IV SA/Wa 859/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Asesor WSA Jakub Linkowski Protokolant Anna Nader po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru kary biegnącej za przekroczenie warunków ustalonych w pozwoleniu na wprowadzenie gazów i pyłów do powietrza - oddala skargę - Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] września 2004 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie ustalenia dla E. S.A. w T. wymiaru kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnej emisji metanolu, ksylenu i toluenu na emitorze nr [...] odprowadzającym zanieczyszczenia chłodnicy [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniach 24 – 28 maja 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. przeprowadził w E. S.A. kontrolę sprawdzającą, w trakcie której w dniu 25 maja 2004 r. zostały wykonane w Oddziale Produkcji DMT kontrolne pomiary emisji na emitorze nr [...] odprowadzającym zanieczyszczenia chłodnicy [...]. Warunki emisji dla skarżącego określała wówczas decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. (znak [...]), ustalająca ilości i rodzaje substancji dopuszczalnych do wprowadzenia do powietrza łącznie i osobno dla każdego źródła emisji i emitora oraz warunki ich wprowadzania przez E. S.A. w T. Wyniki pomiaru wykazały przekroczenie emisji dopuszczalnej ksylenu i toluenu oraz emisję metanolu – substancji, która nie była dopuszczona do wprowadzania do powietrza. Odnosząc się do argumentacji E. S.A. organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 298 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) administracyjne kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska za przekroczenie określonych w pozwoleniach ilości lub rodzaju gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza. Powyższą regulację należy rozumieć w ten sposób, że emitowanie substancji nie określonych w obowiązującej decyzji o dopuszczalnej emisji podlega karze. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w decyzji o dopuszczalnej emisji zostały ustalone rodzaje substancji dopuszczalnych do wprowadzenia do powietrza z chłodnicy [...], substancji nie wymienionych w decyzji, w tym metanolu nie można emitować w ogóle. Główny Inspektor Ochrony Środowiska podniósł, iż zgodnie z art. 223 ustawy Prawo ochrony środowiska, jeżeli dla gazów lub pyłów brak jest wartości odniesienia, składający wniosek o wydanie pozwolenia obowiązany jest do przedłożenia uzasadnionej propozycji tej wartości. W związku z powyższym wymierzenie kary było zasadne. Skargę na powyższą decyzję wniosła E. S.A. , zarzucając naruszenie przepisów postępowania art. 6 – 10, art. 75, art. 77§1, art. 80-81 i art.107§3 k.p.a. oraz prawa materialnego art. 298 ust. 1 i 2, art. 299 ust. 1 i 2, art. 300 ust. 1-4 i art. 309 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zdaniem skarżącej przeprowadzenie pomiarów kontrolnych emisji metanolu ( a także emisji mrówczanu metylu, dowthermu, marlothermu i DMT) emitowanego do atmosfery ze źródeł emisji i emitorów usytuowanych na terenie zakładu w celu stwierdzenia przestrzegania warunków pozwolenia na wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza było całkowicie niecelowe i niezasadne, ponieważ decyzja o dopuszczalnej emisji nie określała tej substancji jako zanieczyszczeń objętych koniecznością ustalenia emisji dopuszczalnych. Skarżąca podkreśliła, iż w dacie wydania decyzji o dopuszczalnej emisji nie były określone wartości odniesienia dla metanolu, co wyłączało możliwość określenia poziomu dopuszczalnej emisji tej substancji. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Przesłanki wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w rozpoznawanej sprawie określa art. 298 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Stanowi on, iż administracyjna kara pieniężna wymierzana jest w przypadku przekroczenia ilości lub rodzajów gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza. Użycie w przepisie spójnika "lub" oznaczającego alternatywę rozłączną przesądza, iż kara wymierzana jest w przypadkach przekroczenia warunków emisji co do: a) wyłącznie ilości wprowadzanych gazów lub pyłów (gdy nie występuje przekroczenie warunków emisji co do rodzajów wprowadzanych gazów lub pyłów), b) wyłącznie rodzajów wprowadzanych gazów lub pyłów (gdy nie występuje przekroczenie ilości wprowadzanych gazów i pyłów), c) łącznie ilości i rodzajów wprowadzanych gazów i pyłów. Ustawodawca, chcąc określić zasadę wymierzania administracyjnych kar pieniężnych tylko za przekroczenie warunków emisji łącznie co do ilości oraz rodzajów gazów i pyłów musiałby użyć spójnika "i", oznaczającego koniunkcję. W związku z tym nietrafne są wywody skarżącej co do braku możliwości wymierzenia kary wyłącznie za przekroczenie emisji w zakresie wprowadzania gazów i pyłów nie wymienionych w odpowiedniej decyzji określającej warunki emisji. W dacie stwierdzenia przekroczenia emisji metanolu, warunki emisji dla skarżącej określała ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Zgodnie z jej treścią, udzielała ona pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza dla E. S.A. w T. i ustalała ilości i rodzaje substancji dopuszczalnych do wprowadzania do powietrza łącznie i osobno dla każdego źródła emisji i emitora oraz warunki ich wprowadzania przez E. S.A. , zgodnie z załącznikiem tabelarycznym do decyzji obejmującym tabele nr 1 i nr 2. Dla chłodnicy [...] nie dopuszczono wprowadzania metanolu. Należy podkreślić, że warunki emisji określone w decyzji ustalone zostały na podstawie wniosku skarżącej i przedstawionych przez nią informacji i danych (art. 184 ustawy Prawo ochrony środowiska). Skoro w decyzji nie ustalono dopuszczalnej emisji metanolu z chłodnicy [...] to oznacza to, że z chłodnicy [...] w ogóle nie można emitować metanolu. Stwierdzenie emisji tej substancji na emitorze [...], w wyniku przeprowadzonych pomiarów kontrolnych jest przekroczeniem określonych w obowiązującym pozwoleniu dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza rodzajów gazów i stanowi podstawę do ustalenia wymiaru kary biegnącej. W ocenie Sądu skarżąca nietrafnie wywodzi, iż w wypadku, gdy dla określonej substancji nie zostały normatywnie ustalone wartości odniesienia, to nie istnieje potrzeba określenia dopuszczalnej emisji takiej substancji. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z obowiązującym w dacie wydawania decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. art. 223 ustawy Prawo ochrony środowiska , w wypadku gdy dla gazów i pyłów brak jest wartości odniesienia, składający wniosek o wydanie pozwolenia jest obowiązany do przedłożenia uzasadnionej propozycji tej wartości. Skarżąca powinna w związku z tym w dokumentacji dotyczącej wielkości emisji pyłów i gazów zaproponować wartość odniesienia dla emisji metanolu. Wskazane wyżej powody prowadzą do wniosku, że uzasadnione jest wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej, na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, za wprowadzanie do powietrza rodzajów gazów i pyłów nie ujętych w obowiązujących decyzjach ustalających rodzaje i ilości substancji dopuszczonych do wprowadzania do powietrza. Taki pogląd wyrażany był w szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 28 października 1996 r. sygn. akt IV SA 455/96, wyrok z 19 listopada 1997 r. sygn. akt IV SA 174/96, wyrok z 3 kwietnia 2000 r. sygn. akt IV SA 281/98 niepublikowane), wydawanych na gruncie analogicznej regulacji art. 110 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.). Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że zasadnie skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 107§3 k.p.a. Istotnie Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie odniósł się w sposób wyczerpujący do argumentów skarżącej przytoczonych w odwołaniu. Jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż jak wyjaśniono to wcześniej wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w rozpoznawanej sprawie było zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.