II SA/Wa 1315/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Cysek (spr.) Sędziowie NSA T. Kobylecka Asesor WSA J. Linkowski Protokolant D. Niewiarowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Dyrektora Izby Celnej w B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia paszportu oddala skargę Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektora Izby Celnej w B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. odmawiającej unieważnienia paszportu M.K. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygający Minister podzielił pogląd, iż postępowanie karno-skarbowe wobec M.K. zakończyło się po wystawieniu mu mandatów karnych skarbowych i nie jest uzasadnione twierdzenie, że "Izba Celna" nadal prowadzi postępowanie wykonawcze w tej sprawie. Jest ona natomiast wierzycielem należności wynikającej z wystawionych mandatów karnych - skarbowych. W myśl zaś art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o paszportach z dnia 29 listopada 1990 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 5 ze zm.), zwanej dalej ustawą o paszportach – paszport można unieważnić tylko na wniosek organu, który prowadzi sprawę przeciw osobie (dysponującej paszportem), a nie organu który jest tylko wierzycielem należności wobec osoby posiadającej paszport. W złożonej skardze Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o uchylenie opisanej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i "o unieważnienie paszportu ... M.K.". W ocenie podmiotu, który złożył skargę jest on organem prowadzącym postępowanie wykonawcze, dotyczące mandatów karnych skarbowych, wystawionych w stosunku do M.K. w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o paszportach w związku z art. 187 § 2 kks. Dyrektor Izby Celnej w B. prowadzi bowiem egzekucje należności wynikających z przedmiotowych mandatów zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odpowiadając na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu z uwagi na to, że wnoszący ją podmiot nie dysponował w ocenie Sądu legitymacją do jej złożenia. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej Prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Uprawnionym do złożenia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 cytowanej ustawy). Dysponowanie interesem prawnym jest również z zasady wynikającej z art. 28 kpa kryterium zezwalającym na potraktowanie określonego podmiotu jako strony i tylko wyjątkowo, z mocy wyraźnego przepisu ustawowego, bez spełnienia tego kryterium, można przypisywać przymiot strony. Zdaniem Sądu rozstrzygającego niniejszą sprawę Dyrektor Izby Celnej w B. nie był wcale stroną w przedmiotowej sprawie. W szczególności możliwość przyznania mu przymiotu strony nie mogłaby zostać oparta na analizie art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o paszportach, który był podstawą prawną rozstrzygania w niniejszej sprawie (powołaną oczywiście w związku z art. 10 ust. 1 tej ustawy). Z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o paszportach wynika tylko, że złożenie wniosku przez wskazany w nim organ jest niezbędnym warunkiem zaistnienia materialnoprawnej podstawy odmowy wydania paszportu przeciw osobie, przeciw której toczy się postępowanie prowadzone przez tenże organ (a zatem także, w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o paszportach – unieważnienia paszportu). Nie oznacza to jednak, iż tym samym wskazany organ ten (jeżeli założyć, że był nim Dyrektor Izby Celnej w B.) zyskuje przymiot strony, skoro nie można przyjmować, że organ ma interes prawny w ujęciu art. 28 kpa. Jego cechą jest bowiem, że musi on być w szczególności "własny" w relacji do określonego podmiotu. Nośnikiem interesu prawnego nie może być zaś sam organ. Nie ma również przepisu szczególnego, który upoważniałby do traktowania dyrektora izby celnej w konkretnej kategorii spraw jako strony niezależne od oceny kwestii posiadania interesu prawnego. Na marginesie tylko wypada zauważyć, że przy innym podejściu należałoby rozważać status strony np. sądu (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o paszportach) lub Prokuratora Generalnego (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o paszportach). Dla porządku dodać należy, iż nie ma także przepisu szczególnego, który upoważniałby dyrektora izby celnej do wnoszenia skarg do sądu administracyjnego w konkretnej kategorii spraw (art. 50 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wprawdzie Dyrektor Izby Celnej w B. był traktowany o postępowaniu administracyjnym jako strona, ale sam fakt ten nie powodował wcale wykreowania jego przymiotu strony i dawał mu podstawy do przyjęcia jego legitymacji do złożenia skargi w niniejszej sprawie. W przypadku stwierdzenia przez Sąd braku legitymacji do występowania określonego podmiotu w sprawie w charakterze strony skarga podlega oddaleniu (por. wyrok WSA z dnia 27 września 2000 r. sygn. akt II SA 2109/00 OSP 2001/6/86, którego teza, choć sformułowana na tle art. 33 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. zachowała aktualność także w odniesieniu do art. 50 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Z uwagi na przyczynę oddalenia skargi Sąd zwolniony był z ustosunkowania się do zarzutów skargi. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.