II FSK 709/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Hanna Kamińska, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2006 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej "A." S.C. Tomasz R., Stefan D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Gl 1784/04 w sprawie ze skargi "A." S.C. Tomasz R., Stefan D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 6 października 2004 r. (...) w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 7 marca 2005 r., I SA/Gl 1784/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę "A." s.c. Tomasz R., Stefan D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 6 października 2004 r., (...) w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, iż zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą wezwanie awizowano w dniu 27 grudnia 2004 r. i pozostawiono w urzędzie pocztowym na okres siedmiu dni. Wobec niepodjęcia przesyłki w terminie, w oparciu o art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, uznano ją za doręczoną z dniem 3 stycznia 2005 r., przy czym należny wpis nie został opłacony. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie dopełniła obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, czego konsekwencją było jej odrzucenie zgodnie z art. 220 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Strona skarżąca złożyła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec niezachowania warunków przewidzianych w przypadku niemożności doręczenia pisma, co stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, iż art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje w sposób wiążący miejsce, w którym ma być umieszczone zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Pozostawienie zawiadomienia w innym miejscu jest prawnie nieskuteczne. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż umieszczenie zawiadomienia w dniu 27 grudnia 2004 r. w sposób przewidziany w powołanym przepisie było niemożliwe. Po pierwsze - w okresie świątecznym komis był nieczynny, a po drugie - na nieruchomości nie ma skrzynki na korespondencję. Ponadto pomieszczenie, w którym wykonywane są czynności związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa spółki strony skarżącej znajduje się na ogrodzonym placu, który w tym okresie był zamknięty. Okoliczność ta wyklucza pozostawienie zawiadomienia na drzwiach w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, jak i na drzwiach biura lub innego pomieszczenia należącego do spółki. Wyjaśniono, iż jedynym miejscem, w którym doręczający mógł pozostawić awizo było ogrodzenie nieruchomości. Jednakże ani strona skarżąca, ani dozorca przebywający na terenie posesji codziennie w godzinach nocnych nie odnaleźli żadnego pisma poczty. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, iż strona nie może być obarczona ujemnymi konsekwencjami nieprawidłowego zawiadomienia o jakichkolwiek zdarzeniach mających znaczenie dla rozstrzyganej sprawy. Pełnomocnik "A." s.c. Tomasz R., Stefan D. powołał ponadto wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 września 2002 r., SK 35/01, w którym stwierdzono niekonstytucyjność par. 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym /Dz.U. nr 62 poz. 697/ w brzmieniu pierwotnym, w zakresie, w jakim ustanawia tylko siedmiodniowy termin przechowywania w pocztowej placówce oddawczej przesyłek - pism sądowych, a tym samym uniemożliwia powtórne zawiadomienie adresata o tym piśmie. Zwrócono uwagę, iż ze względu na treść art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wskazane wyżej rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego, Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o pilne podjęcie działań mających na celu nowelizację ustawy w tym zakresie, sugerując, iż rozważany przepis powinien być zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna w sprawie niniejszej nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Wskazać przede wszystkim trzeba, że stosownie do art. 173 cytowanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje od wyroków i postanowień kończących postępowanie w sprawie wydanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. Co do zasady więc naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, dotyczyć mogą przepisów postępowania stosowanych przez wojewódzki sąd administracyjny w zaskarżonym orzeczeniu. W zaskarżonym postanowieniu odrzucającym skargę wskazanych uchybień nie stwierdzono. W skardze kasacyjnej temu orzeczeniu zarzuca się naruszenie przepisu art. 73 Prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi gdyż, zdaniem strony skarżącej, nie zostały zachowane warunki postępowania w przypadku niemożności doręczenia pisma. Wskazany przepis przewiduje, że w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma osobiście lub sposób zastępczy, pismo takie składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi konieczne jest zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił on zawiadomienie o przesyłce dla adresata: w skrzynce na korespondencję, na drzwiach mieszkania, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń czy na drzwiach biura lub innego pomieszczenia /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2002 r. I CKN 861/00 - nie publ./. Jak wynika z treści znajdującej się w aktach sprawy fotokopii dowodu doręczenia przedmiotowego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, omówioną wyżej informację doręczyciel zamieścił na druku tego dowodu wskazując, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono na drzwiach adresata. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył wymogi określone przepisem art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 wymienionego Prawa może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W rozpoznanej sprawie twierdzenia strony skarżącej w tym przedmiocie są jednostronne i nie zostały zobiektywizowane, w szczególności poprzez zainicjowanie wszczęcia stosownego postępowania wyjaśniającego przed organami pocztowymi. Z tego też względu nie można przyjąć, że w sposób skuteczny mogły one obalić domniemanie doręczenia pisma, wynikające z art. 73 Prawa o postępowaniu prze sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o przepis art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.