiegająca się o taką formę pomocy musi spełniać warunki określone w ustawie, m.in. mieć właściwy tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Organ ten wskazał, że z pisma Akademii Rolniczej z dnia [...]r. wynika, iż D. D. uzyskał jedynie zgodę Prorektora do Spraw Studenckich i Nauczania na przebywanie w Hotelu Asystenta do [...]r. Nie jest to tytuł prawny, na podstawie którego może być przyznany dodatek mieszkaniowy. W odwołaniu od tej decyzji D. D. podał, że zakwaterowanie w Hotelu Asystenta Akademii Rolniczej przy ul. F. P. [...]uregulowane jest zarządzeniem nr [...]Rektora Akademii Rolniczej wprowadzającym w życie Regulamin Hotelu Asystenta, zasady przyznawania miejsc oraz odpłatności za zakwaterowanie i zasady organizacji i zadań Rady Mieszkańców Hotelu. Z uregulowań tych wynika, że oprócz nauczycieli akademickich, doktorantów oraz pracowników w w/w Hotelu mogą być zakwaterowani ich małżonkowie i dzieci, a Rektor Akademii Rolniczej może zezwolić na tymczasowe zakwaterowanie w Hotelu innych osób. Zdaniem odwołującego się, pod pojęciem tytułu prawnego należy rozumieć prawo do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią, a zgoda Rektora jest uzewnętrznieniem woli wynajęcia rzeczy, którą w tym przypadku jest pokój numer [...]. Oddanie tego lokalu stronie do dyspozycji wyczerpuje zdaniem odwołującego się przesłanki najmu zawarte w art. 659 § 1 kc. Rozpatrując odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Wskazało, że zgodnie z art. 2 wymienionej wyżej ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek taki przysługuje: najemcom i podnajemcom lokali mieszkalnych, członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkującym na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, osobom zajmującym lokale mieszkalne w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom lokali mieszkalnych, innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Wyjaśniło, że wyliczenie to jest wyczerpujące oraz, że we wszystkich wyliczonych przypadkach chodzi o osoby zajmujące lokale mieszkalne i mające do tych lokali mieszkalnych określony tytuł prawny. Dodatek mieszkaniowy przysługuje gospodarstwu domowemu w rozumieniu przepisu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, czyli osobie lub gronu osób wspólnie stale mieszkających i gospodarujących w lokalu mieszkalnym Dodało, że wymieniona wyżej ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie zawiera definicji lokalu mieszkalnego. Definicja ta jest zawarta w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Zgodnie z jego treścią przez lokal mieszkalny rozumieć należy lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Nie jest nim pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób w internatach, bursach, pensjonatach, hotelach, domach wypoczynkowych. Zajmowanie miejsc lub pokoi w hotelach nie jest zajmowaniem lokali mieszkalnych na podstawie stosunku prawnego najmu lokalu mieszkalnego. Do zakwaterowania w hotelach przez przyznanie miejsca lub pokoju nie stosuje się powołanej ustawy o ochronie praw lokatorów, a zatem i ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Dodatek mieszkaniowy przysługuje ubogim osobom stale mieszkającym i gospodarującym w lokalu mieszkalnym. Kolegium zwróciło uwagę, że odwołujący się korzysta z pokoju w Hotelu Asystenta Akademii Rolniczej tymczasowo. Nie należy zatem do tych osób, które wymieniają przepisy art. 2 ust. 1 i art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, skoro nie jest zajmującym lokal mieszkalny oddany mu do stałego zamieszkiwania. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł jak w zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję D. D. podtrzymał zarzuty i twierdzenia zawarte w odwołaniu. W obszernym uzasadnieniu skarżący przedstawił przebieg pracy zawodowej oraz zasady i procedurę uzyskania możliwości zamieszkania w Hotelu Asystenta. Podniósł, że spełnia warunki do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Posiada bowiem tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zdaniem skarżącego zgoda wydana przez Prorektora Akademii Rolniczej na zamieszkanie w Hotelu Asystenta sama w sobie nie jest wprawdzie tytułem prawnym uprawniającym do dodatku mieszkaniowego, powinna być jednak traktowana jako wyrażenie woli wynajmującego odnośnie oddania rzeczy do używania za umówioną odpłatnością, co w ocenie skarżącego wyczerpuje znamiona najmu w rozumieniu kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącego, z uwagi na rzeczywistą funkcję Hotelu Asystenta jaką jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych oraz z uwagi na okoliczność, że często osoby mieszkają w nim długie lata, nie można tego Hotelu traktować jako służącego do celu wypoczynkowego, czy też turystycznego. W konsekwencji "mieszkanie" w Hotelu Asystenta powinno być zdaniem skarżącego traktowane jako lokal mieszkalny i uprawniać do dodatku mieszkaniowego. Skarżący podniósł również, że Kolegium przekroczyło o dwa tygodnie miesięczny termin rozpatrzenia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 kpa, mimo że sprawa nie była skomplikowana Ponadto zarzucił, iż odmówiono mu udzielenia informacji odnośnie podjętego w dniu [...]r. rozstrzygnięcia na niejawnym posiedzeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a ponadto w związku z zarzutami skargi dotyczącymi przewlekłości postępowania Kolegium podniosło, że zarzut ten jest bezzasadny. Sprawa została bowiem rozpatrzona w ciągu miesiąca. Odwołanie wpłynęło do Kolegium [...]r. a jego rozpatrzenie nastąpiło w dniu [...]r. Wprawdzie wysłanie decyzji do strony nastąpiło w dniu [...]r., to jednak związane to było z ilością spraw rozpatrywanych przez Kolegium oraz kolegialnym charakterem jego pracy i wynikającymi z tego konsekwencjami, to jest koniecznością sporządzenia uzasadnienia i jego podpisania przez skład orzekający. Nieujawnienie zaś stronie informacji co do rozstrzygnięcia sprawy przed podpisaniem decyzji przez skład orzekający, nawet jeżeli miało miejsce, nie miało w sprawie żadnego merytorycznego znaczenia. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W toku postępowania skarżący wniósł o rozstrzygnięcie kwestii wypłaty dodatku mieszkaniowego bezpośrednio do rąk skarżącego oraz o uwzględnienie jako materiału dowodowego wskazanych szczegółowo orzeczeń Sądu Najwyższego, a zwłaszcza zawartej w nich argumentacji. Postanowieniami z dnia 11.12.2003r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, a także wniosek o rozstrzygnięcie kwestii wypłaty dodatku mieszkaniowego bezpośrednio do rąk skarżącego, jak również wniosek o dopuszczenie dowodu ze wskazanych w piśmie procesowym orzeczeń Sądu Najwyższego. Odpisy powyższych postanowień wraz z uzasadnieniami zostały doręczone skarżącemu w dniu [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawujący zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) kontrolę działalności administracji publicznej - uznał, że decyzja zaskarżonej treści w niczym nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisów procedury administracyjnej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. Zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości, finansowania i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 owej ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem ust. 2, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkującym na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, 3) osobom zajmującym lokale mieszkalne w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. W myśl zaś ust. 2 art. 2: "Dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1." Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że wyliczenie to jest wyliczeniem wyczerpującym. Z powyższego przepisu prawa wynika, że prawo do dodatku mieszkalnego przysługuje osobom zajmującym lokale mieszkalne na podstawie określonego w ustawie tytułu prawnego, a także osobom, które wprawdzie zajmują lokal mieszkalny bez tytułu prawnego lecz oczekują na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Ponadto w dalszych przepisach tejże ustawy określone zostały inne jeszcze przesłanki, od spełnienia których ustawodawca uzależnia przyznanie prawa do dodatku mieszkalnego. Owe dalsze przesłanki nie mają jednak wpływu na wynik niniejszej sprawy. W sprawie bowiem istotne jest, czy lokal, który zajmuje skarżący jest lokalem mieszkalnym w rozumieniu powołanej ustawy. Zważyć należy, że ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych nie zawiera definicji lokalu mieszkalnego, na co trafnie zawraca uwagę organ odwoławczy. Definicja ta jest zawarta w art. 2 ust 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Według definicji zawartej w art. 2 pkt 4 owej ustawy przez lokal należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Z powyższego wynika, że zajmowanie miejsc lub pokoi w hotelach nie jest zajmowaniem lokalu mieszkalnego na podstawie najmu lokalu mieszkalnego. Zatem do zakwaterowania w hotelach polegającego na przyznaniu miejsca lub pokoju nie stosuje się powołanej ustawy o ochronie praw lokatorów, a w związku z tym także ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Ponadto należy zauważyć, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom stale mieszkającym i gospodarującym w lokalu mieszkalnym. Skarżący D. D. korzysta z pokoju w Hotelu Asystenta Akademii Rolniczej. Hotel ten jak wynika z załącznika nr [...]2 Zarządzenia nr [...]Rektora Akademii Rolniczej we W. z dnia [...]r. przeznaczony jest na okresowe zakwaterowanie pracowników naukowo-dydaktycznych i doktorantów zamieszkałych na stałe w miejscowości położonej poza siedzibą Uczelni, w odległości uniemożliwiającej codzienny dojazd do pracy. Bez znaczenia pozostaje w sprawie podnoszona przez skarżącego okoliczność, że skarżący zajmuje w Hotelu Asystenta pokój na podstawie zgody Rektora mimo, że utracił już status pracownika Uczelni. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku owa zgoda Rektora na dalsze zamieszkiwanie w Hotelu Asystenta nie daje skarżącemu uprawnienia do przyznania przewidzianego w/w ustawą dodatku mieszkaniowego. Wskutek bowiem powyższych działań Rektora Akademii Rolniczej Hotel Asystenta i znajdujący się w nim pokój zajmowany na podstawie tych działań przez skarżącego nie utracił swojego charakteru pokoju hotelowego, to jest pokoju przeznaczonego na czasowy pobyt bez względu na długość okresu w nim przebywania. Powyższe stanowisko koresponduje w poglądem wyrażonym w uchwale 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. OPK 21/02 (ONSA 2003/1/12), zgodnie z którym: "Osoba studiująca i przebywająca poza miejscem stałego zamieszkania może być zaliczona do osób stale zamieszkujących i gospodarujących wspólnie z wnioskodawcą ubiegającym się o przyznanie dodatku mieszkaniowego w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734)." W tej sytuacji wydane w sprawie decyzje uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisów procedury administracyjnej. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.