II OSK 1959/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Biura Obrotu Prawnego "[...]" Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 4345/01 w sprawie ze skargi Biura Obrotu Prawnego "[...]" Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 4345/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Biura Obrotu Prawnego "[...]" Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowego wraz z przyłączami i parkingiem na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w K.. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż skarżący nie miał interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...], gdyż nie wykazał, że planowana inwestycja oddziaływać będzie na posiadaną przez niego działkę. W ocenie Sądu zarzuty skarżącego takie jak brak w decyzji rozwiązań co do toalet publicznych, negatywny wpływ na otoczenie planowanego ciągu pieszych, jak również ograniczenie pasa zieleni nie dotyczą prawnie chronionej sfery praw i obowiązków skarżącego, lecz spowodowane są – jak należy sądzić – troską skarżącego o dobro bliżej nieokreślonego kręgu podmiotów. Kwestie układu komunikacyjnego, rozkładu zieleni, a także innych elementów uzbrojenia terenu – podniósł Sąd – będą badane i oceniane na następnym etapie przygotowania przedmiotowej inwestycji, tj. w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Stąd, zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie skarżący mógł mieć jedynie interes faktyczny, a nie prawny, bowiem swej legitymacji nie opiera na naruszeniu przepisów prawa materialnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Biuro Obrotu Prawnego "[...]" Sp. z o.o. w K. działające przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie prawa proceduralnego, tj. art. 28 k.p.a. w związku z art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, iż jego interes prawny w niniejszej sprawie wynika z "niewielkiej wydolności ul. [...], przy której położona jest działka objęta przedmiotową decyzją o warunkach zabudowy, w zakresie obsługi dojazdu do parkingu przy markecie, jak i znacznego ruchu na tej ulicy przy skrzyżowaniu z ul. [...]". Skarżący zwrócił przy tym uwagę na uciążliwość korków ulicznych i wzmożonego ruchu pojazdów ciężarowych na niewielkich uliczkach nieprzystosowanych do obsługi komunikacyjnej planowanego marketu. W związku z tym, że nieruchomość, której współwłaścicielem jest skarżący, znajduje się nieopodal tego skrzyżowania, występowanie w sprawie w charakterze strony jest uzasadnione, gdyż w jego interesie jest, by ruch w pobliżu jego nieruchomości odbywał się płynnie, bezproblemowo dla klientów, a także aby dojazd do posesji nie był utrudniony. Ponadto skarżący wskazał, iż planowany "ciąg pieszy uzupełniający" wpłynie niekorzystnie na będącą w jego posiadaniu nieruchomość przy ul. [...], gdyż pozbawi swobodnego dostępu do niej i spowoduje redukcję zieleni otaczającej nieruchomość. Walory estetyczne i dostępność do nieruchomości dla skarżącego jest istotna, obsługuje on bowiem klientów i "przyciągnięcie" ich w jak największej ilości jest koniecznym warunkiem jego dalszej działalności. Skarżący wyraził ponadto obawę, że skoro ciąg pieszy miałby przebiegać tuż przy wejściu do jego nieruchomości przy jednoczesnym niezaplanowaniu toalet w projektowanej inwestycji będącej przedmiotem niniejszej sprawy, to klatka schodowa, z której korzysta skarżący, może uzyskać charakter łatwo dostępnej toalety. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, jednak bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 tej ustawy, jak ma to miejsce w rozpoznanej sprawie, to Sąd, rozpoznając sprawę, związany jest granicami skargi. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął legalność zaskarżonej decyzji odmawiającej skarżącemu Biuru Obrotu Prawnego "[...]" Sp. z o.o. w K. przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowego wraz z przyłączami i parkingiem na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w K., gdyż skarżący nie wykazał swego interesu prawnego co do wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowało się jednolite stanowisko, zgodnie z którym, stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być, oprócz właściciela lub wieczystego użytkownika nieruchomości, której dotyczy postępowanie, właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiadujących z tą nieruchomością działek, pod warunkiem, że wykażą w konkretnych okolicznościach tej sprawy istnienie przesłanek z art. 28 k.p.a., a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek. Zatem uznanie właścicieli lub użytkowników wieczystych sąsiadujących działek za strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy konkretnej nieruchomości wymaga wykazania, że wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku (uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2001 r., OSP 1/01, ONSA 2001, z. 4, uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt VI SA 13/95, ONSA 1995 r., z. 4, poz. 154, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2006 r., II OSK 726/2006, LEX nr 203457). Ochrona w postępowaniu administracyjnym, a więc także w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, przysługuje wyłącznie podmiotom legitymującym się interesem prawnym wynikającym z przepisów prawa materialnego. Interes prawny (inaczej interes prawnie chroniony) to interes, który może być zrealizowany za pomocą indywidualnego aktu administracyjnego. Podmioty, które znalazły się w ramach zakresu podmiotowego postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zostały zatem wyodrębnione w oparciu o kryterium ochrony ich interesu prawnego. Zatem tylko wykazanie, że osoba żądająca uznania jej za stronę powołuje się na swój interes oparty na konkretnej normie prawa materialnego pozwala na przyjęcie, iż ma ona interes prawny w toczącym się postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla sąsiedniej nieruchomości. Legitymacji do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony nie uzasadnia interes faktyczny, polegający na tym, iż skarżący jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz jego interes nie wynika jednak z odpowiednich przepisów prawa materialnego. Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarżący nie wykazał w toczącym się postępowaniu, aby ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania nieruchomości nie sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością skarżącego, wpływało na jego prawa i obowiązki oparte na przepisach prawa materialnego. Podane przez skarżącego okoliczności, a zatem możliwe utrudnienia związane z hałasem i ze wzmożonym ruchem pojazdów, a także obniżenie estetyki otoczenia w związku z planowaną inwestycją wskazują wyłącznie na interes faktyczny skarżącego w toczącym się postępowaniu, który nie skutkuje jednak uznaniem go za stronę tego postępowania. Z tych względów, z powodu braku usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.