II SA/Lu 720/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. sprawy ze skargi I. i L.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. - wydaną na podstawie art. 51 ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 kpa – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom L. i I. małżonkom K.: - przywrócenie wewnętrznych instalacji centralnego ogrzewania i wodnej do stanu poprzedniego zgodnie z projektem technicznym załączonym do decyzji z dnia [...] r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku przy ul. [...] w L.; - rozbiórkę samowolnie wykonanych instalacji centralnego ogrzewania i wodnej; - przywrócenie do stanu poprzedniego elementów budynku takich jak ściany i stropy naruszonych w wyniku samowolnie wykonanych zmian w instalacjach wewnętrznych. Uzasadniając decyzję, organ wskazał, że decyzją Nr [...]z dnia [...] r. nakazano, na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, L. i I. małż. K. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na remoncie /modernizacji/ instalacji gazowej, c.o., c.w. i wodn.-kanal. w budynku przy ul. [...] – wykonanych w sposób mogący spowodować zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia – do stanu zgodnego z prawem. Zobowiązani do wykonania nakazanych czynności nie wykonali ich w wyznaczonym decyzją terminie do dnia 31 grudnia 2002 r. bowiem nie przedłożyli żadnego z wymaganych dokumentów, co zdaniem orzekającego organu oznaczało, że nie korzystają z prawnej możliwości doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa. W tej sytuacji organ przyjął, iż był zobowiązany do wydania decyzji likwidującej skutki samowoli budowlanej na podstawie art. 51 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane wobec niewykonania przez inwestorów obowiązków nałożonych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy. Organ argumentował ponadto, że nakazywanie wstrzymywania robót budowlanych prowadziłoby do utrwalenia stanu niezgodnego z prawem i powodującego zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Po rozpoznaniu odwołania L. i I. małż. K., kwestionujących rozstrzygnięcie organu I instancji jako jednostronne i krzywdzące ich /z uwagi na fakt, że koszty przywrócenia starych instalacji nie obciążają drugiego współwłaściciela budynku, aczkolwiek stan techniczny tych instalacji uniemożliwiał normalną eksploatację stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz pozytywnego uzgodnienia zakresu przeprowadzonych robót z Wydziałem Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją NR [...] z dnia [...] r. – wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając decyzję, organ odwoławczy argumentował, że postępowanie administracyjne tej sprawie zostało wszczęte na wniosek J.K., która w dniu 10 października 2001 r. zgłosiła fakt samowolnej wymiany instalacji gazowej i przeróbkę instalacji centralnego ogrzewania, a przeprowadzone w dniu 6 listopada 2001 r. oględziny wykazały, że inwestorzy wykonali nową instalację centralnego ogrzewania na I piętrze i w części pomieszczeń poddasza, zasilaną z gazowego pieca dwufunkcyjnego zamontowane w łazience na I piętrze, odłączając dotychczasowy piec gazowy w kotłowni od przewodu kominowego. Według ustaleń organu, inwestorzy wykonali również w piwnicy nową instalację wodną zasilającą zainstalowany piec węglowy w kotłowni oraz pomieszczenia I piętra i części poddasza, usuwając starą instalację wodną i odcinając w ten sposób możliwość zasilania centralnego ogrzewania i doprowadzania wody na parterze i poddaszu. Okoliczności te przemawiały w ocenie organu odwoławczego, iż realizowane bez pozwolenia roboty budowlane polegające na wykonaniu nowej instalacji centralnego ogrzewania, wodno-kanalizacyjnej i wymianie pieców powodują zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia poprzez pozbawienie części parterowej budynku oraz niektórych pomieszczeń poddasza wody i energii cieplnej, co stanowiło podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, iż wobec niewykonania nałożonych obowiązków o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, właściwy organ stosownie do art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nakazuje w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Odnosząc się do zarzutu skarżących, że zakres robót stwierdzony przez organ nadzoru budowlanego, polegał na remoncie czyli wykonaniu robót polegających na odtworzeniu stanu istniejącego, a nie na wykonaniu nowej instalacji centralnego ogrzewania i wodno-kanalizacyjnej, organ stwierdził, że realizacja tych robót, wymagała wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, L. i I.K. zarzucali organowi I i II instancji nierzetelne rozpoznanie tej sprawy oraz zakwestionowali przede wszystkim prawidłowość ustaleń orzekającego organu w odniesieniu do powstałego zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia, wywołanego w wyniku dokonanych przez nich prac remontowych, które z obiektywnych przyczyn były niezbędne w tym budynku i nie wymagały, wbrew twierdzeniom organu opracowywania projektów budowlanych, podlegających zatwierdzeniu, o czym świadczyło stanowisko Urzędu Miejskiego wyrażone w tym zakresie w piśmie z dnia 30 października 2001 r. Nr [...]. Podnosili także argument o fizycznej niemożliwości przywrócenia urządzeń instalacyjnych do stanu poprzedniego. Skarżący podkreślali również okoliczność, iż mieli początkowo ustną zgodę J. K. na wykonywanie zamierzonych prac, która w czasie rozpoczętego już remontu nie potwierdziła na piśmie wyrażonej wcześniej zgody. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko przestawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja oceniona przez skarżących jako krzywdząca nie narusza bowiem prawa. Z akt sprawy wynikało, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na podstawi art. 61 § 4 kpa, na żądanie J.K. wnoszącej o wstrzymanie przebudowy wewnętrznych instalacji: gazowej, centralnego ogrzewania, ciepłej wody i wodno-kanalizacyjnej, prowadzonej bez pisemnej zgody w budynku /stanowiącym jej współwłasność/, położonym przy ul. [...]. O terminie oględzin /zaplanowanych na dzień 6 listopada 2001 r./ wykonanych robót organ zawiadomił strony postępowania tj. J.K., M.K.- K. oraz L. i I. małż. K.l i w ich obecności przeprowadził wizję lokalną, dokumentując tę czynność procesową, sporządzonym w tym celu protokołem. Po zapoznaniu stron z materiałem dowodowym organ nadzoru budowlanego wydał dniu [...] r. decyzję Nr [...]na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 kpa/, w której nakazał L. i I. małż. K. przywrócenie wewnętrznych instalacji centralnego ogrzewania i wodnej do stanu poprzedniego, rozbiórkę samowolnie wykonanych instalacji centralnego ogrzewania i wodnej oraz przywrócenie do stanu poprzedniego elementów naruszonych /ścian i stropów/, w wyniku wykonanych zmian w instalacjach wewnętrznych. Uzasadniając decyzję, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powoływał się na stwierdzone w trakcie oględzin wykonanie robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie dla zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, których zakres i charakter wymagał uprzedniego uzyskania przez inwestorów ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub potwierdzenia przez właściwy organ przyjęcia zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonywania tych robót. Powyższą decyzję organ odwoławczy uchylił – po rozpatrzeniu odwołania L. i I. małż. K. – i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, argumentując swoje stanowisko celowością poczynienia ustaleń w zakresie możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz w przypadku wątpliwości co do jakości tych robót, zobowiązania inwestorów do przedłożenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] r., po uzyskaniu dodatkowych wyjaśnień, że budynek stanowi współwłasność i nie wydzielono w nim odrębnych lokali oraz, że M. K. - .K. oraz J.K. nie wyrażały i nie wyrażą zgody na wykonywanie robót budowlanych naruszających ich własność, orzekł o nałożeniu na L.i I. małż. K. obowiązków jak w poprzednio wydanej przez organ decyzji z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując kolejne odwołanie L.i I. małż. K. – ponownie uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania /decyzją z dnia [...] r. Nr [...]uznając, iż organ I instancji powinien ustalić czy zrealizowane roboty budowlane wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną oraz możliwości doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem poprzez zobowiązanie inwestora do spełnienia warunków wymaganych do uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, łącznie z wymogiem udokumentowania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem organu odwoławczego, informacja udzielona inwestorom przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w odpowiedzi na pismo inwestora z dnia 25 października 2001 r., na temat możliwości wykonywania prac w budynku nie mogła być wiążąca dla organu nadzoru budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, ponownie rozpatrując sprawę dotyczącą robót budowlanych polegających na remoncie /modernizacji/ instalacji gazowej, c.o., c.w. i wodn.-kanal., decyzją wydaną w dniu [...] r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 oraz art. 104 kpa, nakazał inwestorom wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a polegających na przedłożeniu dokumentacji technicznej instalacji wewnętrznych centralnego ogrzewania i wodnej w budynku wraz z oceną techniczną w zakresie zgodności wykonanych zmian i przeróbek z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami i zasadami wiedzy technicznej, wskazując jednocześnie, że nakazana dokumentacja ma zawierać m.in. inwentaryzację instalacji wewnętrznych, c.o. i wodnej, szczegółowy opis techniczny oraz orzeczenie techniczne opracowane przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane oraz przedstawienie dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowieniem z dnia [...] r. organ nadzoru budowlanego z urzędu sprostował oczywistą pomyłkę w decyzji poprzez określenie termin do wykonania tych czynności do dnia 31 grudnia 2002 r. Rozpoznając odwołanie zobowiązanych do wykonania określonych decyzją czynności, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania – postanowieniem z [...]r. Nr [...] W związku z niewykonaniem nakazanych czynności w wyżej wymienionej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego , organ wydał decyzję [...] z dnia [...] r. nakazującą L...i I. małż. K. wykonanie wymienionych w decyzji obowiązków. Wobec poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń w tej sprawie, stwierdzić należy, iż zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisami art. 51 ust. 2 i 3, art. 51 ust. 4/ ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / /Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm./, regulującymi uprawnienia organu nadzoru budowlanego w sytuacji przeprowadzenia przez inwestorów robót budowlanych niezgodnie z zasadami realizacji tych robót. Podnoszone w skardze zarzuty, iż zaskarżona decyzja wydana została bez rzetelnego rozpoznania sprawy i była uzasadniona przez skarżących jako krzywdząca z racji nałożenia na nich obowiązków, powodujących obciążenie finansowe związane z kosztami wykonania określonych czynności, nie zostały potwierdzone zgromadzonym materiałem dowodowym. Rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego zawarte w decyzji z dnia [...] r. było ze wszech miar korzystne dla skarżących i umożliwiało im legalizację wykonanych przez nich robót budowlanych. Z takiej możliwości skarżący nie chcieli skorzystać, a wręcz przeciwnie odwoływali się od tej decyzji, aczkolwiek nieskutecznie z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.