II OSK 864/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-05-24

Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Andrzej Jurkiewicz, Anna Łuczaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli taka decyzja administracyjna nigdy nie została wydana?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli taka decyzja nigdy nie została wydana. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu eliminację z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Skoro nie istnieje decyzja administracyjna, nie ma przedmiotu postępowania w trybie nadzwyczajnym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie pawilonu. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie została wydana, a jedynie przyjęto zawiadomienie o zakończeniu budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania poprzez nierozpoznanie wniosku o odroczenie rozprawy oraz zaniechanie wyjaśnienia, czy wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie było konieczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn.akt II OSK 864 /05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Anna Łuczaj (spr), Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. i I. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2005 r. sygn. akt 7/IV SA 2217/03 w sprawie ze skargi K. i I. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną 1 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 marca 2005 roku, sygn. akt 7/IV SA 2217/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. L. i I. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 roku znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Uzasadniając powyższe orzeczenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2003 roku Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 27 kwietnia 2001 roku znak: [...] udzielającej zgody R. SA na użytkowanie pawilonu wejściowego z windą na działce nr 19/20 w R. przy ul. W. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że K. i I. L. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji bowiem Prezydent Miasta R. zezwolił na użytkowanie pawilonu wybudowanego z naruszeniem prawa. Zdaniem Wojewody Mazowieckiego nie ma podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z uwagi na brak takiej decyzji. Inwestor – R. SA zawiadomił w dniu 17 kwietnia 2001 roku Urząd Miejski w R. o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania pawilonu wejściowego z windą, a organ w dniu 27 kwietnia 2001 roku potwierdził przyjęcie powyższego zawiadomienia. Wojewoda Mazowiecki stwierdził, iż przepisy prawa budowlanego nie przewidują potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania w formie decyzji i z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta R. nie wydawał takiej decyzji. Ponadto zawiadomienie o zakończeniu budowy nastąpiło przed stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Główny Inspektor Nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2003 roku - po rozpatrzeniu odwołania K. i I. L. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, iż decyzja o pozwoleniu na budowę nie nakładała na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a także nie zaistniały przesłanki z art. 55 ustawy – Prawo budowlane, warunkujące uzyskanie takiej decyzji. W związku z powyższym, zgodnie z art. 54 ustawy – Prawo budowlane inwestor mógł przystąpić do użytkowania obiektu po zawiadomieniu organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 14 dni nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji. W przedmiotowej sprawie nie było sprzeciwu, a Prezydent Miasta R. w dniu 27 kwietnia 2001 roku potwierdził możliwość przystąpienia do użytkowania wybudowanego obiektu. Powyższe pismo Prezydenta Miasta R., zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru budowlanego nie stanowi aktu administracyjnego (ostatecznej decyzji lub postanowienia) podlegającego badaniu w trybie art. 156 § 1 k.p.a. i dlatego, z przyczyn przedmiotowych, niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K. i I. L. Skarżący podnieśli, iż Prezydent Miasta R. zobowiązał inwestora na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 roku do zgłoszenia obiektu budowlanego. Inwestor w dniu 17 kwietnia 2001 roku wystąpił z takim wnioskiem, a decyzją z dnia 27 kwietnia 2001 roku Urząd miejski w R. dopuścił obiekt do użytkowania naruszając interes prawny skarżących. Podkreślili, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją ostateczną z dnia 14 lutego 2002 roku stwierdził nieważność wszystkich decyzji w sprawie budowy przez R. pawilonu wejściowego z windą, co potwierdza, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa i powinna być wycofana z obiegu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, będąc uprawnionym do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.),oddalił skargę. Na wstępie Sąd pierwszej instancji zaznaczył, iż na skarżących domagających się zmiany terminu rozprawy, zgodnie z art. 109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." - ciążył obowiązek wykazania, że okoliczność na którą się powołują jest taką przeszkodą, której faktycznie i to ze względów obiektywnych nie można przezwyciężyć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarżący w swoim w swoim pierwszym wniosku o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 3 lutego 2005 roku powołali się na chorobę skarżącego, załączając jednocześnie kserokopię zaświadczenia wystawionego przez lek. Med. R. G. – specjalistę psychiatrę, z którego wynikało, iż I. L. jest niezdolny do pracy w okresie od 20 stycznia 2005 roku do 3 lutego 2005 roku. Sąd pierwszej instancji wezwał wówczas skarżącego do przedłożenia oryginału zaświadczenia lekarskiego i uwzględnił powyższy wniosek, odraczając rozprawę na dzień 8 marca 2005 roku. Jednocześnie Sąd pouczył skarżącego, aby w przypadku choroby przedstawił zaświadczenie wystawione przez lekarza sądowego stwierdzające, iż stan zdrowia uniemożliwia mu stawiennictwo w Sądzie. W drugim wniosku o odroczenie rozprawy skarżący ponownie powołał się na fakt choroby i przedstawił kserokopię zaświadczenia lekarskiego wystawionego w dniu 7 lutego 2005 roku przez tego samego co uprzednio lekarza, z którego wynikało, iż jest niezdolny do pracy w okresie od 8 lutego do 9 marca 2005 roku. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w tym przypadku wniosku o odroczenie rozprawy uznając, iż strona działa w sposób przewlekający postępowanie sądowe, nie stosując się do pouczeń sądu. Strona skarżąca nie przedstawiła oryginału zaświadczenia do czego została zobowiązana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, iż z zaświadczenia lekarskiego wynikała jedynie niezdolność I. L. do pracy, ze wskazaniem, że chory może chodzić. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie zaistniała więc nagła choroba uniemożliwiająca skarżącemu stawiennictwo. K. L., pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy, nie stawiła się na żadnej z rozpraw, ani też nie wnosiła o jej odroczenie z powodu nadzwyczajnego wydarzenia lub przeszkody uniemożliwiającej jej stawiennictwo na rozprawie. Zdaniem Sądu wykazana zaświadczeniem lekarskim niezdolność skarżącego do pracy nie dotyczyła skarżącej, która nie wyjaśniła powodów uniemożliwiających jej stawiennictwo na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną. Zauważył, że wbrew twierdzeniom skarżących Prezydent Miasta R. nie zobowiązywał inwestora na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku do zgłoszenia obiektu budowlanego do użytkowania. Decyzja o pozwoleniu na budowę również nie nakładała na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji uznał, że inwestor, działając w oparciu o art. 54 ustawy – Prawo budowlane, pismem z dnia 17 kwietnia 2001 roku zawiadomił o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania wybudowanego obiektu. Zawiadomienie to nastąpiło przed stwierdzeniem przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 stycznia 2002 roku nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu pierwszej instancji pisma Prezydenta Miasta R. z dnia 27 kwietnia 2001 roku nie można traktować jako decyzji, bowiem przepisy prawa budowlanego nie przewidują takiego potwierdzenia w formie decyzji. Powyższe pismo Prezydenta Miasta R. nie jest decyzja ani postanowieniem podlegającym badaniu w trybie art. 156 § 1 k.p.a. Z uwagi na brak decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2005 roku, wniesionej na podstawie na podstawie art. 173 i art. 174 p.p.s.a., pełnomocnik K. i I. L. – radca prawny K. K., wniósł na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono: • naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 109 p.p.s.a. przez rozpoznanie skargi, mimo iż I. L. złożył wniosek o odroczenie rozprawy usprawiedliwiając swoją nieobecność i wykazując niemożność stawienia się na rozprawie wyznaczonej na dzień 8 marca 2005 roku, • naruszenie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie rozpoznania całokształtu sprawy dotyczącej prawidłowości postępowania Prezydenta Miasta R. w zakresie potwierdzenia możliwości przystąpienia do użytkowania budynku biurowego oraz wyjaśnienia, czy w tym przypadku wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie było konieczne czy też nie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dysponował zaświadczeniem lekarskim, z którego wynikało, że skarżący nie jest zdolny do pracy. W przypadku samodzielnego przedsiębiorcy, jakim jest I. L., praca ta polega na pracy koncepcyjnej, kreacyjnej. Wobec czego nie był on zdolny do wzięcia udziału w postępowaniu przed sądem, ponieważ udział w rozprawie, zwłaszcza jeśli strona nie jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wymaga koncentracji oraz pracy koncepcyjnej w przedstawianiu swoich poglądów prawnych. Zwolnienie przedstawione przez I. L. wykazujące chorobę i niemożność stawienia się na rozprawie jest więc, zdaniem autora skargi kasacyjnej, inną, znaną sądowi, przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. W związku z tym Sąd pierwszej instancji zobowiązany był do odroczenia rozprawy. Brak odroczenia rozprawy narusza prawo strony do udziału w postępowaniu sądowym w sposób rażący. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie zgodziła się z argumentacją Sądu pierwszej instancji, że zwolnienie lekarskie I. L. powinno zostać wydane przez lekarza sądowego, albowiem Sąd nie wskazał podstawy prawnej takiego żądania. Po przytoczeniu treści art. 134 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik skarżących podniósł, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 lutego 2002 roku stwierdził nieważność wszystkich decyzji w sprawie budowy przez R. SA pawilonu wejściowego, co wskazuje, że doszło do naruszenia prawa. Sąd pierwszej instancji rozpoznając niniejszą sprawę winien więc wyjaśnić, czy rzeczywiście budowa pawilonu nie wymagała po jej zakończeniu uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Strona skarżąca stwierdziła, że pawilon nie jest samodzielnym budynkiem i stanowi łącznik budynku biurowego. W związku z tym niezbędne było wyjaśnienie, czy do tego budynku biurowego nie znajdzie zastosowania art. 54 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane (w brzmieniu z 2003 roku) oraz przepisy § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 roku w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, do użytkowania których można przystąpić po przeprowadzeniu przez właściwy organ obowiązkowej kontroli (Dz.U. Nr 120, poz. 1128), a więc czy dla przystąpienia do użytkowania tego budynku nie było jednak wymagane pozwolenie na użytkowanie wydane w formie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. W pierwszej kolejności strona zarzuciła naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 109 p.p.s.a. Stosownie do art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Skarżący złożyli dwukrotnie wniosek o odroczenie rozprawy: pierwszy, o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 3 lutego 2005 roku i drugi, o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 8 marca 2005 roku. W pierwszym wniosku skarżący powołali się na chorobę I. L. i załączyli kserokopię zaświadczenia wystawionego przez lek. med. R. G. – specjalistę psychiatrę. Sąd pierwszej instancji, po uprzednim wezwaniu skarżącego do przedłożenia oryginału zaświadczenia lekarskiego, uwzględnił powyższy wniosek i odroczył rozprawę na dzień 8 marca 2005 roku. Jednocześnie Sąd pouczył skarżących, iż w przypadku choroby należy przedłożyć zaświadczenie wystawione przez lekarza sądowego stwierdzające, że stan zdrowia uniemożliwia stawiennictwo w Sądzie – pod rygorem oddalenia wniosku o odroczenie rozprawy. Skarżący, pomimo pouczenia o konieczności przedłożenia - w przypadku kolejnego wniosku o odroczenie rozprawy - zaświadczenia lekarza sądowego poświadczającego stan zdrowia uniemożliwiający stawiennictwo w Sądzie a nadto pomimo pouczenia o skutkach prawnych zaniechania tego obowiązku w drugim wniosku o odroczenie rozprawy ponownie powołali się na chorobę I. L. i przedstawili kserokopię zaświadczenia lekarskiego wystawionego ponownie przez lek. med. R. G. Niewątpliwie do Sądu należy ocena, czy podane przez stronę okoliczności uzasadniają odroczenie rozprawy, a tym samym, czy zachodzą przesłanki określone w art. 109 p.p.s.a. Sąd winien mieć na uwadze również i to, że postępowanie sądowoadministracyjne wiąże się z udziałem w rozprawie także innych osób a nadto rozpatrywanie spraw winno odbywać się bez nieuzasadnionej zwłoki. W związku z tym, w celu zapobiegania możliwości nadużywania tego uprawnienia przez stronę, Sąd uprawniony jest wydawać zarządzenia dyscyplinujące strony. Gdy wymagają tego okoliczności sprawy Sąd może zobowiązać strony do usprawiedliwiania nieobecności na rozprawie w sposób, który uzna za właściwy ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2000 r., I CKN64/00, OSNC 2000/12/227, glosa aprobująca: Zieliński A. PS 2001/11-12/259). W szczególności Sąd może nakładać na stronę obowiązek usprawiedliwienia swojej nieobecności na rozprawie z przyczyn zdrowotnych zaświadczeniem lekarskim wydanym przez lekarza z listy biegłych sądowych. Nie sposób uznać, aby sąd pozbawiony był możliwości oceny działań procesowych stron w świetle uniemożliwienia prawidłowego toku postępowania sądowoadministracyjnego. Prawa wszystkich uczestników postępowania powinny być chronione w taki sam sposób, a więc bierność sądu godziłaby w istotne prawa drugiej strony, mogącej oczekiwać rozstrzygnięcia i zakończenia sprawy w rozsądnym terminie. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji miał podstawy do stwierdzenia potrzeby podjęcia działań zmierzających do zdyscyplinowania skarżącego a wyrazem tego było zarządzenie nakładające na I. L. obowiązek wykazywania / w przyszłości / kolejnych niezdolności do uczestniczenia w rozprawie przez złożenie zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego. W tej sytuacji brak jest podstaw do zakwestionowania uprawnienia Sądu, realizowanego w ramach oceny, czy zachodzą podstawy do odroczenia rozprawy, o których mowa w art. 109 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji, po uprzednim wydaniu powyższego zarządzenia i stosownym pouczeniu skarżących o skutkach prawnych niezastosowania się do tegoż zarządzenia, był uprawniony uznać, iż skarżący nie usprawiedliwił nieobecności na rozprawie ani nie uzasadnił wniosku o jej odroczenie w wymaganej formie. To zaś uprawnia do stwierdzenia, że skarżący nie został przez Sąd pozbawiony prawa do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym stanie rzeczy nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu art. 109 p.p.s.a. Nie można także podzielić zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. Stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. ( por. J.Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996, s.699 ). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987 r., nr 1, poz. 35 i z dnia 28 maja 1985 r., I SA 89/85, GAP 1987, nr 23, s. 43 ) . Jak zasadnie podniósł Sąd pierwszej instancji, w niniejszej sprawie Prezydent Miasta R. nie wydał decyzji administracyjnej w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu i z tej przyczyny nie było podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 156 § 1 k.p.a. w sprawie stwierdzenia nieważności. Podstawowym elementem odróżniającym postępowanie administracyjne trybu zwykłego od trybu nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest przedmiot postępowania. W trybie zwykłym postępowanie wszczyna się w celu rozpatrzenia interesów prawnych lub obowiązków stron zaś postępowanie w trybie nadzwyczajnym ma za przedmiot dalszy prawny byt samej decyzji z ciężkimi wadami określonego rodzaju, a więc nie dotyczy tych praw lub obowiązków stron, o których rozstrzygnięto w decyzji. Jest to więc przedmiot postępowania nowy w stosunku do tego, który rozpatrywano w trybie zwykłym. Postępowania w trybie nadzwyczajnym nie można wszcząć, zanim nie zostanie wcześniej wydana decyzja w trybie zwykłym ( por. J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, ZCO Zielona Góra 1997, s.137 – 138, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 sierpnia 1987 r., IV SA 393/87, ONSA 1990/1/1, z dnia 23 listopada 1992 r., IV SA 721/92, ONSA 1993/3/72 ). Strona wnosząca skargę kasacyjną nie kwestionuje faktu, iż w niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie wydawały żadnych decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, lecz zarzuca Sądowi pierwszej instancji zaniechanie wyjaśnienia, czy w tym przypadku wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie było konieczne / czy też nie /, a tym samym brak zbadania prawidłowości postępowania Prezydenta Miasta R. w zakresie potwierdzenia możliwości przystąpienia do użytkowania budynku biurowego. Jak wyżej podkreślono przedmiotem postępowania w trybie nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest decyzja administracyjna, której stwierdzenia nieważności domaga się strona. Skoro w rozważanej sprawie nie została wydana w trybie zwykłym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, to tym samym nie istnieje przedmiot postępowania w trybie nadzwyczajnym. Niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji publicznej postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli takiej decyzji nie ma w obrocie prawnym. Nadto w postępowaniu w trybie nadzwyczajnym organy nie były władne rozstrzygać sprawy w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Z tej też przyczyny Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. przez niewyjaśnienie, czy w niniejszej sprawie wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie było / bądź nie było / konieczne. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. ----------------------- 9

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło