II SA/Bk 14/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 03 marca 2005 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania w sprawie o zasiłek okresowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżony akt nie może być wykonany w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego K. M. kwotę 34 ( trzydzieści cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...].11.2004 r., nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznał K. M. zasiłek okresowy w wysokości 73,94 zł za miesiąc wrzesień oraz po 65,09 zł za miesiące od października do grudnia 2004 r. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się K. M. wnosząc w jednym piśmie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz skargę na bezczynność tego organu w rozpatrywaniu jego wniosków w okresie od miesiąca maja do listopada 2004 r. W dniu 09.12.2004 r. w sprawie nr [...] SKO w Ł. powołując się na art. 64 § 2 Kpa pozostawiło przedmiotowe odwołanie bez rozpoznania jako to, którego braków formalnych nie usunięto. W uzasadnieniu stwierdzono, iż pismo odwołującego sporządzone zostało w formie wydruku komputerowego na jednej kartce papieru. Na jednej ze stron została zawarta skarga (odwołanie) dotyczące przedstawionej wyżej decyzji MOPS w Z., na odwrocie tej kartki skarga na bezczynność organu I instancji w sprawie rozpatrywania wniosków K. M. w okresie czasu od maja do listopada 2004 r. Podpis K. M. widnieje jedynie pod skargą na bezczynność. SKO uznało, iż zarówno odwołanie, jak i skarga na bezczynność mimo, że sporządzone na jednej kartce papieru - stanowią dwie odmienne i nie związane ze sobą czynności prawne. Świadczy o tym ich treść oraz samo rozmieszczenie na kartce papieru. Na podstawie przepisu art. 63 § 3 Kpa każda z przedmiotowych czynności powinna zostać podpisana przez odwołującego. Organ podkreślił, iż w trakcie postępowania administracyjnego K. M. został wezwany ( zgodnie z treścią art. 64 § 2 Kpa) do złożenia podpisu pod odwołaniem oraz pouczony o konsekwencjach prawnych niedopełnienia nałożonego na niego obowiązku. We wskazanym terminie nie uzupełnił jednak braku formalnego odwołania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku K. M. stwierdził, iż jego dotychczasowe odwołania na decyzje MOPS w Z. składane w okresie od maja do listopada 2004 r. miały identyczną formę i treść jak przedmiotowe odwołanie i nie stanowiło to przeszkody w ich rozpatrzeniu. Skarżący wskazał również, iż organ zobligowany jest do osobnego rozpatrzenia każdego wniosku, przy równoczesnym braku możliwości połączenia ich do wspólnego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w omówionym piśmie, w konkluzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należy uznać za uzasadnioną, chociaż nie z przyczyn w niej wskazanych. Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z mocy art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U., nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W sprawie niniejszej skład orzekający dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje, iż skarżący na jednej kartce papieru złożył zarówno skargę na bezczynność organu I instancji w szeregu bliżej nie określonych sprawach jak i odwołanie od konkretnej decyzji MOPS w Z. Przepis art. 62 Kpa dopuszcza rozpatrzenie kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu, ale tylko przy zaistnieniu określonych w nim przesłanek tj: identyczności stanu faktycznego, identyczności podstawy prawnej oraz właściwości jednego organu administracji państwowej. Przesłanki te w rozpatrywanej sprawie łącznie nie wystąpiły, dlatego też organ słusznie potraktował oświadczenia woli złożone przez stronę jako dwa odrębne żądania: a) odwołanie od decyzji z dnia [...].11.2004 r. oraz b) zażalenie na bezczynność MOPS polegającą na nierozpoznaniu bliżej niewskazanych wniosków skarżącego. Potraktowanie w/w oświadczeń woli jako odrębnych żądań niosło za sobą skutek w postaci konieczności spełnienia przez każde z nich z osobna wymogów co do treści i formy określonych przez przepis art. 63 Kpa. Podaniem bowiem w rozumieniu przepisów Kpa są wszelkiego rodzaju oświadczenia stron oraz innych uczestników postępowania i należą do nich również odwołania jak i skarga na bezczynność. Zgodnie z treścią art. 63 § 2 Kpa podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. § 3 cytowanego przepisu stanowi o obowiązku podpisania podania wniesionego na piśmie. Oba pisma ( zawarte w jednej " skardze" z dnia 21.11.2004 r. ) podlegały rozdzieleniu. W tym celu należało zobowiązać stronę do złożenia drugiego egzemplarza pisma, podpisanego przez stronę. SKO wezwało jedynie stronę do podpisania odwołania, natomiast nie wezwało do złożenia kserokopii dokumentu. Niejasna i niezrozumiała pozostaje forma pozostawienia odwołania bez rozpoznania przyjęta przez organ. Faktycznie ma formę postanowienia, z pouczeniem o przysługującej skardze do WSA, a z treści wynika, iż SKO traktuje swój akt administracyjny jako zawiadomienie o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. W tym miejscu trzeba wskazać, że formy procesowe przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego są jasne, czytelne i wyłącznie przewidziane tym aktem prawnym formy mogą być stosowane w postępowaniu administracyjnym. Zatem organ administracji państwowej nie może, bez naruszenia zasad procedury administracyjnej tworzyć nowych form orzekania, nieprzewidzianych w ustawie. Trzeba zauważyć, że zainicjowane przez stronę postępowanie odwoławcze może zakończyć się w jeden z następujących sposobów: wydania postanowienia w trybie art. 134 Kpa, umorzenia postępowania odwoławczego oraz merytorycznego rozpoznania odwołania. Zgodnie z poglądem dominującym w orzecznictwie jak i doktrynie, pominiętym jednak przez organ odwoławczy przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy - pozostawienie odwołania bez rozpoznania stanowi jedną z postaci stwierdzenia niedopuszczalności odwołania przewidzianą w art. 134 Kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania (vide: Komentarz do art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego M. Jaśkowska, A. Wróbel, "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz", Wyd. Zamykacze 2000 r., Lex ("Omega") 4/2005; Piotr Przybysz, "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz", s. 266-267,Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004 r.; wyrok NSA z dnia 17.11.1998 r., sygn. akt III SA 1161/97, publ. Lex nr 37130; wyrok NSA z dnia 22.12.1998 r., sygn. akt III SA 4842/97, publ. Lex nr 37160 ). Zatem w sprawie niniejszej SKO w Ł. uznając, iż skarżący nie usunął braków formalnych skargi winien był wydać postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 Kpa. Zważywszy na niejasną formę orzeczenia w sprawie niniejszej – sąd przyjął, że zaskarżony akt administracyjny stanowi postanowienie w trybie art. 134 Kpa – dlatego skarga była dopuszczalna. Jednakże treść rozstrzygnięcia nie odpowiada wskazanemu przepisowi, co dyskwalifikuje zaskarżony akt. Reasumując, naruszenie art. 134 Kpa oraz niepełne wezwanie K. M. do usunięcia braków formalnych odwołania pod rygorem skutków prawnych z art. 134 Kpa stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu. Rozpatrując obecnie sprawę organ zastosuje się do przedstawionych wyżej wskazań co do dalszego postępowania. Wezwie skarżącego do złożenia w określonym terminie kopii odwołania podpisanej przez niego i w zależności od postawy strony albo nada odwołaniu bieg, albo wyda postanowienie o jego niedopuszczalności na podstawie art. 134 Kpa. O kosztach sąd orzekł po myśli art. 200 w zw. z art. 205 § 1 cyt. ustawy. Skarżący domagał się zasądzenia kwoty 68 zł z tytułu zwrotu kosztów dwukrotnego stawiennictwa w sądzie ( raz w celu zapoznania się z aktami, drugi raz na rozprawę) podając ceny biletu PKS na 15,30 zł oraz biletu MPK na 1,80 zł. Nadto domagał się zwrotu kosztów stawiennictwa w SKO w Ł. Sądowi z urzędu jest wiadomym, iż cena biletu PKS podana przez stronę odpowiada rzeczywistości. Jako celowe i niezbędne należało uznać koszty dojazdu do sądu na rozprawę w dniu 03.03.2005 r. tj. 2 razy po 17 zł (15,30 zł bilet PKS + 1,80 zł bilet MPK). Sąd nie uznał żądania zwrotu kosztów związanych z przyjazdem w celu zapoznania się z aktami, albowiem po pierwsze skarżący nie wykazał takiej czynności, a po drugie skarżący w tut. sądzie ma zawisłych wiele spraw, w tym w okresie od wpłynięcia skargi w sprawie niniejszej do dnia rozprawy 03.03.2005 r. wielokrotnie był obecny na rozprawach w innych sprawach żądając zwrotu kosztów. Obecność na rozprawach mógł połączyć z czynnością zapoznania się z aktami sprawy niniejszej ( kilkanaście stron) bez potrzeby oddzielnego wyjazdu do sądu. Żądanie zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do SKO w Ł. nie mogło być uwzględnione, gdyż te koszty nie należą do kosztów postępowania sądowego. Reasumując, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U., nr 153, poz. 1270) Sąd uwzględniając skargę, orzekł jak w sentencji. Odnośnie pkt II wyroku to orzeczenie w tym przedmiocie stanowi wymóg procesowy z art. 152 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.-