I SA/Bk 449/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski,, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Urszula Zajko, po rozpoznaniu w dniu 02 marca 2005 r. sprawy ze skargi B. K. S. M. - Spółka z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę Burmistrz S. decyzją z dnia [...].07.2004 r. na podstawie przepisów art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 47 § 1 w zw. z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 2, art. 2 ust. 3 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. nr 2, poz. 84 ze zm.) oraz § 1 Uchwały Rady Miejskiej w S. nr [...] z dnia 13 grudnia 2002 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2003 (Dziennik Urzędowy Woj. Podlaskiego nr 86, poz. 2172) określił podatnikowi B. [...] Sp. z o.o. w B. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu Burmistrz S. podał, iż w dniu 12 maja 2004 r. B. [...] Spółka z o.o. w B. złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2003 zmniejszającą podatek od nieruchomości za grunty związane z działalnością gospodarczą. Korektę Spółka uzasadniła tym, że w deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2003 przyjęła zbyt dużą powierzchnię gruntów jako związanych z działalności gospodarczą, a nowelizacja ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązująca od 1 stycznia 2003 r. wyłączyła grunty rolne z opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz wprowadziła do ustawy pojęcie "względy techniczne". Owe "względy techniczne" występujące w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mają decydujące znaczenie przy kwalifikowaniu gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. W rezultacie – wg podatnika – tylko grunty faktycznie wykorzystywane przez niego w danym roku podatkowym do działalności gospodarczej – wydobywczej podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wg najwyższej stawki. Nie godząc się ze stanowiskiem podatnika organ podatkowy stwierdził, że do 31 grudnia 2002 r. ustawa o podatkach i opłatach lokalnych określała, że za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności grunty wyłączone na cele nierolnicze lub nieleśne do czasu przywrócenia tym gruntom charakteru rolniczego lub leśnego. Od 1 stycznia 2003 r. zmieniona ustawa o podatkach i opłatach lokalnych definiuje grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Również od 1 stycznia, co do zasady, grunty rolne wyłączono z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, ale tylko te, które nie są faktycznie wykorzystywane w tej działalności gospodarczej. Wynika, to z art. 2 ust. 2 wymienionej ustawy. A zatem skoro Spółka jest właścicielem w/w gruntu, na którym nie jest prowadzona żadna działalność gospodarcza, to nie musi od tego gruntu płacić podatku od nieruchomości, a jedynie znacznie niższy podatek rolny. Natomiast od gruntu zajętego na działalność gospodarczą, bez względu na jego status podatnik musi płacić podatek od nieruchomości według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Zdaniem organu podatkowego "względem technicznym", o którym stanowi przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 może być wyczerpanie złoża powodujące trwałą niemożność gospodarczego wykorzystania terenu do działalności podatnika. W tym też zakresie organ uznał stanowisko podatnika. Chodzi bowiem o trwałą niemożność gospodarczego wykorzystywania gruntu. Natomiast jeżeli we władaniu podatnika znajdują się grunty tylko okresowo nie wykorzystywane do jego działalności np. ze względu na okres zimowy, to nie można tego uznać za "wzgląd techniczny". Z tego samego powodu za nieuzasadniony uznano pogląd dotyczący łagodniejszego opodatkowania gruntów, których kopalnia jeszcze nie zajęła na działalność wydobywczą tj. ze względu na zatwierdzony plan ruchu kopalń wymagany inną ustawą. W odwołaniu od decyzji B. [...] Spółka z o.o. w B. zarzuciła naruszenie przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez nie podjęcie działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz właściwego załatwienia sprawy oraz przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu swego stanowiska Spółka podniosła, że wydobywanie kopalin uregulowane jest w ustawie z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. nr 27, poz. 96 ze zm.). W myśl tej ustawy ruch zakładu górniczego odbywa się na podstawie planu ruchu, zgodnie z zasadami techniki górniczej. Burmistrz opiniował plany ruchu dla zakładów Spółki "K." i "Z.". Było to podstawą do wydania decyzji administracyjnych o zatwierdzeniu do realizacji w/w planów ruchu. Tak więc – zdaniem Spółki – tylko grunty zajęte pod czynne odkrywkowe kopalnie, w których odbywa się wydobycie kopaliny mogą być opodatkowane najwyższą stawką podatku od nieruchomosci. Skoro w rozumieniu ustawy Prawo geologiczne i górnicze, górniczą działalnością gospodarczą jest eksploatacja kopaliny to obliczenie podatku od gruntów związanych z tą specyficzną działalnością gospodarczą musi być oparte na prawie geologicznym i górniczym. Grunty zajęte robotami górniczymi, ale nie związane z eksploatacją nie mogą być opodatkowane wg najwyższych stawek. Ponadto – podniosła Spółka – określenie "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych" musi być odnoszone tylko do jednego roku podatkowego, bowiem chodzi o podatek roczny. Tak więc grunty, na których w danym roku nie rozpoczęto działalności wydobywczej nie mieszczą się w kategorii gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy na wstępie nadmienił, że w sprawie poza sporem pozostaje zasadność nałożenia na stronę podatku od nieruchomości oraz wysokość podatku obciążającego budynki i budowle. Spór sprowadza się do interpretacji przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Badając zasadność podniesionych przez stronę zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że niezasadnie strona zarzuca niepodjęcie przez organ I instancji niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W decyzji szczegółowo wyjaśniono podatnikowi motywy opodatkowania gruntów stawkami właściwymi dla przedmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W dniu 06.01.2004 r. dokonano oględzin nieruchomości kopalni. Obecni przedstawiciele firmy nie zgłosili żadnych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Ustalono powierzchnie gruntów, na których Spółka zakończyła wydobycie wskutek wyczerpania złoża. Ustalono również powierzchnie gruntów niepodlegających podatkowi od nieruchomości oraz zbadano zapisy w ewidencji gruntów. Przeanalizowane zostały złożone korekty deklaracji i wyjaśniono motywy odmowy uznania niektórych ujętych w nich danych za prawidłowe. Organ odwoławczy nie godząc się ze stanowiskiem podatnika, że zjawisko sezonowości działalności gospodarczej ma wpływ na wymiar podatku, a – co więcej – na istnienie lub nieistnienie obowiązku w podatku od nieruchomości stwierdził, iż zgodnie z art. 1a pkt 3 ustawy gruntem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej jest grunt znajdujący się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. W ustawie ani słowem nie wspomniano o warunku gospodarczego wykorzystywania gruntu. Wystarczy, aby gruntem władał przedsiębiorca – grunt ten już tylko z tego tytułu traktowany jest jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jedyną przesłanką opodatkowania niższymi stawkami podatku od nieruchomości (przy braku "względów technicznych") jest trwałe zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej. Przerwa w działalności – np. w okresie zimowym – wcale nie oznacza, że podatnik przestał być przedsiębiorcą, że zaprzestał prowadzenia na stałe działalności. Zjawisko sezonowości nie może być traktowane jako wzgląd techniczny wyłączający możliwość uznania gruntu za związanie z działalnością gospodarczą. "Względy techniczne" wskazane w art. 1a pkt 3 ustawy dotyczą gruntów, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Tak więc chodzi tu o trwałą niemożność gospodarczego wykorzystania gruntu. Skoro będące we władaniu podatnika grunty tylko okresowo nie są wykorzystywane do działalności gospodarczej, to okoliczności tej nie można uznać za wzgląd techniczny, o którym mowa w art. 1a pkt 3 ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. [...] – Spółka z o.o. w B. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając naruszenie przepisów art. 1a ust. 1 pkt 2 i 4, art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 6 ust. 1, 3, 4, 5 oraz art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 ze zm.), a także naruszenie przepisów postępowania, głównie art. 7 i art. 11 kpa. W uzasadnieniu Spółka powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji uzupełniając ją o dodatkowe argumenty. Zdaniem Spółki z treści przepisów art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyprowadzić należy wniosek, że gruntem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej jest tylko grunt, na którym taką działalność rzeczywiście się prowadzi. W odniesieniu do skarżącej jest to grunt, na którym prowadzona jest eksploatacja kopalin, gdyż prowadzenie działalności gospodarczej należy rozumieć "rodzajowo". Wynika to też z Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), w której odpowiednie podklasy obejmują m.in. wydobywanie (eksploatację) kopalin. Z przepisu art. 2 ust. 1 ustawy – Prawo działalności gospodarczej wynika szczególny charakter górniczej działalności gospodarczej. Ten szczególny charakter przejawia się również w ponoszeniu szczególnego rodzaju podatku – opłaty eksploatacyjnej od ilości wydobytej kopaliny. Zawodowy charakter działalności górniczej reguluje Prawo geologiczne i górnicze, które w art. 63 stanowi, iż ruch zakładu górniczego odbywa się na podstawie planu ruchu, zgodnie z zasadami techniki górniczej. Zdaniem strony wolą ustawodawcy – wynika to z art. 6 pkt 11 Prawa geologicznego i górniczego – jest, że tylko działalność eksploatacyjna jest działalnością gospodarczą. Tylko roboty eksploatacyjne mają wpływ na opodatkowanie i na opłaty eksploatacyjne. Konstytucyjna zasada zakazu dyskryminowania podmiotowego nakazuje jednakowo wymierzać podatek za taki sam grunt posiadany przez przedsiębiorcę jak i "nie przedsiębiorcę" Spółka nadmieniła, że podatek od nieruchomosci jest podatkiem rocznym. Tak więc podatek ten winien być płacony za czas faktycznego prowadzenia danego rodzaju działalności gospodarczej. Jeżeli podatnik nie prowadzi eksploatacji na danej powierzchni gruntu, to oznacza, że w tym okresie nie posiada gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – eksploatacji zasobów naturalnych. Podatek ulega obniżeniu, gdy na gruncie kończy się eksploatację kopaliny i podwyższeniu, gdy rozpoczyna się eksploatację kopaliny z danej powierzchni gruntu – twierdzi Spółka. Na potwierdzenie swego stanowiska Spółka złożyła Sądowi teczkę dokumentów dotyczących zatwierdzonego planu ruchu odkrywkowych zakładów górniczych "Z." i "K." na lata 2003-2007. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna Zgodnie z ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 ze zm.) za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się co do zasady te grunty, budynki i budowle, które są w posiadaniu przedsiębiorcy. Wynika to z brzmienia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 w/w ustawy. A więc samo ustalenie, że przedsiębiorca posiada dany grunt, upoważnia do zastosowania najwyższych stawek podatku od nieruchomości. Inaczej opodatkowane są – również co do zasady – użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych oraz lasy. Podlegają one podatkowi rolnemu lub leśnemu. Grunty te mogą być jednak opodatkowane podatkiem od nieruchomości, jeżeli zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z przepisem art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W tym stanie prawnym rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdzając w oparciu o opracowanie autorów L. Etela i S. Presnarowicz: Podatki i opłaty samorządowe – Komentarz, Łódź 2003, że należy odróżnić pojęcie gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy) od pojęcia gruntu zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej zawartego np. w art. 2 ust. 2 cyt. ustawy. Spółka myli te pojęcia, a tym samym myli zasady opodatkowania gruntów rolnych i leśnych z opodatkowaniem gruntów posiadających inną klasyfikacją ewidencyjną. Te zarzuty skargi nie pokrywają się z wcześniejszymi informacjami Spółki udzielonymi organowi I instancji. Sam podatnik wskazał działki wykorzystywane gospodarczo jak również wskazał użytki rolne i leśne zajęte na działalność gospodarczą. Ustalenia dokonane w toku przeprowadzonych oględzin zostały zaakceptowane przez reprezentantów Spółki podpisaniem protokołu oględzin. Zdaniem Sądu istota sporu sprowadza się w sprawie wyłącznie do odmiennego rozumienia ostatniego zwrotu znowelizowanego przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten zawiera ustawową definicję użytych w ustawie określeń gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jako gruntów, budynków i budowli będących w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, czyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Spółka powołując się na przepisy ustawy z dnia 04.02.1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze i wynikający z tej ustawy obowiązek prowadzenia działalności zgodnie z zatwierdzonym planem ruchu stoi na stanowisku, że jej działalnością gospodarczą na użytek podatku od nieruchomości jest wyłącznie działalność eksploatacyjna w znaczeniu dosłownym. Wyrażone to zostało w skardze stwierdzeniem, że "jeżeli podatnik nie prowadzi eksploatacji na danej powierzchni gruntu, to oznacza, że w tym okresie nie posiada gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – eksploatacji zasobów naturalnych ...". Dopiero rozpoczęcie wydobywania kopaliny w danym roku podatkowym powoduje dla przedsiębiorcy "górniczego" powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości. Zakończenie wydobywania kopaliny z danej powierzchni gruntu powoduje wygaśnięcie obowiązku podatkowego z końcem miesiąca, w którym zakończono wydobycie. Z tego stanowiska podatnik wywodzi też, że czasowe zaniechanie działalności wydobywczej winno prowadzić do zaniechania opodatkowania najwyższą stawką. Sąd nie podziela stanowiska podatnika. Jak wskazano wyżej, zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych samo ustalenie, że przedsiębiorca posiada dany grunt upoważnia do zastosowania najwyższych stawek podatku od nieruchomości. Grunty rolne, zadrzewione, lasy podlegają opodatkowaniu tym podatkiem jeżeli zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Ustawa nacisk kładzie na sam fakt posiadania gruntu przez przedsiębiorcę. Opodatkowanie tym podatkiem uzależnione jest od posiadania nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą a jego wymiar następuje jedynie za dany rok podatkowy. Stanowisko skarżącej Spółki, że przy jej działalności opodatkowaniu wyższym podatkiem od nieruchomości podlega tylko ta część gruntu, na którym faktycznie trwa działalność wydobywcza nie znajduje żadnego uzasadnienia w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, w prawie działalności gospodarczej ani w zasadach logicznego rozumowania. Od 1 stycznia 2003 r. niezaliczenie budynków, budowli i gruntów do kategorii związanych z działalnością gospodarczą nastąpić może jedynie, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Sąd podziela stanowisko organów, że w przedmiotowej sprawie jedynie wyczerpanie złoża może być zaliczone do "względów technicznych" wymienionych w powyższym przepisie i tylko te grunty podlegają opodatkowaniu niższymi stawkami. Do "względów technicznych" nie można zaliczyć ewentualnej sezonowości części prac związanych z działalnością gospodarczą Spółki ani plan ruchu opracowany na podstawie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze. Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości reguluje ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Przy braku odesłania do innych ustaw w tym zakresie nie można przyjąć nadrzędności innych ustaw "branżowych" dla celów podatkowych. Działalność gospodarcza regulowana jest różnymi ustawami np. ustawą Prawo budowlane. Nie oznacza to, że przepisy tej ustawy mają wpływ na płacenie podatku od nieruchomości. Wymieniona przez skarżącą opłata eksploatacyjna uzależniona od ilości wydobytej kopaliny nie ma związku z podatkiem od nieruchomości. W ocenie Sądu przedmiot sporu winien być rozpatrywany tylko na podstawie przepisów powołanej wyżej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący nie wykazał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa w stopniu powodującym jej wzruszenie, co skutkuje oddaleniem skargi. Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie dotyczy przedmiotu niniejszej sprawy bowiem przepis ten dotyczy delegacji ustawowej radzie gminy do podejmowania stosownych uchwał w zakresie podatku od nieruchomości. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji.