I SA/Po 663/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-03-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont, Sędzia NSA Gabriela Gorzan, Sędzia NSA Maria Skwierzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy nie istnieje prawomocna decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, podatkiem należnym jest kwota zadeklarowana przez podatnika, a zapłacenie wyższej kwoty żądanej przez organ podatkowy skutkuje powstaniem nadpłaty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji braku prawomocnej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, podatkiem należnym jest kwota zadeklarowana przez podatnika. Zapłacenie przez podatnika wyższej kwoty, niż zadeklarowana, skutkuje powstaniem nadpłaty, nawet jeśli podatnik zapłacił żądaną przez organ kwotę. Organ podatkowy nie odniósł się również wyczerpująco do argumentów strony dotyczących zastosowania przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.Stan faktyczny
Spółka z o.o. nabyła nieruchomość z budynkiem hotelowym i zadeklarowała podatek od nieruchomości za 1998 rok, opodatkowując jedynie grunty związane z działalnością gospodarczą. Prezydent odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając, że podatek powinien obejmować również budynek. Po serii decyzji i uchyleń, Prezydent ostatecznie odmówił stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że budynek istniał i podlegał opodatkowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Spółka zaskarżyła decyzję, domagając się zwrotu zapłaconego podatku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Gabriela Gorzan NSA Maria Skwierzyńska(spr) Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 08 marca 2005 r. sprawy ze skargi "V"-NIK sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 1998 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta z dnia [...]nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/G. Gorzan /-/Wł. Zygmont /-/M.Skwierzyńska
Prezydent decyzją z dnia [...]., na podstawie art. 207, art. 208 § 1 i art. 72 Ordynacji podatkowej odmówił spółce z o.o. A stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 1998 w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu decyzji w/w organ stwierdził, że strona w dniu [...] nabyła nieruchomość o powierzchni [...]m2 położoną przy [...] zabudowaną budynkiem hotelowym o powierzchni użytkowej [...]m2.
W złożonej deklaracji podatkowej Spółka zadeklarowała do opodatkowania wg stawki [...]zł za 1 m2 jedynie grunty związane z działalnością gospodarczą. Budynku nie zadeklarowała, stając na stanowisku, że rozpoczęcie jego remontu kapitalnego na podstawie decyzji Prezydenta w sprawie pozwolenia na budowę powoduje, zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, że obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia następnego roku po roku, w którym budowa została zakończona, albo rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części. W związku z tym zadeklarowała podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł.
Zdaniem organu podatkowego podatek od nieruchomości za rok 1998 winien obejmować także budynek o powierzchni [...]m2 wg stawki [...]zł. za m2, wobec czego wymiar podatku od nieruchomości jaki spółka winna uregulować za rok 1998 wynosi [...]zł.
Spółka mimo wezwań Urzędu nie dokonała korekty deklaracji, wobec czego Prezydent decyzją z dnia [...]określił jej podatek w kwocie [...]zł wraz z odsetkami, który został przez nią zapłacony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]uchyliło zaskarżoną odwołaniem w/w decyzję z dnia [...]
Pismem z dnia [...]Spółka A wniosła o zwrot zapłaconego podatku.
Prezydent decyzją z dnia [...]stwierdził, że nadpłata w podatku od nieruchomości za rok 1998 nie istnieje.
Decyzję tę Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzją z dnia [...].
W związku z tym, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...]Prezydent, podtrzymał swoje poprzednie stanowisko, co do braku podstaw do stwierdzenia nadpłaty. Zgodnie bowiem z art. 2 § 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, z 1991 r. poz. 31 ze zm.) obowiązek podatkowy ciąży m.inn. na osobach prawnych, które są właścicielami nieruchomości. Opodatkowaniu podlegają budynki trwale związane z gruntem, bez względu na ich stan techniczny. Fakt nabycia przez Spółkę nieruchomości zabudowanej jest bezsporny. Budynek znajdujący się na nieruchomości nie został rozebrany. Bez względu na to, że Spółka uzyskała pozwolenie na jego przebudowę i remont kapitalny, okoliczność ta nie zwalniała strony od obowiązku uregulowania od niego podatku od nieruchomości, skoro budynek istniał. W związku z tym wymiar podatku od nieruchomości za 1998 r. wyniósł [...]zł. Kwotę tę Spółka uregulowała, wobec czego należało odmówić stwierdzenia nadpłaty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania Spółki A decyzją z dnia [...]utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu I instancji co do niezasadności stwierdzenia nadpłaty.
Organ odwoławczy nie podzielił natomiast argumentu odwołania, co do konieczności istnienia prawomocnej decyzji ustalającej inne zobowiązanie podatkowe niż deklarowane przez podatnika. Zdaniem w/w Kolegium przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują wydawania decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości w odniesieniu do osób prawnych.
Wobec zapłacenia przez podatnika należnego podatku brak bowiem podstaw do wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej zgodnie z art. 21 Ordynacji podatkowej.
Decyzję tę Spółka A zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się "zwrotu na jej rzecz przez Prezydenta kwoty bezpodstawnie pobranego podatku".
W uzasadnieniu skargi Spółka w szczególności podnosi, że organ I instancji, po wyroku NSA z dnia [...]sygn. akt [...] uchylającym wcześniej wydane w sprawie decyzje w sprawie umorzenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za rok 1998, wydał dwie sprzeczne z sobą decyzje, a mianowicie decyzję z dnia [...]umarzającą postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za rok 1998 i decyzję z dnia [...]odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuca m.inn. nie wzięcie pod uwagę wyroku z dnia [...]sygn. akt [...].
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Organ I instancji trzykrotnie wydawał decyzje w sprawie określenia Spółce A podatku od nieruchomości za rok 1998, które trzykrotnie były uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Następnie decyzją z dnia [...]. Prezydent umorzył postępowanie "w sprawie podatku od nieruchomości za rok 1998 r." , którą organ odwoławczy decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy.
Z kolei w decyzji z dnia [...]Prezydent stwierdził, "iż nie istnieje nadpłata w podatku od nieruchomości za 1998 r.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]uchyliło tę decyzje i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Decyzję organów obu instancji w sprawie umorzenia postępowania w sprawie określenia podatku od nieruchomości za rok 1998 zostały wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...]. sygn. akt [...]uchylone.
Tym samym przed wydaniem decyzji Prezydenta z dnia [...]. umarzającej postępowanie w sprawie określenia zaległości podatkowej za 1998 r. w obrocie prawnym nie istniała decyzja określająca Spółce A podatek od nieruchomości za rok 1998.
W myśl postanowień art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) nakłada na osoby prawne, a do nich zalicza się skarżąca, obowiązek składania deklaracji na podatek od nieruchomości za dany rok i wpłacenia wykazanego w nich podatku – za poszczególne miesiące. Wobec tego zaistnienie okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12.I.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. Nr 9, poz. 31)) pozwala na stwierdzenie, że w przypadku Spółki A zastosowanie ma w/w przepis art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i co za tym idzie § 2 art. 21 O.p., który jednoznacznie stanowi, że w określonym w § 1 pkt 1 przypadku podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, o ile organ podatkowy nie wydał decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego ( art. 21 § 3 O.p.).
W rozpatrywanej sprawie w obrocie prawnym nie istnieje decyzja określająca skarżącej podatek od nieruchomości za rok 1998, wobec czego uznać należy, że podatkiem należnym z tytułu podatku od nieruchomości od Spółki A za rok 1998 jest podatek przez tę Spółkę zadeklarowany w deklaracji. Zauważyć także należy, że organ I instancji bezzasadnie stwierdził w uzasadnieniu swej decyzji, że "wymiar podatku od nieruchomości za 1998 r. wyniósł [...]zł (str. ostatnia decyzji z dnia [...].), skoro wymiaru podatku nie dokonano.
Niekwestionowany w sprawie jest także fakt, że w/w Spółka zapłaciła na żądanie organu podatkowego podatek od nieruchomości za rok 1998 w kwocie [...]zł.
W tym stanie rzeczy, skoro zgodnie z powołanym art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, podatek wskazany przez Spółkę w deklaracji za rok 1998, czyli w wysokości [...]zł., jest podatkiem do zapłaty (a nie 29.311,50 zł) ze względów formalnych niezasadne było w świetle art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej uznanie nieistnienia nadpłaty po stronie Spółki A, bez względu na to, że zapłaciła ona żądany od niej podatek.
Zauważyć także należy, że organy podatkowe nie odniosły się w swoich decyzjach w sposób wyczerpujący do argumentów Spółki dotyczących zastosowania w sprawie przepisu art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Mając na względzie przedmiot zaskarżonej decyzji Sąd nie zastosował przepisu art. 152 powołanej ustawy.
/-/G.Gorzan /-/Wł.Zygmont /-/M.Skwierzyńska
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło