II SA/Wa 1328/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Asesor WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant Paweł Groński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2005 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm.) w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239) nadał M.C. stopień awansu zawodowego nauczyciela - stopień nauczyciela mianowanego. W dniu [...] maja 2002 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję nr [...], którą po raz kolejny nadał nauczycielce stopień awansu zawodowego - stopień nauczyciela mianowanego. Decyzja została wydana na podstawie art. 9f ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z poźn. zm.). Dyrektor Wydziału Oświaty Urzędu Miasta P. w dniu [...] października 2003 r. wystąpił do [...] Kuratora Oświaty z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyżej określonych decyzji (aktów nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela). [...] Kurator Oświaty na podstawie art. 9h ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm.) i art. 156 § 1 pkt 7 oraz art. 157 § 1 kpa decyzją nr [...] w dniu [...] listopada 2003 r. wydał decyzję nr [...], którą stwierdził nieważność obu decyzji o nadaniu nauczycielce stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W jej uzasadnieniu organ podał, że nauczycielka do dnia [...] kwietnia 2000 r. nie posiadała wymaganych kwalifikacji w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy - Karta Nauczyciela, w związku z tym nie mogła otrzymać stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W dniu wejścia w życie ustawy była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, a więc zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela i zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239), który stanowi, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia ustawy w życie na podstawie umowy o pracę, (...), którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z dniem [...] kwietnia 2000 r. uzyskują stopień nauczyciela stażysty. M.C. nie spełniła warunków określonych w art. 7 ust. 1 i art. 10 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karty Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, co oznacza, iż nie miała prawa do uzyskania z mocy przepisów przejściowych stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, lecz mogła na podstawie art. 7 ust. 6 określonej powyżej ustawy stać się nauczycielem stażystą. W konsekwencji, nie miała prawa do uzyskania aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego na podstawie art. 9f ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela. M.C. od decyzji organu I instancji złożyła odwołanie do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, w którym m.in. stwierdziła, że na skutek błędów urzędników państwowych straciła przeszło 3 lata, przez które mogłaby odbywać staż na stopień nauczyciela mianowanego, ponieważ gdyby w 2000 r. otrzymała stopień nauczyciela stażysty, to w 2004 r. zdawałaby egzamin na stopień nauczyciela mianowanego. Poprosiła o pozostawienie nadanego stopnia nauczyciela mianowanego. Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Minister podał m.in., że zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej - obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadali wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskali z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty i stali się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. W świetle art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy - Karta Nauczyciela, stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Szczegółowe kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w poszczególnych typach szkół i placówek określało - w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., tj. w dniu 6 kwietnia 2000 r. - rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie posiadających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm.). Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach, szkołach i placówkach kształcenia i wychowania specjalnego posiadała osoba, która: 1) legitymowała się dyplomem ukończenia studiów wyższych na kierunku pedagogika lub na kierunku psychologia o specjalności nadającej kwalifikacje do pracy w określonym typie kształcenia i wychowania specjalnego, 2) miała kwalifikacje do nauczania i prowadzenia zajęć w szkołach i placówkach masowych, a ponadto ukończyła - nadające kwalifikacje do pracy w określonym typie placówki kształcenia i wychowania specjalnego - studia podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą albo kurs prowadzony przez kolegium nauczycielskie, placówkę doskonalenia nauczycieli lub inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli. Ustęp 2 tego przepisu stanowił, że kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach specjalnych, szkołach podstawowych specjalnych i innych placówkach kształcenia i wychowania specjalnego posiadała również osoba, która ukończyła kolegium nauczycielskie o specjalności nadającej kwalifikacje do pracy w określonym typie placówki kształcenia i wychowania specjalnego. M.C. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, była zatrudniona w Zespole [...] w P. w [...] w P., na stanowisku wychowawcy, na podstawie umowy o pracę w wymiarze 14/24 godzin zajęć dydaktycznych i legitymowała się wówczas świadectwem ukończenia średniego studium zawodowego dla pracujących oraz świadectwem ukończenia studium zawodowego o kierunku [...], a zatem nie posiadała kwalifikacji, o których mowa w § 4 określonego wcześniej rozporządzenia. W związku z powyższym, wydany przez Prezydenta Miasta P. akt nadania nauczycielce stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego należy uznać za wydany z rażącym naruszeniem prawa i zawiera wadę uzasadniającą stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z tego względu decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł ponadto, że organ I instancji w podstawie prawnej decyzji wadliwie powołał art. 9h ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela oraz art. 156 § 1 pkt 7 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przepis art. 156 § 1 pkt 7 kpa ma zastosowanie w przypadku, gdy przepis prawa zawiera wyraźnie "klauzulę nieważności", tzn. gdy przepis prawa określa, kiedy decyzja jest nieważna z mocy prawa. W innych przypadkach zastosowanie ma art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez M.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania: - art. 77 kpa w zw. z art. 7 kpa, poprzez brak wyjaśnienia wszystkich przesłanek umożliwiających wydanie decyzji, - art. 8 kpa, poprzez wydanie decyzji powodującej utratę zaufania do rzetelności działania organów administracji "państwowych" i stwierdzenie niekompetencji osób reprezentujących tę administrację, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 27 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 111, poz. 1194). W odpowiedzi na skargę, Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ, w sposób wyczerpujący odniósł się również do zarzutów skarżącej przedstawionych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 z późn. zm.), weszła ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Powyżej określona ustawa została ogłoszona w dniu 22 marca 2000 r. i weszła w życie dnia 6 kwietnia 2000 r. W dniu wejścia w życie ustawy, skarżąca była zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1 (ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późn. zm.), z tym że z nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, stosunek pracy wygasa z dniem 31 sierpnia 2006 r., o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzupełnią kwalifikacji lub nie zostanie z nimi rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie (...). Nie ulega wątpliwości, że powyżej przytoczony przepis nie miał zastosowania w sprawie nadania skarżącej z dniem 6 kwietnia 2000 r. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, gdyż jak wcześniej zostało stwierdzone, była nauczycielem zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. W konsekwencji, przepis ten również nie dotyczył skarżącej w zakresie uzupełnienia przez nią wymaganych kwalifikacji. Zgodnie art. 9f ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, z późn. zm.), nauczycielowi, który w trakcie pracy zawodowej uzyskał wyższy poziom wykształcenia niż określony w akcie nadania stopnia awansu zawodowego, dyrektor szkoły lub określony organ, o którym mowa w art. 9b ust. 4 pkt 2-4, wydaje na wniosek nauczyciela nowy akt nadania odpowiedniego stopnia awansu zawodowego, uwzględniającego uzyskany poziom wykształcenia. Przepis ten również nie mógł stanowić podstawy prawnej do nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Poza sporem jest, że skarżąca uzyskała wyższy poziom wykształcenia i przepis ten mógłby mieć zastosowanie, ale tylko w przypadku, gdyby organ wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2000 r. o nadaniu skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego rażąco nie naruszył prawa materialnego, tzn. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.