II SA/Bk 574/04

WyrokWSA w Białymstoku2005-03-03

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samowolnie wzniesione obiekty budowlane (pawilony/wiaty) służące hodowli zwierząt futerkowych, zlokalizowane na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podlegają obowiązkowej rozbiórce na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., co uniemożliwia ich legalizację na podstawie art. 40 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego błędnie wykluczyły przesłankę przymusowej rozbiórki wynikającą z niezgodności lokalizacji obiektów z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samowolnie wzniesione pawilony, zlokalizowane na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę zarówno w planie obowiązującym w dacie budowy, jak i w planie aktualnym, podlegały obowiązkowej rozbiórce na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W związku z tym, legalizacja tych obiektów na podstawie art. 40 tej ustawy była niedopuszczalna. Zaskarżona decyzja została uchylona jako wydana z naruszeniem prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej właścicielom fermy zwierząt futerkowych przedłożenie dokumentów zmierzających do uregulowania stanu prawnego samowolnie wzniesionych pawilonów (wiat) służących hodowli. Organy administracji uznały, że mimo samowolnego wzniesienia, obiekty te można zalegalizować, ponieważ ich lokalizacja nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie powodują niedopuszczalnego pogorszenia warunków dla otoczenia. Skarżący, w tym właściciele sąsiednich działek i Gmina C., zarzucili decyzjom naruszenie przepisów Prawa budowlanego i procedury administracyjnej, wskazując na uciążliwość fermy i niezgodność lokalizacji z planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 03 marca 2005 r. sprawy ze skargi I. i F. małżonków M., A.P. oraz Gminy C. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do dokonania czynności regulujących stan prawny obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].04.2004r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących I. i F. małżonków M. kwotę 500 (słownie pięćset ) złotych oraz na rzecz A.P. i Gminy C. kwoty po 500 (słownie pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych a także na rzecz skarżących I. i F. małżonków M. i A.P. solidarnie kwotę 255 (słownie dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Decyzją z [...] kwietnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., powołując się na art. 40 ustawy – Prawo budowlane z 24 października 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) nakazał E. i S.P. przedłożenie w terminie do 30 października 2004 r. dokumentów zmierzających do uregulowania stanu prawnego "pawilonów" (wiat) stanowiących zadaszenie nad klatkami dla zwierząt futerkowych na działce Nr [...] w C. tj. - dokumentacji inwentaryzacyjnej z planem zagospodarowania terenu wskazującym odległości pawilonów od granic działki - opinii osoby uprawnionej o zdatności pawilonów do użytkowania - inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej. Organ I instancji ustalił, że sporne wiaty nad klatkami ze zwierzętami futerkowymi zostały wzniesione w latach 1988 – 1989 r. bez pozwolenia na budowę mimo, iż § 44 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1974 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48) nie zwalniał inwestora od uzyskania takowego pozwolenia. Na lokalizację fermy zwierząt futerkowych na działce Nr [...] inwestor uzyskał w kwietniu 1986 r. zgodę Urzędu Miasta i Gminy w C. pod warunkiem pozytywnej opinii sanepidu oraz usytuowania fermy na gruntach V klasy. Decyzją z [...] czerwca 1987 r. inwestor uzyskał pozwolenie na budowę budynku gospodarczego na działce Nr [...] przeznaczonego do obsługi fermy zwierząt futerkowych. Sporne pawilony, stanowiące stałą część fermy zwierząt futerkowych, nie muszą podlegać rozbiórce mimo samowolnego wzniesienia, ponieważ ich lokalizacja nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w C. z dnia [...] grudnia 2001 r. Ta część działki Nr [...], na której znajdują się wiaty, leży na terenie oznaczonym w planie jako "tereny rolne, łąki i pastwiska", na których plan wprowadził zakaz lokalizacji i użytkowania istniejących term hodowlanych, w tym zwierząt futerkowych z wyjątkiem jednak tych, których uciążliwość ogranicza się do granic własnej działki. Sprawa niniejsza w następstwie skutecznego wywiedzenia odwołania przez F. i I.M. – właścicieli sąsiedniej działki Nr [...]/2 stało się przedmiotem postępowania odwoławczego. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej wskazując następującą argumentację. Przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, które mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie, przewidują możliwość legalizacji samowolnej zabudowy pod warunkiem zgodności legalizowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego o ile inwestycja ta nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z ustaleń ogólnych do aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C. wynikają następujące fakty (w/g § 3 pkt 1 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia [...] grudnia 2001 r.): a) adaptuje się w całości istniejącą zabudowę na terenie miasta i gminy C. (ppkt 1.1), b) w granicach uchwalenia planu dopuszcza się zmianę wewnętrznych granic działek o różnym sposobie użytkowania oraz zamianę funkcji mieszkalnych na usługowe i odwrotnie, z dopuszczeniem usług nie przewidzianych planem pod warunkiem utrzymania ewentualnych uciążliwości inwestycji w granicach własnej działki (ppkt 1.7), c) tereny rolne, łąki i pastwiska nie przeznaczone pod zabudowę pozostają w użytkowaniu dotychczasowym. Wprowadza się zakaz zabudowy na terenach nie przeznaczonych w planie na cele budowlane (ppkt 1.14), d) wprowadza się zakaz lokalizacji i użytkowania istniejących ferm hodowlanych, w tym zwierząt futerkowych, za wyjątkiem inwestycji, których uciążliwość ogranicza się do granic własnej działki (ppkt 1.16). Z ustaleń szczegółowych tego planu wynika, że część działki nr geod. [...], należącej do Państwa P., leży na terenie oznaczonym symbolem literowym RP-MR (teren ten oznaczony na planie zagospodarowania kolorem fioletowym i brązowym – mapa wraz z legendą znajduje się w aktach sprawy), który oznacza: "istniejąca zabudowa związana z hodowlą zwierząt w tym zwierząt futerkowych docelowo zabudowa zagrodowa. Funkcje mieszkalne dopuszcza się po zlikwidowaniu uciążliwości wynikającej z użytkowania zabudowy istniejącej na działkach sąsiednich" (§ 3 pkt 2 Uchwały Rady Miejskiej w C. z dnia [...] grudnia 2001 r., ppkt 2.12). Przedmiotowa część działki, na której zlokalizowane są samowolnie wzniesione przez Państwa P. pawilony, oznaczona jest na planie zagospodarowania kolorem żółtym, który według legendy załączonej do planu oznacza tereny rolne. Należy także zauważyć, że działki lub ich część sąsiadujące z działką nr geod. [...], która jest własnością Państwa P., według obowiązującego planu nadal pozostają jako istniejąca zabudowa związana z hodowlą zwierząt w tym zwierząt futerkowych docelowo zabudowa zagrodowa (oznaczone są symbolem RP-MR i kolorem fioletowym i brązowym). Z protokołu z wizji lokalnej z dnia [...].05.2004 r., przeprowadzonej przez pracowników tutejszego Inspektoratu jak też z oświadczenia właściciela wynika, że przedmiotowe klatki i zadaszenia nad klatkami – wiaty powstały w latach 1988 – 1989. Na podstawie zebranego materiału dowodowego należy stwierdzić, co następuje: 1) z punktu 2 pisma z dnia [...].12.2003 r. nr [...] Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. wynika, że na fermie zwierząt futerkowych Państwa E. i S.P., po przeprowadzeniu kontroli, nie stwierdzono rażących zaniedbań w zakresie warunków sanitarnych i weterynaryjnych. W stosunku do stwierdzonych uchybień wydano zalecenia z poleceniem ich usunięcia w wyznaczonych terminach, 2) z zapisów w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...].03.2004 r. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. , utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji wynika, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. nie stwierdził naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych w fermie zwierząt futerkowych Państwa P., w związku z czym brak jest podstaw do nakazania likwidacji tejże hodowli, 3) zarządzenie pokontrolne z dnia [...].03.2004 r. P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. zobowiązuje Pana S.P. do wykonania nieprzepuszczalnej płyty gnojowej oraz szczelnego zbiornika, 4) z pisma P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...].04.2001 r. wynika, że nie ma możliwości oceny faktycznej uciążliwości omawianej fermy ze względu na brak przepisów normujących dopuszczalne progi uciążliwości odorowej. Biorąc pod uwagę powyższe fakty, po dogłębnej analizie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C. , należy wyciągnąć wniosek, iż przedmiotowe pawilony, stanowiące zadaszenie nad klatkami zwierząt futerkowych, nie naruszają zgodności inwestycji z miejscowym planem. Z powyżej przytoczonych zapisów (pkt 1 – 4) nie wynika też, aby istniejąca od lat 1988 – 1989 ferma powodowała niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Tym samym nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane do nakazania przymusowej rozbiórki przedmiotowych obiektów. Stąd też organ pierwszej instancji prawidłowo wdrożył procedurę legalizacji tychże obiektów. Skargi do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli odwołujący się F. i I.M. oraz A.P. – właściciel graniczącej z terenem inwestycji od drugiej strony działki Nr [...]/2 (sygn. [...]) a także Burmistrz C. (sygn. akt [...]). Z uwagi na ścisły związek obu spraw zostały one połączone, jednocześnie rozpoznane i rozstrzygnięte jednym orzeczeniem. F. i I.M. oraz A.P. zarzucali decyzji: 1) naruszenie art. 40 w zw. z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (Dz.U. 1974.38.229) poprzez utrzymanie w mocy decyzji dążącej do uregulowania stanu prawnego pawilonów będących samowolą budowlaną, mimo iż: a) są one zabudowaniami służącymi fermie zwierząt futerkowych, której uciążliwość nie zamyka się w granicach działki, a zatem inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uzasadnia rozbiórkę samowoli zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, b) uciążliwość zapachowa fermy narusza interesy osób trzecich, co uzasadnia rozbiórkę samowoli zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane; 2) naruszenie przepisów formalnych: a) art. 107 § 3 kpa poprzez: - niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których organ nie dał wiary dowodom znajdującym się w aktach sprawy, takich jak Protest mieszkańców miasta C., Protokół z kontroli Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. z dnia [...] grudnia 2003 r., wskazujących, iż uciążliwość fermy nie została zamknięta w granicach działki, - niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których organ nie dał wiary części twierdzeń zawartych w piśmie P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B., z których wynika, iż główną uciążliwością przedmiotowej fermy jest specyficzny fetor, którego nie można zamknąć w granicach działki, na której zlokalizowana jest ferma, - zaniechanie uzasadnienia decyzji przez organy administracji w sposób zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7 – 9 i 11 kpa poprzez stwierdzenie, iż przedmiotowe pawilony nie naruszają zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a zatem również nie naruszają zakazu prowadzenia ferm, których uciążliwość nie zamyka się w granicach działki, a jednocześnie wskazywanie, iż nie ma możliwości oceny faktycznej uciążliwości przedmiotowej fermy. b) art. 77 i 80 kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego celem ustalenia uciążliwości hodowli zwierząt futerkowych na działce o nr [...], m.in. poprzez: - pominięcie Protestu Mieszkańców Miasta C. skarżących się na uciążliwość zapachową fermy zwierząt, - pominięcie Protokołu z kontroli przeprowadzonej na działce nr [...] przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną z dnia [...] grudnia 2003 r., potwierdzającego możliwość stwarzania przez fermę uciążliwości dla otoczenia, - pominięcie części twierdzeń zawartych w odpowiedzi P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2001 r. na skargę dotyczącą uciążliwości dla środowiska ferm zwierząt futerkowych, c) art. 7 i art. 77 kpa poprzez: - nieokreślenie jakie dowody należy przeprowadzić celem udowodnienia, czy istnieje uciążliwość zapachowa fermy, co było koniecznym dla stwierdzenia, czy inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, - niewyjaśnienie stanu faktycznego, tj. I. czy uciążliwość przedmiotowej fermy zamyka się w granicach działki, na której znajduje się ferma, co jest warunkiem koniecznym do uznania zgodności samowoli budowlanej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, II. czy samowola budowlana użytkowana jest w sposób zapewniający ochronę środowiska, w szczególności wody i gleby, co jest zgodne z art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ważną przyczyną uzasadniającą likwidację samowoli budowlanej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Burmistrz C. zarzucił decyzji w imieniu Gminy C. niezgodność z prawem polegającą na uznaniu, iż usytuowanie spornych pawilonów do hodowli zwierząt futerkowych nie narusza przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy podczas gdy zlokalizowane one zostały na terenie rolnym, a plan gminy C. wprowadza zakaz zabudowy na terenach nie przeznaczonych w planie na cele budowlane. Burmistrz także wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skargom nie można było odmówić słuszności. Uznanie bowiem, iż w sprawie zaistniały podstawy do legalizacji samowoli budowlanej nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy. Nie ulega, zdaniem Sądu, wątpliwości że inwestorzy E. i S.P. dopuścili się samowoli budowlanej wznosząc na przełomie lat 1988 – 1989 bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę sporne konstrukcje służące do umieszczenia klatek do hodowli zwierząt futerkowych. Wzniesione przez nich obiekty budowlane, nazywane przez organ nadzoru budowlanego "pawilonami" lub "wiatami" zaliczyć należało do budowli ziemnych o jakich była mowa w art. 2 ust. 1 ustawy "Prawo budowlane" z 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zmianami). Ustawa powyższa pojęciem "obiekty budowlane" obejmowała stałe i tymczasowe budynki a także stałe i tymczasowe budowle, w tym wszelkiego rodzaju budowle ziemne, które stanowiły całość techniczno-użytkową, wyposażoną w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji. Funkcją spornych pawilonów (typu norweskiego – vide k. 30 akt administracyjnych I instancji) było umożliwienie prawidłowej hodowli zwierząt futerkowych z zapewnieniem wygodnej i bezpiecznej ich obsługi (chodnik paszowy) oraz właściwych warunków przetrzymywania zwierząt (odpowiednie wymiary klatek, zadaszenie). Zgodnie z § 44 ust. 4 lit. "d" obowiązującego w okresie wzniesienia pawilonów Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 z późn. zmianami) wykonywanie wszelkich inwestycji budowlanych mogących wprowadzić lub zwiększyć uciążliwości pogarszające warunki sanitarne, bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo warunki wykorzystania terenów sąsiednich wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie ustęp 2 § 44 wskazanego wyżej rozporządzenia wymieniający enumeratywnie przypadki, w których nie było konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę, nie wprowadził takiego wyłączenia w stosunku do budowli ziemnych służących produkcji rolniczej. Możliwość decyzyjnego zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę opisana w ustępie 3 § 44 cytowanego rozporządzenia dotyczyła wyłącznie budynków gospodarczych i inwentarskich i to na terenie istniejących już zagród (siedlisk), a zatem nie może być odnoszona do stanu faktycznego niniejszej sprawy (na działce Nr [...] położonej w C. nie było w latach 1988 – 1989 siedliska a jedynie funkcjonowała ferma lisów urządzona w południowej części działki gdzie stały wiaty i wzniesiony za pozwoleniem na budowę z 1987 r. budynek gospodarczy). Zresztą inwestor ani w postępowaniu administracyjnym ani przed sądem nie powoływał się na istnienie decyzji zwalniającej go z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę spornych pawilonów a jedynie na udzieloną mu ustnie informację o braku potrzeby występowania o pozwolenie na budowę spornych budowli. Taka informacja zaś, o ile nawet jej udzielenie miało miejsce, nie zwalnia inwestorów z odpowiedzialności prawnej z tytułu popełnionej samowoli budowlanej. Do oceny tejże samowoli budowlanej, z racji daty jej popełnienia (lata 1988 – 1989), miały zastosowanie przepisy ustawy – Prawo budowlane z 24 października 1974 r., zgodnie z normą odsyłającą zawartą w art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016). Przepis art. 40 ustawy – Prawo budowlane z 24 października 1974 r. przewidywał legalizację samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego dopiero po wykluczeniu przesłanek przymusowej jego rozbiórki określonych art. 37 tejże ustawy (vide: między innymi wyrok Sądu Najwyższego z 24 września 1997 r. sygn. III RN 45/97 – OSNAP 1998 Nr 6, poz. 170). Stosownie do treści art. 37 ust. 1 starego prawa budowlanego przymusowa rozbiórka obiektu budowlanego wybudowanego pod rządami tego prawa z naruszeniem przepisów obowiązujących w okresie budowy, musiała być orzeczona w razie stwierdzenia, iż sporny obiekt budowlany, bądź jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, bądź 2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Istniała też możliwość wydania decyzji o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego (lub jego części) w razie uznania przez organ istnienia innych ważnych przyczyn poza wyżej wymienionymi (art. 37 ust. 2 starego prawa budowlanego). Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego obu instancji błędnie w niniejszej sprawie wykluczyły przesłankę przymusowej rozbiórki spornych obiektów budowlanych opisaną art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., naruszając tym samym zarówno powyższy przepis, jak też przepis art. 40 starego prawa budowlanego, który mógł mieć zastosowanie dopiero po wyeliminowaniu przesłanek z art. 37 ustawy. Uzupełniające postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd pozwoliło na jednoznaczne ustalenie miejsca lokalizacji spornych obiektów budowlanych w odniesieniu do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sporne pawilony zostały zlokalizowane w północno-zachodniej części działki Nr [...], na obszarze, który zarówno w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z okresu budowy, jak i w obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy C., nie został przewidziany pod zabudowę. W tym miejscu Sąd zauważa, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważa pogląd, iż przepis art. 37 ust. 1pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. należy rozumieć w ten sposób, iż na jego podstawie orzeka się o rozbiórce obiektów, oceniając dopuszczalność ich budowy według miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie budowy (vide: wyrok NSA z 12 września 2003 r. sygn. IV SA 4327/01, wyrok NSA z 9 listopada 2000 r. sygn. IV SA 1618/98, wyrok NSA z 9 maja 2003 r. sygn. II SA/Ka 1524/01 czy wyrok NSA z 7 sierpnia 2003 r. sygn. II SA/Ka 2159/01). Co prawda tutejszy ośrodek zamiejscowy NSA prezentował w przeszłości stanowisko odmienne wskazując na potrzebę oceny zgodności zabudowy z planem zagospodarowania przestrzennego aktualnym na datę likwidacji samowoli budowlanej (vide: wyrok NSA z 4 marca 2003 r. sygn. SA/Bk 1473/02, wyrok NSA z 26 czerwca 2003 r. sygn. SA/Bk 348/03), tym niemniej wskazana wyżej rozbieżność linii orzecznictwa, w sprawie niniejszej jest bez istotnego znaczenia, albowiem oba miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego gminy C. (stary i nowy) nie pozwalały na lokalizację zabudowy w północno-zachodniej części działki Nr [...]. Według bowiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie budowy tj. według planu zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy C. z [...] grudnia 1986 r. północno-zachodnia część działki Nr [...] stanowiła tereny rolne (konkretnie upraw polowych – symbol RP), na których z uwagi na położenie na północ od rzeki H., obowiązywał zakaz zabudowy zagrodowej budownictwa fermowego, szklarniowego i innego związanego z produkcją rolną. Według zaś miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w C. z [...] grudnia 2001 r., północno-zachodnia część działki Nr [...] nadal stanowi tereny rolne (na rysunku planu kolor żółty o symbolu R), nie przeznaczone pod zabudowę, przy czym ustalenia planu wprowadzają zakaz zabudowy na terenach nie przeznaczonych w planie na cele budowlane. Możliwość lokalizowania obiektów budowlanych służących hodowli zwierząt futerkowych stary plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał jedynie w południowo-zachodniej części działki [...] (symbol w planie 43 RPZ) a nowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuścił utrzymanie istniejącej w południowej części działki Nr [...] zabudowy związanej z hodowlą zwierząt (na warunkach opisanych w planie), w tym futerkowych, zakładając docelowo jej przekształcenie w zabudowę zagrodową (symbol RP – MR, kolor fioletowo-pomarańczowy na rysunku planu). Podkreślić należy, że ustawa – Prawo budowlane z 24 października 1974 r. stanowiła w art. 3, iż obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Sporne pawilony zostały wzniesione na obszarze nie przeznaczonym pod zabudowę zarówno w planie zagospodarowania przestrzennego z okresu budowy, jak i w planie obowiązującym w dacie orzekania. Powyższe ustalenie czyniło koniecznym uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Końcowo Sąd stwierdza, iż Gmina C. wykazała interes prawny do kwestionowania decyzji organu nadzoru budowlanego. Z ustaleń sądu wynikało bowiem, że Gmina C. jest użytkownikiem działki o numerze geodezyjnym [...], sąsiadującej bezpośrednio z działką Nr [...], na której zostały zlokalizowane sporne obiekty budowlane, będącej drogą gminną (k. 163 akt sądowych tom I). Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz orzeczenie o zwrocie przez organ na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego (art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło