II FSK 634/05

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 4 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w II Wydziale Izby Finansowej skargi kasacyjnej Karola W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 marca 2005 r., I SA/Po 106/05 w sprawie ze skargi Karola W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z.-G. z dnia 20 listopada 2004 r., (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 2 marca 2005 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi Karola W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z.-G. z dnia 20 listopada 2004 r., utrzymującą w mocy decyzję tegoż Dyrektora z dnia 17 września 2004 r., odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej spółce cywilnej. W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż Skarżący pismem z dnia 31 stycznia 2005 r. cofnął skargę z dnia 28 listopada 2004 r. Jako podstawę prawną postanowienia powołano art. 60 w zw. z art. 161 par. 1pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Od powyższego postanowienia wyznaczony z urzędu pełnomocnik wniósł w imieniu Karola W. skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 161 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd błędnie odczytał treść pisma Skarżącego z dnia 31 stycznia 2005 r., uznając, że wolą Skarżącego było cofnięcie skargi, podczas, gdy w rzeczywistości cofnięcie dotyczyło tylko jednego z zarzutów. W konsekwencji autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie powołując się na art. 182 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Biorąc pod uwagę, że skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał ją na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego /art. 182 par. 1 i par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Rozpoznając skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzut naruszenia art. 161 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest nieprecyzyjny, gdyż wspomniany przepis nie dzieli się na punkty, tylko na paragrafy. Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej można jednak wyprowadzić wniosek, że zarzut dotyczył naruszenia art. 161 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a pominięcie oznaczenia paragrafu w podstawie skargi kasacyjnej stanowiło omyłkę pisarską. Tak rozumiany zarzut należy uznać za zasadny. Jakkolwiek na str. 2 pisma z dnia 31 stycznia 2005 r. istotnie zawarto zdanie "wycofuję moją skargę z dnia 28.11.2004 r. skierowaną bezpośrednio do WSA w Poznaniu", to jednak zdania tego nie można odczytywać w oderwaniu od treści całego pisma, które Skarżący sformułował osobiście, gdyż nie korzystał wówczas z pełnomocnika z urzędu, ustanowionego w okresie poźniejszym. Wspomniane pismo stanowiło reakcję na treść otrzymanej odpowiedzi na skargę. Skarżący zgodził się z wyjaśnieniem Dyrektora Izby Skarbowej, że ten ostatni był właściwy do rozpoznania odwołań od własnych decyzji. Z tych przyczyn Skarżący cofnął zarzut naruszenia art. 220 par. 1 i 2 w zw. z art. 223 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Jednakże wyraźnie stwierdził, że pozostaje aktualna treść jego pisma procesowego z dnia 18 stycznia 2005 r. W piśmie tym kwestionował m.in. stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, jakoby Karol W. nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu podatkowym. Ta właśnie okoliczność stanowiła istotę sporu. W opisanym kontekście nie sposób przyjąć, iż spór stał się bezprzedmiotowy, ani że intencją Skarżącego było spowodowanie umorzenia postępowania sądowego. Skoro więc, w istocie Skarżący nie cofnął skargi, a jedynie cofnął jeden z zarzutów /w skardze powoływał się także na treść swego odwołania z dnia 27 listopada 2004 r./, to umorzenie postępowania sądowego nastąpiło z naruszeniem art. 161 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W zaistniałej sytuacji należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak było podstaw do zastosowania tej części wymienionego wyżej przepisu, która mówi o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż wojewódzki sąd administracyjny nie będzie ponownie rozpoznawał kwestii umorzenia postępowania, lecz merytorycznie rozpozna skargę. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić wniosku pełnomocnika strony skarżącej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, wobec braku przesłanek z art. 203 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem uchylenia nie był bowiem wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. Nie znaczy to jednak, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy zostanie pozbawiony należnego mu wynagrodzenia. W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, koszty związane z wniesieniem skargi kasacyjnej będzie mógł otrzymać od organu, na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 i art. 210 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w razie oddalenia skargi - po prawomocnym zakończeniu postępowania - od Skarbu Państwa na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.