II SA/Ka 2356/03

Dnia 2 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Joanna Spadek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2005 roku sprawy ze skargi B. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej: 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Państwowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w R. z dnia [...] r., nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R.decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art.5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) odmówił stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy płuc- u E. M.. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało wszczęte na wniosek wdowy po E. M., który jak wykazało przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne narażony był, w okresie zatrudnienia w "A" od 1972 r. do 2002 r., na działanie pyłu węgla kamiennego o poziomie pyłu respirabilnego 5,9 mg/m-, przy zawartości dwutlenku krzemu 3,2%. Uzasadniając odmowę stwierdzenia choroby zawodowej powołano się na wydane pośmiertnie przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S., orzeczenie z dnia [...] r. nr [...], w którym stwierdzono brak podstaw do rozpoznania pylicy płuc. Odwołanie od tej decyzji złożyła B. M. żona zmarłego E. M., która podniosła, że z sekcji zwłok wynika, iż u męża stwierdzono zmiany pyliczne, na które nałożyły się zmiany zastoinowo- krążeniowe. Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Sanitarnego w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy nawiązał do przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego, które potwierdziło, że zmarły E. M. w latach 1972 - 2002 narażony był na działanie pyłów zwłókniających - pyłu węglowo-kamiennego, a więc w warunkach istotnego ryzyka powstania choroby zawodowej, tj. pylicy płuc. Jednak lekarze specjaliści Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. w wydanym w dniu [...] r. orzeczeniu lekarskim wykluczyli istnienie pylicy płuc u E. M.. Orzeczenie to zostało wydane na podstawie wyników badania sekcyjnego, analizy dokumentacji badań profilaktycznych z uwzględnieniem radiogramu płuc z 1997 r., gdzie nie stwierdzono zmian patologicznych w obrębie płuc oraz analizy dokumentacji radiologicznej z dnia [...]2002 r. i [...] 2003 r., która również nie dała podstaw do rozpoznania pylicy płuc. Powyższa decyzja zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez B. M., która wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że z dokumentacji jaką posiada wynika jednoznacznie, że u jej męża stwierdzono zmiany pyliczne, na które nałożyły się zmiany zastoinowo-krążeniowe. Nadto mąż pracował w warunkach istotnego ryzyka powstania choroby zawodowej, co wywołało u niego pylicę płuc i doprowadziło do przedwczesnej śmierci. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Sanitarnego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że lekarze orzecznicy kompetentnej placówki nie zakwalifikowali rozpoznanego u E. M. schorzenia jako choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.. Na rozprawie w dniu 2 marca 2005 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał żądania skargi, rozszerzając je o zwrot kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Wyjaśnić należy, że mimo, iż skarga wniesiona została pod rządami ustawy z dnia 11 maja1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm. ) to jednak rozpoznać należało ją w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.). Konsekwencja taka wynika bowiem z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Przystępując do meritum sprawy przypomnieć należy, że organy obu instancji w swoich decyzjach powołały się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), lecz organ pierwszej instancji nie wszczął postępowania w przedmiocie choroby zawodowej stosownie do § 4 ust. 1 tego rozporządzenia. Wyjaśnić trzeba, że wszczęcie postępowania powinno nastąpić zgodnie z zasadami określonymi w art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). W tym miejscu przyjdzie stwierdzić, iż w odpowiedzi na skargę prawdopodobnie wskutek pomyłki powołano się na poprzednio obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia18 listopada 1983 r.. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) "właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika". W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje kwestia narażenia zawodowego. Ustalono bowiem, że E. M. w okresie zatrudnienia w "A" ( od 1972 r. do 2002 r.) pracował w środowisku, gdzie występowało ponadnormatywne stężenie pyłu węgla kamiennego. Rozstrzygnięcie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u E. M. podjęto na podstawie orzeczenia z dnia [...] r., nr [...] wydanego pośmiertnie przez lekarzy z Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S.. W orzeczeniu tym, uzasadniając brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wskazano, że "biorąc pod uwagę wyniki badania sekcyjnego, szybką progresję zmian chorobowych, w tym także radiologicznych, jak również analizę badań profilaktycznych, z uwzględnieniem opisu zdjęcia radiologicznego płuc z 1997 r., na podstawie którego nie rozpoznano wtedy zmian patologicznych w obrębie płuc oraz analizę dokumentacji radiologicznej z dnia [...] 2002 r. i [...] 2002 r. - brak jest dostatecznych podstaw do rozpoznania pylicy płuc". B. M. we wniosku z dnia [...] 2002 r., który nazwała zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej wskazała, że sekcja zwłok potwierdziła zmiany pyliczne u jej męża, na które nałożyły się zmiany zastoinowo krążeniowe. Jednak organy obu instancji nie podjęły nawet próby weryfikacji twierdzeń B. M., bowiem do materiału dowodowego nie włączono protokołu z sekcji zwłok E. M.. Nie wyjaśniły zatem, czy z medycznego punktu widzenia twierdzenie skarżącej o przyczynach śmierci jej męża mogło stanowić podstawę do rozpoznania choroby zawodowej, wymienionej w załączniku do wyżej powołanego rozporządzenia. W tym miejscu wytknąć przyjdzie, że organ odwoławczy przekazując akta sprawy do Sądu nie włączył do nich wyżej opisanego wniosku B. M., przy czym na jego istnienie wskazują: zapisy w karcie narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, treść odwołania od decyzji organu pierwszej instancji oraz treść skargi. Zaniechanie wyjaśnienia i zgromadzenia materiału dowodowego odnośnie przyczyn śmierci E. M. i ich ewentualnego wpływu na rozpoznanie choroby zawodowej, uprawniają Sąd do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja oraz decyzja pierwszoinstancyjna wydane zostały z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przed ponownym rozpoznaniem sprawy w przedmiocie choroby zawodowej organ pierwszej instancji dokonana wszczęcia postępowania zgodnie z wymogami opisanymi na wstępie rozważań Sądu. Następnie po uzupełnieniu materiału dowodowego o protokół z sekcji zwłok E. M. rozważy w jakim zakresie powinien skorzystać z uprawnień, wynikających z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), nie wykluczając wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. Nadto zadba o kompletność akt postępowania. W sumie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] r., nr [...] i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.