II SA/Po 521/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-03-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Zieliński, Sędzia NSA Barbara Kamieńska, Sędzia WSA Barbara Drzazga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej ma obowiązek wydać nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, który nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa budowlanego dotyczących obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy obowiązująca ustawa nie przewiduje możliwości legalizacji takiej samowoli?
Ratio decidendi
Skoro samowolnie wybudowany obiekt budowlany nie spełniał wymogów określonych w przepisach prawa budowlanego, na które nie trzeba uzyskiwać pozwolenia na budowę, a obowiązująca w dacie orzekania ustawa nie przewidywała możliwości legalizacji samowoli budowlanej, organy administracji miały obowiązek wydać nakaz rozbiórki. Wobec tego, organy administracji wydały prawidłowe decyzje, nie naruszając prawa materialnego ani procesowego.
Stan faktyczny
Skarżący I. i E.K. dokonali rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy [...] m² na działkach oznaczonych numerami geodezyjnymi [...],[...] w G. przy ul. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał rozbiórkę obiektu, wskazując na brak pozwolenia na budowę i przekroczenie dopuszczalnych wymiarów dla obiektów zwolnionych z tego obowiązku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując argumenty o przekonaniu o braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę jako rolnicy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński /spr./ Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 marca 2005r. sprawy ze skargi I. i E.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę /-/B. Drzazga /-/A. Zieliński /-/B. Kamieńska Decyzją z dnia [...] XII 2002 r., nr [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 VII 1994 r. – prawo budowlane (Dz.U. z 2000r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 kpa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał I. i E. K. dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy [...] m² na działkach oznaczonych numerami geodezyjnymi [...],[...] w G. przy ul. [...]. Postępowanie zostało wszczęte za skutek pisma S. K. Organ wskazał, że zakres robót budowlanych oraz brak pozwolenia na budowę został stwierdzony podczas wizji lokalnej w dniu [...] X 2002 r. Jednocześnie – zdaniem Powiatowego Inspektora – roboty dotyczyły obiektu gospodarczego w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, na którego budowę należało jednak – z uwagi na jego wielkość - uzyskać pozwolenie. Brak pozwolenia musiał skutkować zastosowaniem art. 48 ustawy, który przewiduje obligatoryjny nakaz rozbiórki. I. i E. K. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, iż usytuowali budynek na granicy działki sąsiada, aby zwiększyć estetykę swego gospodarstwa i bezpieczeństwo w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Odwołujący się podkreślili jednocześnie, iż podejmując budowę byli przekonani o tym, że jako rolnicy posiadający gospodarstwo rolne mogą wybudować budynek gospodarczy dla celów produkcji rolnej bez pozwolenia na budowę. I. i E. K. wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji i zalegalizowanie budowy podkreślając, że w związku z inwestycją ponieśli znaczne koszty. Decyzją z dnia [...] II 2003 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 i 2 kpa., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji podtrzymał w całości argumentację Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podkreślając, że budowla o wymiarach [...] m² nie jest objęta dyspozycją przepisów art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy – prawo budowlane i jako taka wymagała pozwolenia na budowę. W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego I. i E. K. powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie ma wątpliwości, że Skarżący podjęli w czerwcu 2001 r. prace związane z budową nowego obiektu budowlanego na swojej działce. Prace te stanowiły roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 VII 1994 r. – prawo budowlane (Dz.U. z 2000r., nr 106, poz. 1126 ze zm.). Z kolei art. 28 cytowanej ustawy stanowi, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Podczas wizji lokalnej w dniu [...] X 2002 r., której ustalenia nie były kwestionowane przez Skarżących, stwierdzono zakres wykonanych prac, w szczególności fakt, że na działce wybudowano budynek gospodarczy o wymiarach [...] m x [...] m i powierzchni [...] m². Organy I i II instancji słusznie doszły więc do wniosku, że budowla ta nie mieści się w żadnej kategorii obiektów określonych w art. 29 cytowanej ustawy, na które nie trzeba uzyskiwać pozwolenia na budowę. Nie znajduje w szczególności zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a prawa budowlanego. Pomimo bowiem twierdzeń Skarżących, że wybudowany obiekt jest obiektem gospodarczym związanym z produkcją rolną i uzupełniającym zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, uzyskanie na jego budowę pozwolenia było konieczne ze względu na to, że przekracza on wielkość określoną w cytowanym przepisie, tj. 35 m² powierzchni zabudowy oraz rozpiętość konstrukcji 4,80 m. Skoro zatem został wybudowany obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę, musiał znaleźć zastosowanie art. 48 prawa budowlanego, który w razie stwierdzenia samowoli budowlanej obliguje właściwy organ do wydania nakazu rozbiórki danego obiektu. Inaczej niż pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. – prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), obowiązująca w dacie orzekania ustawa nie przewidywała możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej. Należy zatem uznać, że w zaistniałych w sprawie okolicznościach faktycznych organy administracji wydały prawidłowe decyzje, nie naruszając prawa materialnego ani procesowego. Informacyjnie można jedynie zauważyć, że po uprawomocnieniu się zaskarżonej decyzji została wydana ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), która znowelizowała art. 48 ustawy - prawo budowlane w ten sposób, że w jego ust. 2 przewidziała możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Przepis ten był ponownie nowelizowany przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888). Zastosowanie tych przepisów byłoby jednak możliwe dopiero w postępowaniu toczącym się po dniu wejścia w życie choćby pierwszej ze wspomnianych ustaw, tj. po 10 lipca 2003 r. Wobec powyższego, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. /-/B. Drzazga /-/A. Zieliński /-/B. Kamieńska kk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło