II OZ 14/05
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-03-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie miało prawo zaskarżyć postanowienie o przekazaniu sprawy do innego sądu administracyjnego, a jeśli tak, czy jego zażalenie spełniało wymogi formalne?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Stowarzyszenia, uznając je za bezzasadne i niespełniające wymogów formalnych. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne nie są uprawnione do udzielania odpowiedzi na pytania prawne, a przekazanie sprawy do innego sądu było wynikiem zmian prawnych, a nie celowym działaniem organu. Stowarzyszenie nie wykazało żadnych argumentów prawnych przemawiających za zasadnością zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło do NSA pismo, które zostało potraktowane jako skarga na decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. WSA w Gliwicach przekazał sprawę do WSA w Warszawie. Stowarzyszenie złożyło protest, a następnie zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach. WSA w Warszawie odrzucił to zażalenie. Stowarzyszenie złożyło kolejne pisma, które WSA w Warszawie wezwał do sprecyzowania, czy mają być traktowane jako zażalenie. Stowarzyszenie ostatecznie złożyło zażalenie do NSA na postanowienie WSA w Warszawie o odrzuceniu zażalenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Stowarzyszenia [...] we Włocławku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2004 r., sygn. akt V SA/Wa 2056/04 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lutego 2004 r., sygn. akt 4 II SA/Ka 2900/03 o przekazaniu sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w sprawie ze skarg na decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych: 1. z dnia 26 września 2003 r., nr [...] 2. z dnia 26 września 2003 r., nr [...] 3. z dnia 26 września 2003 r., nr [...] 4. z dnia 26 września 2003 r., nr [...] 5. z dnia 26 września 2003 r., nr [...] 6. z dnia 1 października 2003 r., nr [...] 7. brak daty, nr [...] 8. z dnia 1 października 2003 r., nr [...] 9. z dnia 26 września 2003 r., nr [...] 10. z dnia 1 października 2003 r., nr [...] 11. z dnia 1 października 2003 r., nr [...] 12. z dnia 1 października 2003 r., nr [...] 13. z dnia 21 października 2003 r., nr [...] 14. z dnia 21 października 2003 r., nr [...] 15. z dnia 21 października 2003 r., nr [...] 16. z dnia 1 października 2003 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a oddalić zażalenie
Pismem z dnia 10 listopada 2003 r. Stowarzyszenie [...], reprezentowany przez Śląski Oddział Terenowy wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach "pozew o wydanie wyroku zgodnego z obowiązującymi przepisami w III RP".
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2004 r., sygn. akt 4 II SA/Ka 2900/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przekazał według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargę Stowarzyszenia na decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie w przedmiocie uprawnień kombatanckich, wydane wobec członków Stowarzyszenia: z dnia 26 września 2003 r., nr [...]..[...]..[...]...
Zgodnie z powyższym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po upływie terminu do wniesienia środka odwoławczego, przesłał akta sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 5 kwietnia 2004 r., Stowarzyszenie wniosło "protest na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lutego 2004 r."; a następnie pismem z dnia 5 lipca 2004 r. "zażalenie na inercję i matactwo byłego Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach".
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2004 r., sygn. akt V SA/Wa 2056/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lutego 2004 r. o przekazaniu sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowienie powyższe doręczono Zbigniewowi Wałachowi, prezesowi Śląskiego Terenowego Oddziału Stowarzyszenia w dniu 7 października 2004 r.
Pismem z dnia 11 października 2004 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 13 października 2004 r. Stowarzyszenie złożyło "oświadczenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2004 r."
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 października 2004 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, pismem z dnia 20 października 2004 r., wezwał Stowarzyszenie do określenia, czy złożone "oświadczenie" ma być traktowane jako zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 13 sierpnia 2004 r. Powyższe pismo doręczono Prezesowi Zbigniewowi Wałachowi w dniu 27 października 2004 r.
Stowarzyszenie pismem z dnia 2 listopada 2004 r., wniesionym w dniu 2 listopada 2004 r.(data stempla pocztowego) wniosło "odpowiedź na pismo (...) doręczone w dniu 27 października 2004 r." W piśmie tym Stowarzyszenie stwierdziło, że "mając na uwadze zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2004 r. Stowarzyszenie składa zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego", a dalej "jeżeli nasze pismo ma przybrać postać zażalenia, to tylko na stanowisko ówczesnego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gliwicach".
W dniu 27 stycznia 2005 r. (data nadania przesyłki) Stowarzyszenie wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego "skargę na działalność Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w III RP", w której stwierdza, że praktyka dzielenia spraw według właściwości miejscowej Sądów powoduje chaos, wobec czego wnosi o rozpoznanie wszystkich spraw w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając zażalenie na postanowienie z dnia 13 sierpnia 2004 r., Sąd wziął pod uwagę pisma Stowarzyszenia [...] z dnia: 5.04.2004 r. (protest), 5.07.2004 r. (zażalenie), 11.10.2004 r. (oświadczenie), 2.11.2004 r. (odpowiedź), 26.01.2005 r. (skarga), chcąc poznać zarzuty merytoryczne i argumentację skarżącej. Jak wynika z analizy tych pism, początek sprawie dało pismo z dnia 10.11.2003 r., w którym Stowarzyszenie wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z pytaniem prawnym, na które nie uzyskało odpowiedzi, a sprawa na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lutego 2004 r. zostało przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zgodnie z przepisami obowiązującymi od dnia 31 grudnia 2003 r., jak i przepisami obowiązującymi po tej dacie i aktualnie, sądy administracyjne, nie były i nie są uprawnione do udzielania odpowiedzi na pytania prawne. A to, że Sąd nie udzielił odpowiedzi w tej sprawie, nie oznacza, że "dopuścił się matactwa", ani też, że "nie chciał względnie nie potrafił odpowiedzieć na stosunkowo nieskomplikowane pytanie".
Zakres kognicji sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu administracyjnego został określony w art. 3, 4 i 15 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako p. p. s. a.
Przekazanie sprawy postanowieniem z dnia 16 lutego 2004 r. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, było następstwem wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. nowych regulacji prawnych, a nie żadnych innych powodów, które bezzasadnie Stowarzyszenie sugeruje w swych pismach. Właściwość miejscowa sądów administracyjnych podobnie, jak i właściwość rzeczowa tych sądów, wynikającą z przepisów rangi ustawowej, a nie zalezą od uznania samych sądów. Wszystkie więc wnioski i postulaty Stowarzyszenia, zawarte w jego pismach do Sądu, w tym zakresie, są kierowane pod niewłaściwym adresem i nie mieszczą się w ramach przysługujących środków prawnych. Podobnie, jak wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w "skardze" z dnia 26.01.2005 r., o przejęciu do rozpoznania "wszystkich skarg represjonowanych". Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 15 § 1 pkt. 1 p. p. s. a., jest sądem drugiej instancji, który rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych (sądy pierwszej instancji).
Analizując całą tę obszerną korespondencję (5 pism) od Stowarzyszenia, Sąd nie znalazł żadnych argumentów natury prawnej, które by mogły stanowić zarzuty w stosunku do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2004 r. Zażalenie, zgodnie z art. 194 § 3 p. p. s. a., powinno również spełniać określone wymogi, a przede wszystkim, powinno zawierać uzasadnienie, nawiązujące do przedmiotu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Nawet gdyby przyjąć, tak jak pisze Stowarzyszenie, że postanowienie z dnia 16 lutego 2004 r. nie zawierało pouczenia "o możliwości odwoławczej", to i tak nie wiadomo z wszystkich tych pism, w jakim celu Stowarzyszenie zaskarżało to postanowienie.
Organizacja społeczna biorąca udział w postępowaniu dotyczącym innej osoby, powinna działać na rzecz tej osoby, a nie utrudniać postępowania zgłaszając wnioski, nie mające oparcia w przepisach prawa. Następnie obciążając sądy za przewlekłość postępowania, przy okazji zarzucając matactwo, brak kwalifikacji a na końcu wnosząc skargę "na działalność Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w II R. P.".
Niezależnie od intencji i wyraźnego braku znajomości przepisów prawa, należy przypomnieć, że Stowarzyszenie występujące w niniejszej sprawie, ponosi całkowitą odpowiedzialność za treść pism kierowanych do Sądu, które mało że są nieuzasadnione to są w pewnych fragmentach wręcz obelżywe i mogące naruszać powagę Sądu.
Jeżeli Stowarzyszenie chce w dalszym ciągu aktywnie uczestniczyć w postępowaniu sądowoadministracyjnym, działając na rzecz swoich członków, powinno skorzystać z pomocy prawnej adwokata lub radcy prawnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p. p. s. a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło