I SA/Wa 174/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-04
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Ewa Dzbeńska, Marek Stojanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja deklaratoryjna o komunalizacji nieruchomości z mocy prawa może zostać wydana, jeśli stan prawny nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. wynikał z decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd, która jest kwestionowana jako wydana z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Decyzja deklaratoryjna o komunalizacji nieruchomości z mocy prawa potwierdza stan prawny istniejący w dniu 27 maja 1990 r. Jeśli na ten dzień nieruchomość pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego na podstawie decyzji administracyjnej funkcjonującej w obrocie prawnym, brak jest podstaw do komunalizacji, nawet jeśli ta decyzja o zarządzie jest kwestionowana jako wadliwa. Dopóki decyzja o zarządzie nie zostanie wzruszona w przewidzianym prawem trybie, zachowuje ona ważność i kształtuje stan prawny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasta L. własności nieruchomości. Skarżący podnosił, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd, stanowiąca podstawę odmowy komunalizacji, została wydana z rażącym naruszeniem prawa i wnioskował o jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd rozpoznał sprawę, badając zgodność z prawem decyzji administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska NSA Marek Stojanowski Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy komunalizacji mienia Skarbu Państwa oddala skargę.
I SA/Wa 174/04
UZASADNIENIE
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania Prezydenta Miasta L., utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., przez Gminę Miasta L., własności zabudowanej nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] od [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 , uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że odwołujący się zakwestionował stanowisko przyjęte w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r., iż na mocy decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. z dnia [...] czerwca 1989 r. Nr [...] nieruchomość pozostawała w zarządzie Przedsiębiorstwa [...] "S." w L. Decyzja ta, zdaniem odwołującego się, nie może stanowić dowodu istnienia prawa zarządu nieruchomością, ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W analogicznej sprawie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność takiej decyzji. Stało się to podstawą złożenia przez Prezydenta Miasta L. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zarządzie. Z tych przyczyn Prezydent Miasta L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie komunalizacji na rzecz Gminy Miasta L. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.).
W odpowiedzi na odwołanie Wojewoda [...] stwierdził, że w toku postępowania ustalił, iż decyzja o oddaniu przedmiotowej nieruchomości w zarząd w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała w obrocie prawnym i pozostaje nadal.
Rozpoznając odwołanie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zważyła, że decyzja administracyjna dotycząca komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. ma charakter deklaratoryjny i potwierdza stan prawny istniejący w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie tej ustawy. Dla wydania decyzji komunalizacyjnej miarodajny jest zatem stan prawny istniejący w dniu 27 maja 1990 r. Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Urzędu Dzielnicowego L. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami wynika, że decyzją tą oddana została w zarząd obecna działka nr [...] odpowiadająca wymienionym w tej decyzji cz. dz. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Omawiana decyzja, jako funkcjonująca w obrocie prawnym zarówno w dniu 27 maja 1990 r., jak też w dacie wydania zaskarżonej decyzji, była miarodajna dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Skoro więc według stanu prawnego na dzień 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie Przedsiębiorstwa [...] "S." w L., czyli w tym dniu nie należała do organów i podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., to brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody [...] odmawiającej stwierdzenia komunalizacji tej nieruchomości z mocy prawa. W postępowaniu komunalizacyjnym nie jest możliwa ocena legalności i weryfikacja decyzji o zarządzie, wydanej w innym trybie i na odrębnych zasadach.
W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Gmina L. zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych i wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w odmawiającej stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez Gminę Miasto L., z mocy prawa, własności przedmiotowej nieruchomości. Strona skarżąca podniosła, że decyzja, na którą powołały się organy, nie może stanowić dowodu na istnienie prawa zarządu przysługującego przedsiębiorstwu, bowiem została wydana z rażącym naruszeniem prawa i obowiązkiem organu wojewódzkiego jest doprowadzenie do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, zgodnie z wnioskiem Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w analogicznej sprawie stwierdził nieważność takiej decyzji.
Skarżąca wniosła ponadto o zobowiązanie Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji o ustanowieniu zarządu.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, nie naruszają prawa.
Zarzut skargi został oparty na twierdzeniu, że podstawą oceny przesłanek komunalizacji przez organy orzekające stanowiła decyzja o ustanowieniu zarządu nieruchomością, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Z dołączonej do skargi kopii pisma Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r. nr [...] wynika, że Gmina L. zwróciła się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. z dnia [...] czerwca 1989 r. Nr [...] o oddaniu w zarząd Przedsiębiorstwa [...] "S." w L. gruntów położonych w L przy ul. [...],[...] i [...].
Sytuacja ta nie zmienia faktu, że w dniu 27 maja 1990 r. decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. z dnia [...] czerwca 1989 r. pozostawała w obrocie prawnym i ukształtowany tą decyzją stan prawny nieruchomości stanowił przeszkodę w jej komunalizacji z mocy prawa. Pozostawanie nieruchomości w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, dla którego organem założycielskim nie był terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego, wyklucza bowiem komunalizację w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zgodnie z prawem stwierdziła, iż dla wydania deklaratoryjnej decyzji w przedmiocie komunalizacji miarodajny był stan prawny nieruchomości wynikający z decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd Przedsiębiorstwa [...] "S." w L.
Należy podkreślić, że zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wynikającą z art. 16 kpa, dopóki decyzja ostateczna nie zostanie wzruszona w jednym z nadzwyczajnych trybów określonych w kodeksie lub w ustawach szczególnych, dopóty zachowuje ona ważność i stosunki prawne powstałe na jej podstawie nie mogą być kwestionowane.
W świetle powyższego zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. nie można zarzucić naruszenia prawa, a zatem skargę należało oddalić.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Należy nadto zaznaczyć, że w niniejszym postępowaniu nie mogła być rozpoznawana zawarta w treści skargi prośba o zobowiązanie Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji o ustanowieniu zarządu. Zobowiązanie organu przez sąd administracyjny do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności może nastąpić wyłącznie w wyniku rozpoznania skargi na bezczynność organu (art. 149 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zwracając się z prośbą o zobowiązanie Wojewody [...] do rozpatrzenia powyższego wniosku strona skarżąca nie podniosła zarzutu bezczynności organu; z niczego też nie wynika, aby wyczerpała tryb przewidziany w art. 52 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło