III SAB/Po 1/05
WyrokWSA w Poznaniu2005-03-04
Skład orzekający: WSA Barbara Koś, WSA Marzenna Kosewska, WSA Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot posiadający jedynie interes faktyczny w podjęciu przez organ uchwały o zmianie formy gospodarki finansowej lub likwidacji zakładu opieki zdrowotnej, może skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu w tym zakresie?Ratio decidendi
Podmiot posiadający jedynie interes faktyczny, a nie prawny, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu w zakresie podjęcia uchwały o zmianie formy gospodarki finansowej lub likwidacji zakładu opieki zdrowotnej. Interes prawny musi wynikać wprost z przepisu prawa materialnego, który pozwala na skuteczne żądanie określonej czynności od organu.Stan faktyczny
Spółka "A" wezwała Radę Powiatu do podjęcia uchwały o zmianie formy gospodarki finansowej lub likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (PSP ZOZ) lub pokrycia jego ujemnego wyniku finansowego. Rada odmówiła likwidacji i pokrycia ujemnego wyniku finansowego, wskazując na negatywne skutki dla budżetu powiatu. Spółka, będąca wierzycielem PSP ZOZ, wniosła skargę na bezczynność Rady. Po odrzuceniu skargi przez NSA i jej uchyleniu przez NSA, sprawa trafiła do WSA w Poznaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: ref. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005r. sprawy ze skargi Spółki "A" z o. o. w.L. na bezczynność Rady Powiatu Z. w przedmiocie podjęcia uchwały o zmianie organizacyjnej PSP ZOZ lub postawieniu go w stan likwidacji oddala skargę /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ M. Kosewska
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "A" z siedzibą w L. pismem z dnia[...] stycznia 2003 roku, na podstawie art. 88 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym
( Dz. U. Nr 142 z 2001 roku. poz. 1592 tj.) wezwała Powiat Z. do uchylenia stanu niezgodnego z prawem , polegającego na niewykonywaniu przez właściwe organy powiatu zadań wynikających z art. 60 ust. 3 bądź 60 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz. U. Nr 91 z 1991 r. , poz. 408, ze zm.), domagając się podjęcia uchwały w sprawie zmiany formy gospodarki finansowej lub likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej.
W odpowiedzi na wskazane wyżej wezwanie Rada Powiatu w Z. w dniu [...] lutego 2003 roku, na podstawie przepisów art. 12 ust. 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym ( tj. Dz.U.Nr 142, poz. 1592 ze zm.), w związku z art. 60 ust. 2,3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz.U.Nr 91, poz. 408 ze zm ) podjęła uchwałę o odmowie postawienia w stan likwidacji Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z. oraz odmowie pokrycia ujemnego wyniku finansowego Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z.. W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż Powiatowy Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Z. pomimo wielu działań restrukturyzacyjnych wygenerował zadłużenie zmuszające organ założycielski - Powiat Z. do podjęcia decyzji o zaprzestaniu przez Zakład świadczenia zbyt drogich usług w zakresie lecznictwa szpitalnego, a pozostawienia komórek lecznictwa specjalistycznego - poradni specjalistycznych. Pokrycie ujemnego wyniku finansowego przez PSP ZOZ w Z., zgodnie z art. 60 ust. 1 jest niemożliwe. Jednakże ujemny wynik finansowy Zakładu nie może być podstawą do zaprzestania jego działalności, gdyż dalsze jego istnienie jest uzasadnione tym, że zadań realizowanych przez ten Zakład nie może przejąć żaden inny podmiot w sposób zapewniający nieprzerwane sprawowanie opieki zdrowotnej w zakresie poradnictwa specjalistycznego nad ludnością powiatu. Wskazano również, iż podjęcie decyzji o likwidacji ZOZ spowodowałoby przejęcie przez Powiat zobowiązań Zakładu i pokrycie ujemnego wyniku finansowego w wysokości około [...] mln zł., co zupełnie zburzyłoby porządek budżetu Powiatu na wiele kolejnych lat i uniemożliwiło realizację zadań ustawowych. Budżet Powiatu posiada dochód w 96% z subwencji i dotacji. Są to środki przeznaczone na realizacje ściśle określonych w ustawie o samorządzie powiatowym zadań - szkolnictwo, transport, drogi, pomoc społeczną, bezpieczeństwo.
W dniu [...] lutego 2003 roku wspólnicy Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "A" na podstawie art. 88 i 87 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym wniosła skargę na bezczynność Rady Powiatu Z. w zakresie pokrycia ujemnego wyniku finansowego, zmiany gospodarki finansowej lub postawienia w stan likwidacji Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z., domagając się nakazania Radzie Powiatu Z. podjęcia niezbędnych czynności przewidzianych ustawą o zakładach opieki zdrowotnej, tj. zmiany gospodarki finansowej lub postawienia w stan likwidacji oraz pokrycia ujemnego wyniku finansowego Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z. lub o nakazanie tych czynności wojewodzie l. jako organowi nadzoru na koszt i ryzyko powiatu. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż skarżąca jest wierzycielem Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z., co zostało stwierdzone prawomocnymi nakazami zapłaty. Pomimo prowadzonych postępowań egzekucyjnych przez komornika Sądowego wierzyciel nie został zaspokojony. W takiej sytuacji organ założycielski Zakładu powinien podjąć uchwałę o zmianie formy organizacyjnej zakładu lub o jego likwidacji.
Rada Powiatu Z. w Z. wniosła o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 28 listopada 2003 roku odrzucił skargę.
Spółka "A" z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę kasacyjną zarzucając naruszenie art. 28 kpa w zw. z art. 88 ust 1 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 60 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, naruszenie art. 88 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym w zw. z art. 27 ust. 2 i art. 34 ust. 3 ustawy o Naczelna Sądzie Administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2004 roku, wydanym na skutek skargi kasacyjnej, uchylił powyższe orzeczenie, wskazując, iż Sąd nie ustosunkował się do podnoszonej już w skardze z dnia [...] lutego 2003 roku okoliczności, że uchwała z dnia [...] lutego 2003 roku jest w istocie odpowiedzią na wezwanie skierowane przez stronę w związku z nie działaniem organu wymaganym przepisami prawa materialnego - ustawą o zakładach opieki zdrowotnej. Kwestia ta ma istotne znaczenie przy dokonywaniu ustalenia, czy strona spełniła wymóg określony przepisem art. 34 ust. 3 ustawy o NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut strony w kwestii naruszenia art. 27 ust. 2 i art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, przyjmując, iż zaistniała w przedmiotowej sprawie przesłanka określona w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz. 1270).
Na rozprawie w dniu 4 listopada 20034 roku skarżąca wskazała, iż wniesiona skarga jest skargą na bezczynność Rady Powiatu Z., jako organu samorządu terytorialnego, polegającą na niewykonaniu obowiązków, o których mowa w art. 60 ust. 3 i 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest "bezczynność" Rady Powiatu Z. w Z. polegająca na nie podjęciu przez Radę, jako organ założycielski Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z., uchwały o zmianie gospodarki finansowej lub likwidacji Zakładu, zgodnie z wnioskiem skarżącej Spółki.
Zgodnie z przepisem art. 88 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym ( tj. Dz.U.Nr 142, poz. 1592 ze zm) umocowanym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone niewykonywaniem przez organ gminy czynności nakazanych prawem albo czynnościami prawnymi lub faktycznymi.
O istnieniu interesu prawnego określonego podmiotu w postępowaniu administracyjnym decyduje przepis prawa materialnego, z którego dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa lub obowiązki, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa materialnego powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę żądania określonych czynności od organu administracyjnego.
Przepis art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U.Nr 91, poz. 408 ze zm. ), zgodnie z którym, jeżeli ujemny wynik finansowy nie może być pokryty w sposób określony w ust. 1 - tj. przez samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, organ, który utworzył ten zakład, wydaje rozporządzenie lub podejmuje uchwałę o zmianie formy gospodarki finansowej zakładu lub o jego likwidacji, nie daje skarżącej żadnego tytułu prawno-rzeczowego do skutecznego domagania się podjęcia wskazanych w przepisie czynności przez organ założycielski. Brak zatem uzasadnienia do stwierdzenia, że po stronie skarżącej istnieje interes prawny, wynikający ze wskazanego wyżej przepisu, do skutecznego domagania się podjęcia przez Radę Powiatu żądanych uchwał,. Skarżąca swój wniosek do Rady Powiatu uzasadnia brakiem możliwości skutecznego zaspokojenia roszczeń finansowych, jakie posiada wobec Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z.. Ma ona zatem niewątpliwie interes faktyczny w tym, aby organ założycielski Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z. - Rada Powiatu, podjęła określone działania, co dałoby wierzycielom możliwość skierowania swoich roszczeń finansowych bezpośrednio do tego organu, nie jest to jednak interes prawny w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów. Istnienie zaś wyłącznie interesu faktycznego skarżącej nie spełnienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 88 ust. 1 w zw. z art. 87 ust.1 ustawy o samorządzie powiatowym, a tym samym powoduje, iż skarżąca nie jest uprawniona do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Reasumując zatem, tylko podmiot posiadający interes prawny w domaganiu się określonych nakazanych prawem czynności organu administracji, może skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego w przypadku bezczynności tego organu.
Skoro zaś skarżąca nie miała interesu prawnego ani w postępowaniu administracyjnym, ani we wniesieniu skargi do sądu, na podstawie wskazanych wyżej przepisów oraz przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 152, poz. 1270 ) skargę należało oddalić.
/-/W. Długaszewska /-/B. Koś /-/M. Kosewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło