I OSK 773/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.), Sędziowie NSA Zbigniew Rausz, Wojciech Chróścielewski, Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 1049/04 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 2 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 1049/04, oddalił skargę J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], którą to decyzją wydaną na podstawie art. 79 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) i § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze zm.) odmówiono J. L. wyrejestrowanie pojazdu marki Ford Scorpio zarejestrowanego pod numerem [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż przepis art. 79 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wymienia enumeratywnie okoliczności, kiedy jest możliwe wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu. Rodzaje dokumentów, które obowiązany jest dołączyć do wniosku o wyrejestrowanie właściciel pojazdu, określa § 15 powołanego na wstępie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. W przypadku złożenia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu w związku z jego kradzieżą, właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji, potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu. J. L. dokumentów wymaganych do wyrejestrowania pojazdu nie złożył. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż samochód został mu skradziony w Londynie w 2000 r. Po rozwodzie zachorował na chorobę psychiczną i obecnie otrzymuje rentę inwalidzką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż nie stwierdzono naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. Sąd wskazał, iż przepis art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym stanowi, iż w przypadku kradzieży pojazdu, jego wyrejestrowanie następuje na wniosek właściciela, który złoży stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznanie. Przepis ten nie wskazuje na konieczność złożenia innych dokumentów. Taki obowiązek wynika z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. W świetle tego przepisu w celu wyrejestrowania pojazdu, jego właściciel składa w organie rejestrującym wniosek o jego wyrejestrowanie, do którego dołącza dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji, potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ. Podkreślił, iż wymienione rozporządzenie zostało wydane w wykonaniu delegacji ustawowej określonej w art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zawierające upoważnienie do określenia "warunków i trybu rejestracji pojazdów". W ocenie Sądu, pojęcie "rejestracja pojazdu" oznacza zarówno sprawy zarejestrowania jak i wyrejestrowania pojazdu. Zatem określenie w § 15 ust. 1 pkt 2 warunków wyrejestrowania pojazdu, nie stanowiło przekroczenia delegacji ustawowej. W rozpoznawanej sprawie organy trafnie uznały, iż nie zostały spełnione przesłanki wyrejestrowania pojazdu określone w powołanych przepisach ustawy i rozporządzenia. Skarżący złożył wniosek o wyrejestrowanie samochodu oświadczając, że został mu on skradziony w Londynie w 2000 r. Mimo wezwania nie dołączył zaświadczenia właściwego organu Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży samochodu, ani postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży samochodu wystawione przez właściwy organ. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej w skrócie Ppsa) skargę oddalił. Skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. L., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, przez błędną jego wykładnię i art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w związku z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. przez niewłaściwe zastosowanie. Wskazując na powyższą podstawę wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że skarżący złożył oświadczenie o kradzieży pojazdu. Z art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego wynikał obowiązek organu odebrania od skarżącego oświadczenia w stosownej formie z pouczeniem o skutkach odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, przepis § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. wykracza poza materię określoną w upoważnieniu ustawowym, sformułowanym w art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Ustawa rozróżnia pojęcia "rejestracji pojazdów" od ich "wyrejestrowania". Jeżeli skarżący twierdzi, że pojazd został mu skradziony, to przy odebraniu od niego oświadczenia o treści i formie określonej w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, okoliczność ta powinna być uznana za udowodnioną. Z przepisu art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie wynika umocowanie dla Ministra Infrastruktury do wydania rozporządzenia określającego dodatkowe wymogi sformułowane w § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia tegoż Ministra z dnia 22 lipca 2002 r. W ocenie skarżącego, uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że spełnienie wymogu z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie jest wystarczające do uwzględnienia jego wniosku o wyrejestrowanie samochodu, stanowiło błędną wykładnię tego przepisu i niewłaściwe zastosowanie § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania , której przesłanki określa § 2 tego artykułu. W rozpoznawanej sprawie przesłanki te nie wystąpiły. Oznacza to, że Sąd jest związany zarzutami skargi kasacyjnej, sformułowanymi przez wnoszącego skargę i nie może z własnej inicjatywy, z urzędu dokonywać kontroli zaskarżonego wyroku poszukując uchybień nie będących przedmiotem tych zarzutów. Dokonując oceny zaskarżenia wyroku w zakresie wyżej określonym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że został on wydany z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 79 ust. 1 pkt 2 i art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), w związku z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze zm.). Na wstępie należy zauważyć, że ustawa Prawo o ruchu drogowym rozróżnia pojęcie "rejestracji pojazdu" m.in. art. 73 ust. 1, art. 72, art. 71 ust. 1 ustawy, od jego "wyrejestrowania" i nie są to pojęcia tożsame. Ustawa przewiduje odmienne zasady zarejestrowania i wyrejestrowania pojazdu. Niewątpliwie wyrejestrowanie pojazdu jest odwrotną stroną działania organu administracyjnego polegającego na zarejestrowaniu pojazdu. W świetle art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w przypadku kradzieży pojazdu, jego wyrejestrowanie może nastąpić wyłącznie na wniosek właściciela, który złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznanie. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że spełnienie tego warunku nakłada na organ administracji obowiązek wyrejestrowania tego pojazdu. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, ze skarżący stwierdził, iż przedmiotowy samochód został mu skradziony. Stosownie do art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji powinien to oświadczenie w stosownej formie od skarżącego odebrać z pouczeniem o skutkach odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie. Należy zauważyć, że przepis § 15 ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia nakłada na właściciela pojazdu dokonującego jego wyrejestrowania, obowiązek dołączenia do wniosku poza stosownym oświadczeniem pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań, innych dokumentów w postaci dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu, jeżeli była wydana, zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu, wystawione przez właściwy organ. Tych dodatkowych warunków przepis art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, przy wyrejestrowaniu pojazdu - nie przewiduje. Sfera praw i wolności obywatelskich należy do materii ustawowej, a podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej może stanowić tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze, wydane na podstawie i w ramach upoważnienia zawartego w ustawie. Kwestia ta wymagała zatem wyjaśnienia. Sąd pierwszej instancji nie rozważył, czy przepis § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze zm.) precyzujący jakie dokumenty powinny być dołączone do wniosku o wyrejestrowanie pojazdu znajduje umocowanie w podstawie prawnej wydania tego rozporządzenia, którą stanowi art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, a tym samym, czy przepis ten może być przyjęty za podstawę wydania decyzji administracyjnej. Zawarte w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy upoważnienie ustawowe obejmuje określenie warunków i trybu rejestracji pojazdu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 183 § 1 i art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji wyroku.