II FSK 96/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędziowie NSA: Stefan Babiarz (sprawozdawca), Jan Rudowski, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2008r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 1067/04 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 9 września 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Pismem z dnia 13 października 2004 roku A. S. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 9 września 2004r. w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącej dotyczący przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 19 stycznia 2005 roku strona została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 złotych w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 24 stycznia 2005 roku. Termin do uiszczenia wpisu upłynął zatem w dniu 31 styczna 2005 r, jednak strona nie wniosła należnej kwoty. Wobec powyższego stosownie do art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm. dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 01.03.2005r. odrzucił skargę. Na to postanowienie strona wniosła skargę kasacyjną zaskarżając je w całości i opierając ją na naruszeniu przepisów postępowania sadowoadministracyjnego tj.: - art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd oceny prawnej wyrażonej w postanowieniu z dnia 26.04.2005r. W jego uzasadnieniu sąd stwierdził, że "wpis sądowy uiszczony przez skarżącą w dniu 23 marca 2005 r. uznać należy za uiszczony w terminie." Strona wskazała, że uchybienie to ma wpływ na wynik sprawy ponieważ niezastosowanie wymienionego przepisu doprowadziło do odrzucenia skargi zamiast jej rozpoznania. Wskazując na powyższe strona wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podała, że postanowienie z dnia 01.03.2005r. zostało wydane przy zastosowaniu nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i jako takie powinno podlegać uchyleniu. Strona wskazała, że skarga została wniesiona z zachowaniem 30 dniowego terminu, o którym mowa w art. 177 p.p.s.a. i podniosła, że w dniu 6 czerwca 2006r. podczas wizyty w Sądzie sama po raz pierwszy zapoznała się z treścią postanowienia z dnia 26.04.2006r., na podstawie którego powzięła informację, iż złożony przez nią wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu był niewłaściwym środkiem. Strona wskazała, że taka sytuacja uzasadnia jej zdaniem wniesienie skargi kasacyjnej w terminie 30 dni liczonych od dnia powzięcia informacji o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu. Dodatkowo skarżąca wskazała, iż doręczenie postanowienia z 26 kwietnia 2005r. należy uznać za bezskuteczne, ponieważ osoba, która odebrała korespondencję nie jest kuzynem skarżącej, a w dniu odbioru korespondencji była jedynie pracownikiem firmy mającej zakład na terenie miejsca zamieszkania skarżącej. Osoba ta nie była upoważniona do odbioru korespondencji skierowanej do skarżącej, nie była także domownikiem, na ręce którego można dokonywać skutecznych doręczeń, zgodnie z art. 72 p.p.s.a. Dlatego też datą, od której należy liczyć termin do wniesienia niniejszej skargi kasacyjnej jest 6 czerwca 2006r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią przepisu art. 183 §1 p.p.s.a., NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Pełnomocnik strony na rozprawie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym wskazał na konieczność rozpoznania skargi kasacyjnej łącznie z podstawą, którą Sąd powinien brać z urzędu pod rozwagę tj art. 183 §2 pkt 5 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje sankcję nieważności postępowania przed sądem, gdy strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Nieważność postępowania z tej przyczyny zachodzi wówczas, gdy strona wskutek naruszenia przepisów przez sąd pierwszej instancji nie uczestniczy w postępowaniu, nie otrzymuje zawiadomień, zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska. Przypadek taki w tej sprawie nie zachodzi, a zarzut ten należy uznać za bezzasadny, gdyż trudno uznać, że wadliwie wydane postanowienie pozbawiało stronę możliwości działania (obrony swych praw), tym bardziej, że wniosła na to postanowienie skargę kasacyjną. Podniesiony przez stronę zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. także należy uznać za bezzasadny, gdyż w postanowieniu z dnia 26.04.2005r. nie została wyrażona ocena prawna, a jedynie pogląd, a konkretnie jego zmiana co do terminowego opłacenia wpisu. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. np. S. Hanausek (w:) W. Siedlecki (red.), System prawa procesowego cywilnego. Zaskarżanie orzeczeń sądowych, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Należy także zauważyć, że pogląd co do terminowości opłacenia wpisu wyrażony został już po wydaniu postanowienia z dnia 01.03.2005 r., w związku z czym sąd I instancji nie mógł go uwzględnić w zaskarżonym postanowieniu. W tym stanie sprawy na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy.