II SA/Ol 50/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2005 r., sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie przekazania obowiązków związanych z prowadzeniem upraw leśnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. C. koszty postępowania sądowego w kwocie 200 zł (dwieście złotych). Decyzją z dnia 17 maja 2004r. Nr "[...]" Starosta D. przekazał obowiązki związane z prowadzeniem upraw leśnych na działkach nr 200/3 o powierzchni 0,57 ha i nr 178/1 o powierzchni 2,05 ha, na nabywcę gruntów A. C. Decyzją tą przekazano na nabywcę także ekwiwalent za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie upraw leśnych w wysokości 300,35zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu l kwietnia 2004r. B. C. przedłożyła oświadczenie, w którym poinformowała o sprzedaży synowi A. C. podanych wyżej gruntów. B. C., zgodnie z decyzją Starosty D. z 7 stycznia 2004r. nr "[...]", przysługiwał ekwiwalent pieniężny w wysokości 300,35zł, z uwagi na nabycie przez J. C. współwłaściciela zalesionego gruntu prawa do renty. Zgodnie z art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, póz. 764 ze zm.) w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalent przechodzą na nabywcę gruntu. W chwili przeniesienia własności gruntu jego zbywca otrzymywał ekwiwalent w wysokości 300,35 zł miesięcznie i według organu I instancji prawo do takiej kwoty nabył A. C. kupując wyżej wymieniony grunt, gdyż zgodnie z ustawą o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, na nabywcę przechodzi ekwiwalent nie zaś prawo do ekwiwalentu. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. C. W odwołaniu wyraził pogląd, iż winien otrzymywać ekwiwalent pieniężny w pełnej wysokości za wyłączenie gruntów z uprawy leśnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 listopada 2004r. nr "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium argumentowało, iż decyzją z 10 czerwca 2003r., Starosta D. stwierdził prowadzenie przez B. i J. małż. C. uprawy leśnej o łącznej powierzchni 2,62 ha na własnych gruntach położonych w miejscowości W., ustalając jednocześnie kwotę miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej na rzecz właścicieli gruntu w dwóch równych częściach po 196,50zł. Ekwiwalent był następnie zwaloryzowany do kwoty 200,23zł. Decyzją z 7 stycznia 2004r. organ I instancji ustalił, iż od dnia 16 października 2003r. ekwiwalent przysługuje wyłącznie B. C. w wysokości 300,35zł. W decyzji podano, iż J. C. przyznano rentę inwalidzką, w związku z powyższym stosownie do treści art. 10 ust. 2 i 2a B. C. uzyskała należny małżonkom ekwiwalent zmniejszony o 25%. W ocenie Kolegium, skoro A. C. nabył w drodze umowy sprzedaży grunty działki na których decyzją z 10 czerwca 2003r. stwierdzono prowadzenie uprawy leśnej, organ I instancji zasadnie przekazał obowiązki prowadzenia upraw leśnych na nabywcę. W sposób prawidłowy przekazano też nabywcy tych gruntów miesięczny ekwiwalent za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie upraw leśnych w wysokości 300,35zł, ponieważ w dacie sprzedaży wymienionych gruntów zbywca otrzymywał ekwiwalent w takiej wysokości. Przepis art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001r. jednoznacznie ustala, że na nabywcę przechodzi ekwiwalent, a więc takie prawo, jakie przysługiwało zbywcy gruntu. Na decyzję z dnia 18 listopada 2004r. A. C. wniósł skargę do sądu administracyjnego, wskazując, iż wydana decyzja jest dla niego krzywdząca. W ocenie skarżącego z art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia wynika, iż w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej przechodzą na nabywcę gruntu. W przepisie tym nie ma jednak mowy o przejmowaniu ekwiwalentu wraz z obciążeniami lub pomniejszeniami. Skoro więc skarżący nabył grunt i przekazano mu obowiązki związane z prowadzeniem upraw leśnych, winien przysługiwać mu ekwiwalent w wysokości 100%. A. C. argumentował, iż nie ma ustalonego prawa do renty, a zatem jego sytuacja różni się od poprzednich właścicieli, bowiem jeden z nich miał ustalone prawo do renty, co skutkowało pomniejszeniem ekwiwalentu o 25%. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ II instancji podniósł, iż z mocy art. 7 ust. 6a ustawy z 8 czerwca 2001 r. na nabywcę przechodzi ekwiwalent związany z prowadzeniem uprawy przez zbywcę. Skoro tak, to na nabywcę nie przechodzi ekwiwalent w rozumieniu art. 7 ust. l ustawy, czyli prawo do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, lecz roszczenie do wypłaty świadczenia w wysokości przysługującej zbywcy gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270). W sprawie niniejszej, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził w toku kontroli legalności aktów podjętych w postępowaniu administracyjnym, naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 7 ust. l ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczaniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, póz. 764 ze zm.) właściciel gruntu, który otrzymał decyzję administracyjną o prowadzeniu uprawy leśnej, nabywa prawo do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, zwanego dalej "ekwiwalentem". Wysokość ekwiwalentu została określona w art. 7 ust. 2 ustawy i jest ona uzależniona od wielkości zalesionego obszaru, przy czym ustawodawca określił kwotowo należność od każdego hektara gruntu wyłączonego z produkcji rolnej. Przepisem tym określono precyzyjnie wysokość ekwiwalentu i należy przyjąć, iż jest to ogólna zasada według której jest ona obliczana. Ustawa od tej zasady wprowadza wyjątki określając obniżenie ekwiwalentu poniżej pułapu wynikającego z art. 7 ust. 2 ustawy. Takim wyjątkiem jest art. 10 ust. 2 ustawy, który stanowi, że w przypadku nabycia prawa do emerytury lub renty przez jednego z małżonków będących współwłaścicielami gruntu zalesionego, emeryturę lub rentę oblicza się od wysokości płacy minimalnej, a współmałżonek uzyskuje należny małżonkom ekwiwalent zmniejszony o 25%. Z treści art. 10 ust. 2 wynika, iż ustawodawca wiąże obniżenie wysokości ekwiwalentu z nabyciem prawa do emerytury lub renty przez jednego z małżonków, który jest współwłaścicielem zalesionego gruntu. W przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem tej uprawy oraz ekwiwalent przechodzą na nabywcę gruntu. Przekazania tych praw i obowiązków dokonuje starosta w drodze decyzji administracyjnej (art. 7 ust. 6a ustawy). Wykładnia tego przepisu wskazuje, iż nabywca nie tylko nabywa uprawnienie do ekwiwalentu należnego za prowadzenie uprawy leśnej, ale także przejmuje obowiązki związane z prowadzeniem tejże uprawy. Od momentu przejścia prawa własności to nabywca staje się samodzielnym podmiotem prowadzącym uprawę leśną, w zamian zaś za pełnienie obowiązków prowadzenia uprawy ma on otrzymać ekwiwalent. Przedstawiona argumentacja wskazuje, iż nie jest słuszne stanowisko organu II instancji, że na nabywcę nie przechodzi ekwiwalent w rozumieniu art. 7 ust. l ustawy, czyli prawo do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z uprawy rolnej i prowadzenie uprawy leśnej, lecz roszczenie do wypłaty świadczenia w wysokości przysługującej zbywcy gruntu. Za takim rozumieniem art. 7 ust. 6a ustawy może przemawiać jedynie jego sformułowanie "(...) oraz ekwiwalent przechodzą na nabywcę", którym posłużono się w jego redakcji. Może to prowadzić do błędnego wniosku, że na nabywcę przechodzi ekwiwalent należny zbywcy tj. wysokość ekwiwalentu jaki nabędzie nabywca nie może być wyższy bądź też niższy od wysokości świadczenia przysługującego zbywcy. Właściwa wykładania tego przepisu w ocenie Sądu nie może ograniczyć się jedynie do wykładni językowej samego ustępu 6a, ale musi objąć wykładnię całego artykułu siódmego ustawy, z uwzględnieniem celu ustawy jakim jest przekształcanie słabych gruntów rolnych na leśne z wynagrodzeniem dla osób utrzymujących uprawy leśne na tych gruntach. Z wykładni tej wynika, iż określenie ekwiwalent musi być rozumiane, jako nabycie prawa do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, co wynika wprost z art. 7 ust. l ustawy. W odniesieniu bowiem to tego uprawnienia ustawodawca posłużył się ogólnym sformułowaniem ekwiwalent, wskazując, iż nabycie prawa do miesięcznego ekwiwalentu, ma być w dalszej części ustawy nazywane ogólnie ekwiwalentem. Powyższy wywód wskazuje w sposób oczywisty, iż brak jest podstaw ku temu, ażeby rozróżniać "prawo do ekwiwalentu" określone w art. 7 ust. l ustawy od ekwiwalentu, o którym stanowi się w art. 7 ust. 6a ustawy. Ekwiwalent ów może nabyć bądź właściciel, który otrzymał decyzję o prowadzeniu uprawy leśnej, bądź właściciel, który otrzymał decyzję określoną w art. 7 ust. 6a ustawy, o przekazaniu takiej uprawy. Słowo "ekwiwalent" zgodnie z Uniwersalnym słownikiem języka polskiego (Tom l str. 811) oznacza "rzecz równa innej wartością, odpowiednik, równoważnik, towar, w którym wyrażona jest wartość innego towaru". W niniejszej sprawie, za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej właściciel prowadzący uprawę leśną ma otrzymywać ekwiwalent, będący rekompensatą za brak możliwości pozyskiwania z gruntu płodów rolnych oraz prowadzenie uprawy leśnej. Wysokość ekwiwalentu została ustalona w art. 7 ust. 2 ustawy. W art. 7 ust. 6a ustawy nie uregulowano zaś wysokości ekwiwalentu i wbrew stanowisku organu odwoławczego, nie powiązano wysokości ekwiwalentu należnego nabywcy z wysokością ekwiwalentu otrzymywaną przez zbywcę, takiego zapisu bowiem przepis ten nie zawiera. Także wykładania systemowa art. 7 ustawy wskazuje, iż nabywca uprawy leśnej winien otrzymywać ekwiwalent, którego wysokość została określona w ustępie drugim tego artykułu. Sytuacja prawna bowiem zarówno właściciela gruntu, który otrzymał decyzję administracyjną o prowadzeniu uprawy leśnej, jak i nabywcy tejże uprawy, który uzyskał decyzję o przekazaniu tejże uprawy, została określona w tym samym artykule, jak wskazano wyżej bez rozróżnienia wysokości ekwiwalentu przysługującego tym osobom. Wreszcie należy zwrócić uwagę na wzajemną relację art. 7 i 10 ustawy. Ustawodawca wyraźnie połączył obniżenie wysokości ekwiwalentu z nabyciem prawa do emerytury lub renty przez jednego z małżonków będących współwłaścicielami. Organ jest uprawniony do obniżenia wysokości ekwiwalentu jedynie w przypadku, gdy jedno z małżonków legitymuje się takim prawem. Nie może to jednak oznaczać, że w przypadku utraty takiego uprawnienia (np. upływ czasu na jaki przyznano rentę) ekwiwalent nie może zostać podwyższony do pełnej wysokości określonej art. 7 ust. 2 ustawy. Odpadnie bowiem wtedy konieczna przesłanka, która obligowała organ do wydania decyzji o zmniejszeniu ekwiwalentu. Podobnie rzecz się ma w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna. Jeżeli bowiem nabywca nie posiada prawa do emerytury lub renty, to nie sposób uznać, iż celem racjonalnego ustawodawcy wspierającego wyłączenie gruntów o małej przydatności na cele rolnicze (art. 3 ust. l ustawy) i ich zalesienie, było obniżenie ekwiwalentu o tak znaczny ułamek na rzecz osób, które nie otrzymują świadczenia emerytalno-rentowego, dla których ekwiwalent często będzie stanowił jedyne źródło utrzymania, a co najistotniejsze, które z tego ekwiwalentu będą musiały utrzymywać uprawę leśną w należytym stanie. Analogicznie małżonkowie, z których jeden otrzymuje emeryturę lub rentę, nabywając zalesiony grunt od osoby otrzymującej cały ekwiwalent - otrzymają ekwiwalent zmniejszony o 25%. Dlatego z interpretacją art.7 ust.6 a ustawy przyjętą przez organy administracji nie sposób się zgodzić. Wysokość ekwiwalentu zależy bowiem od istnienia bądź nie, przesłanek wskazanych w art. 10 ustawy w odniesieniu do osoby uprawnionej do jego wypłaty w danym miesiącu a nie w odniesieniu do zbywców gruntów na których prowadzona jest uprawa leśna. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tej ustawy oraz z mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. V