III SA/Gl 930/25
WyrokWSA w Gliwicach2026-03-24
Skład orzekający: Dorota Fleszer, Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej (członka zarządu) za zaległości spółki z tytułu opłaty zapasowej może zostać wydana bez wcześniejszego wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na spółkę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył art. 66 ust. 6 ustawy o zapasach w zw. z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że odpowiedzialność osoby trzeciej za karę pieniężną może być orzeczona jedynie po uprzednim wydaniu decyzji o nałożeniu tej kary na spółkę. Brak takiej decyzji w aktach sprawy czyni decyzję o odpowiedzialności osoby trzeciej wadliwą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności E. C. jako członka zarządu spółki G. sp. z o.o. za zaległości spółki z tytułu opłaty zapasowej za maj 2019 r. Spółka nie uiściła opłaty, co skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego, które zostało umorzone jako nieskuteczne. Prezes Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych wydał decyzję o odpowiedzialności podatkowej E. C. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Przemysłu. Strona skarżąca kwestionowała zasadność tej decyzji, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia oraz brak wcześniejszego orzeczenia o karze pieniężnej nałożonej na spółkę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Energii i zasądził od Ministra na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2026 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Ministra Przemysłu – obecnie Minister Energii z dnia 7 lipca 2025 r. nr 20/WRRP/2025 w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej z tytułu niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Ministra Energii na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia 7 lipca 2025 r., nr 20/WRRP/2025 Minister Przemysłu (dalej "Minister") po rozpoznaniu odwołania E. C. - dalej strona od decyzji Prezesa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych (dalej "Prezes Agencji") z dnia 28 marca 2025 r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu G. sp. z o.o. za jej zaległości z tytułu opłaty zapasowej za maj 2019r. w kwocie 49.881, 00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 33.696 zł utrzymał ją w mocy.
W podstawie prawnej wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 oraz art. 104 § 1, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) dalej K.p.a., art. 17, art. 63 ust. 1 pkt la, art. 63 ust. 2a oraz art. 64 ust. 2 oraz art. 66 ust. 6 w zw. z art. 21 b ust. 1 i ust. 12 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym - dalej ustawa o zapasach (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1281) , art. 107 , art. 108 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 111) zwanej dalej O.p.
W uzasadnieniu decyzji wskazano następujący stan sprawy;
G. sp. z o.o. z siedzibą w B. – dalej spółka - w dniu 21 czerwca 2019 r. złożyła deklarację składaną przez producentów i handlowców Prezesowi Agencji Rezerw Materiałowych (obecnie Prezes Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych), zwany dalej "Prezesem Agencji", za miesiąc maj 2019 r., w której wskazała opłatę zapasową w wysokości 49.881,00 zł. Termin uiszczenia opłaty zapasowej za maj 2019 r. upływał w dniu 1 lipca 2019 r.
Spółka nie dokonała zapłaty należnej opłaty zapasowej za miesiąc maj 2019 r., w wyniku czego z dniem 2 lipca 2019 r. powstała zaległość w opłacie zapasowej, w związku z czym Prezes Agencji wystawił w dniu 28 listopada 2019 r. tytuł wykonawczy nr [...] do deklaracji, o której mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o zapasach za miesiąc maj 2019 r., celem przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.
Mimo zastosowanych środków egzekucyjnych, postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wyegzekwowania należności, wobec czego Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem nr [...] z dnia 29 grudnia 2022 r. umorzył postępowanie egzekucyjne albowiem dalsze prowadzenie postępowania było nieskuteczne.
Prezes Agencji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie odpowiedzialności strony, jako członka zarządu spółki z tytułu opłaty zapasowej za miesiąc maj 2019 r., o czym zawiadomił pismem nr [...] z dnia 22 marca 2023 r.
Z akt rejestrowych spółki wynikało, że strona pełniła obowiązki członka zarządu spółki w czasie, w którym upłynął termin płatności za te zaległości. Jednocześnie Prezes Agencji przeprowadził postępowanie administracyjne w którym poinformował o treści art. art. 116 § 1 pkt 1 O.p.
Pełnomocnik strony w toku postępowania wskazał, że nie istnieje zaległość, za którą solidarną odpowiedzialność miałaby ponosić strona jako członek zarządu spółki albowiem należność spółki, w zakresie opłaty zapasowej za miesiąc maj 2019 r. została w całości uiszczona w terminie.
Pełnomocnik strony wniósł o umorzenie postępowania bądź ewentualne zawieszenie postępowania i przesłuchanie w charakterze strony E. C. oraz w charakterze świadka E. S. i J. T.
Dodatkowo załączył "wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości" spółki G. sp. z o.o. złożony do Sądu Rejonowego L. w L. z siedzibą w S. oraz kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki do ww. Sądu. Z potwierdzenia nadania nie wynika, że w dniu 15 listopada 2022 r. nadano na poczcie "wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości" Spółki G. sp. z o.o.
Prezes Agencji wydał w dniu 28 marca 2025r. wobec strony decyzję w trybie art. 116 O.p.
Wskazał w niej, iż w myśl art. 17 ustawy o zapasach do postępowania przed Prezesem Agencji w sprawach określonych w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Od decyzji wydanych przez Prezesa Agencji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi.
Wskazał, iż stosownie do art. 66 ust. 6 ustawy o zapasach w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy o zapasach od decyzji wydanych przez Prezesa Agencji w sprawie kar pieniężnych służy odwołanie do ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi.
Przywołał treść art. 116 § 1, § 2 § 4 , art. 108 O.p.
Stwierdził, iż z analizy odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców KRS nr [...] z dnia 28 listopada 2024 r. wynika, że w okresie, w którym powstały zaległości Spółki z tytułu opłaty zapasowej za miesiąc maj 2019 r., zgodnie z wpisami dokonanymi w Krajowym Rejestrze Sądowym od dnia 26 lipca 2017 r., nieprzerwanie organem uprawnionym do reprezentowania Spółki był zarząd Spółki, w którym funkcję Prezesa zarządu pełniła E. M. C. Zgodnie z Uchwałą nr 2 § 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, z dnia 22 maja 2017 r., na stanowisko prezesa zarządu powołana została E. M. C.
Prezes Agencji zauważył, iż odpowiedzialność za zaległości Spółki z tytułu opłaty zapasowej za miesiąc maj 2019 r. obciążają Stronę, tj. członka zarządu Spółki w okresie, w którym upłynął termin płatności zobowiązania. E. C. pełniła funkcję prezesa zarządu w Spółce w okresie, w którym upłynął termin na uiszczenie przez Spółkę zobowiązania z tytułu opłaty zapasowej za miesiąc maj 2019 r.
Wskazał iż przesłanką wyłączającą odpowiedzialność członka zarządu jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r, - Prawo restrukturyzacyjne albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu.
Podniósł, iż pod pojęciem właściwego czasu rozumieć należy sytuację, gdy m.in. zgłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego nastąpiło w momencie, w którym stwierdzono, że spółka nie ma funduszy na płacenie swoich długów i że nie jest to tylko sytuacja przejściowa. Członek zarządu będzie wolny od odpowiedzialności za zobowiązania spółki także wówczas, gdy udowodni, że fakt niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpił bez jego winy.
Podkreślił, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie negatywnych przesłanek, których zaistnienie uniemożliwia orzeczenie o odpowiedzialności na podstawie art. 116 § 1 i § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Prezes Agencji wskazał, iż strona nie wykazała by w jej sytuacji zaistniały przesłanki egzoneracyjne uwalniające od odpowiedzialności podatkowej z art. 116 O.p.
Zwrócił uwagę, iż w sprawie bezspornym jest fakt, iż strona pełniąc funkcję członka zarządu spółki nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej, mimo iż wystąpiły okoliczności uzasadniające jego złożenie.
Wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości" spółki G. sp. z o.o. złożony do Sądu Rejonowego w L. z siedzibą w S., załączony do pisma strony z dnia 7 grudnia 2023 r. nie został zgłoszony w czasie, w którym powstały zaległości spółki z tytułu opłaty zapasowej za miesiąc maj 2019 r. Przedmiotowy wniosek nie został opatrzony datą. Do przedmiotowego wniosku została dołączona kserokopia potwierdzenia nadania przesyłki do Sądu Rejonowego w L. z siedzibą w S., na której widnieje data nadania 15 listopada 2022 r.
Prezes Agencji zauważył, że obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości ciąży przede wszystkim na dłużniku, jeśli zaś dłużnikiem jest spółka z o.o., obowiązek taki spoczywa również na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania.
Mając na uwadze fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. zawiadomił Prezesa Agencji o umorzeniu postępowania egzekucyjnego ze względu na zaistnienie przeszkód, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest nieskuteczne, ponieważ nie ustalono majątku z którego można by przeprowadzić skuteczną egzekucję celem zaspokojenia należności wierzyciela, zasadnym w ocenie Prezesa Agencji stało się wydanie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej E. C. - byłego członka zarządu G. Spółka z o.o. za zaległości tej spółki z tytułu opłaty zapasowej za miesiąc maj 2019 r., w wysokości 49 881,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę od ww. zaległości.
Spółka nie uregulowała zobowiązania wynikającego z tytułu opłaty zapasowej za miesiąc maj 2019 r., której termin zapłaty upływał w dniu 1 lipca 2019 r., wobec czego w dniu 2 lipca 2019 r. powstała zaległość z tytułu opłaty zapasowej za miesiąc maj 2019 r.
Organ nie uznał zasadności wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Strony i świadków z uwagi na brzmienie art. 78 § 1 k.p.a. i zasadności argumentu strony że nie istnieje zaległość, w zakresie opłaty zapasowej za miesiąc maj 2019 r., z uwagi na fakt jej uiszczenia w całości w terminie.
W odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił: naruszenie prawa materialnego, błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Agencji w całości i umorzenie postępowania w sprawie; ewentualnie o: uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Minister Przemysłu decyzją z dnia 7 maja 2025r. [...] nr [...] nie uwzględnił odwołania strony.
Wskazał przy tym, iż sporna decyzja dotyczyła decyzji Prezes Rządowej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej za miesiąc: Maj 2019 r. w wysokości 49.881,00 zł, wraz z należnymi odsetkami za zwłokę od zaległości wskazanych wyżej w kwocie 33.696,00 zł.
Dalej podał, iż decyzja Prezesa Agencji z dnia 28 marca 2025 r zostaje utrzymana w mocy decyzją Ministra Przemysłu ponieważ jest zgodna z prawem, a możliwy stopień uchybień nie ma wpływu na ważność skarżonej decyzji.
Spółka nie zapłaciła opłaty zapasowej wraz z odsetkami skarbowymi w terminie wyznaczonym w wezwaniu. Prezes Agencji zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości oraz terminie za miesiąc maj 2019 r. Spółka nie wniosła opłaty zapasowej za miesiąc maj 2019 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że "ustawa o zapasach" obliguje organ do wymierzenia spółce kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości oraz wymaganym terminie.
Zaznaczył. iż Prezes Agencji zwrócił uwagę, że wymiar kary za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej został określony przez ustawodawcę w sposób "sztywny" i wynosi dwukrotność należnej kwoty opłaty zapasowej albo dwukrotność różnicy pomiędzy uiszczoną kwotą, a należną kwotą opłaty zapasowej. Wskazał również, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o znikomości naruszenia prawa, gdyż instytucja zapasów interwencyjnych, których utrzymaniu służy opłata zapasowa, została wprowadzona w celu zapewnienia zaopatrzenia Rzeczypospolitej Polskiej w ropę naftową i produkty naftowe w sytuacji wystąpienia zakłóceń w ich dostawach na rynek krajowy oraz wypełniania zobowiązań międzynarodowych.
Prezes Agencji wskazał również, że złożone przez Spółkę wnioski dowodowe i przekazane Organowi informacje, które mogłoby potwierdzać wystąpienie zdarzenia, które uniemożliwiło Skarżącej zapłatę należnej opłaty zapasowej w wymaganym terminie, służyły obejściu prawa (uniknięcia odpowiedzialności za zobowiązania prawno - opłatowe).
Zaznaczył, iż Prezes Agencji nie znalazł również przesłanek dla odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f k.p.a.
W dalszej części uzasadnienia Minister Przemysłu podzielił w całości ocenę prawną co do zaistnienia przesłanek zarówno pozytywnych jak i negatywnych określonych w art. 116 O.p. na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego .
Zaznaczył przy tym, iż kwestia obowiązku zapłaty opłaty zapasowej za miesiąc maj 2019 r. oraz wysokości tej opłaty została rozstrzygnięta ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną. Wobec powyższego zarzuty odwołania kwestionujące obowiązek uiszczenia przez Spółkę opłaty zapasowej nie mogą być rozstrzygane w niniejszym postępowaniu.
Wskazał, iż w sytuacji, gdy wystąpi podstawa do ogłoszenia upadłości, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie 30 (trzydziestu) dni od dnia, w którym wystąpiła taka okoliczność, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami (art. 21 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego).
W skardze do WSA w Gliwicach pełnomocnik zarzucił organowi
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 104 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 15 "k.p.a." w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach poprzez przeprowadzenie wadliwej kontroli instancyjnej i oraz nierozpoznanie istoty sprawy, a także wydanie decyzji niespójnej i sprzecznej wewnętrznie, gdyż decyzja - zarówno w sentencji jak i w uzasadnieniu - nie odnosi się do przedmiotu sprawy i istoty sporu, a w głównej mierze dotyczy kwestii nałożenia kary pieniężnej na Spółkę i okoliczności zupełnie irrelewantnych w niniejszej sprawie;
2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach w zw. z art. 116 § 1 w zw. z art. 107 § 1 O.p. w zw. z art. 21b ust. 13 ustawy o zapasach poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji o odpowiedzialności Skarżącej za zaległości Spółki z tytułu opłaty zapasowej za maj 2019 r., pomimo że opłata ta została w całości uregulowana w należytej wysokości i terminie, a zatem nie istnieje zaległość objęta decyzją, co oznacza, że prowadzone w tej sprawie postępowanie administracyjne było bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone;
3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach w zw. z art. 118 § 1 o.p. w zw. z art. 107 § 1 o.p. w zw. z art. 21b ust. 13 ustawy o zapasach poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Prezesa orzekającej o odpowiedzialności Skarżącej za zaległości Spółki z tytułu opłaty zapasowej za maj 2019 r., pomimo że decyzja ta została wydana w dniu 28 marca 2025 r., a zatem po upływie terminu przedawnienia prawa do wydania takiej decyzji, o którym mowa w art. 118 § 1 o.p.; gdzie termin przedawnienia prawa do wydania przez Organ I instancji decyzji w niniejszej sprawie upłynął w dniu 31 grudnia 2024 r., a zatem postępowanie administracyjne po tym dniu stało się bezprzedmiotowe i niedopuszczalne było wydanie decyzji Prezesa
4) art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach poprzez zaniechanie zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do nie ustalenia i niewyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności oraz dokonania błędnych ustaleń faktycznych, iż w niniejszej sprawie zaistniały wszelkie przesłanki umożliwiające orzeczenie o odpowiedzialności strony jako członka zarządu G. sp. z o.o. za załegłości spółki objęte decyzją, pomimo że:
- w toku postępowania skarżąca jednoznacznie wskazywała mienie Spółki (np. pismo z dnia 07.12.2023 r.), z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości objętych przedmiotowym postępowaniem w całości;
- organy obu instancji posiadały z urzędu informacje o istnieniu majątku spółki, z którego możliwa jest egzekucja zaległości objętych decyzją, albowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. (dalej: "Naczelnik US") w dalszym ciągu prowadzi postępowanie egzekucyjne w zakresie należności objętych decyzją, dokonuje czynności egzekucyjnych (np. zajęcia wierzytelności Spółki), egzekucja ta nadał jest w toku, nie została zakończona i nie stwierdzono jej bezskuteczności, a ponadto Spółka w ostatnim czasie reguluje swoje bieżące zobowiązania/należności publicznoprawne;
5) art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 75 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach poprzez zaniechanie zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego i nieprzeprowadzenie niezbędnych czynności dowodowych, celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w tym bezzasadną odmowę; przesłuchania E. C.; E. S.; J. T.; D. P.;
6) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach poprzez zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego pobieżnej i dowolnej oceny, pomimo że:
a) organy obu instancji nie wykazały, że egzekucja z całego majątku Spółki okazała się w całości lub części bezskuteczna; organy błędnie ustaliły, że egzekucja taka była bezskuteczna, podczas gdy postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki w zakresie należności objętych decyzją nadal jest w toku, nie zostało zakończone i nie stwierdzono bezskuteczności tej egzekucji;
b) Skarżąca wskazała mienie Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości Spółki objętych przedmiotowym postępowaniem w znacznej części (a nawet w całości);
c) Minister, a wcześniej Prezes nie ustalił, czy wobec spółki wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości i jakie to były przesłanki, kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki oraz czy skarżąca była zobowiązania do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki i w jakim terminie powinna ewentualnie taki wniosek złożyć;
7) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach poprzez zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, pomijanie faktów znanych organom obu instancji z urzędu oraz dokonanie pobieżnej i dowolnej oceny dowodów, co doprowadziło do przyjęcia błędnych ustaleń faktycznych (niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy), iż przeprowadzona z majątku Spółki egzekucja administracyjna okazała się bezskuteczna, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz dokumentów i faktów znanych Ministrowi z urzędu jednoznacznie wynika, że:
- postanowienia Naczelnika US z dnia 29 grudnia 2022 r. nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego - na które powołuje się Minister w treści zaskarżonej decyzji - zostały uchylone przez WSA w Lulinie wyrokami z dnia 22 listopada 2023 r., wydanymi w sprawach o sygn. akt: I SA/Lu 463/23 oraz I SA/Lu 464/23;
- Naczelnik US nadal prowadzi wobec spółki postępowanie egzekucyjne w zakresie należności objętych zaskarżoną decyzją, postępowanie to jest w toku, nie zostało zakończone i nie stwierdzono bezskuteczności egzekucji;
- w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki w zakresie należności objętych decyzją Naczelnik US dokonał zajęcia wierzytelności Spółki stanowiącej jej majątek, której kwota przekracza łączną kwotę należności objętymi decyzją;
- organy obu instancji posiadają wiedzę o istnieniu majątku Spółki z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki objętych decyzją w znacznej części (a nawet w całości);
- spółka systematycznie reguluje swoje bieżące zobowiązania publicznoprawne;
8) art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach poprzez dokonywanie ustaleń w zakresie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności podatkowej członka zarządu w oparciu o rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, które zostały uchylone przez sąd administracyjny i nie wywołują skutków prawnych, w szczególności przyjęcie niekorzystnych dla Skarżącej wniosków i ustaleń w zakresie bezskuteczności egzekucji wobec Spółki w oparciu o postanowienia Naczelnika US z dnia 29 grudnia 2022 r., znak [...], które to postanowienia zostały uchylone prawomocnymi wyrokami WSA w Lublinie z dnia 22 listopada 2023 r., wydanymi w sprawach o sygn. akt: 1 SA/Lu 463/23 oraz I SA/Lu 464/23;
9) art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach poprzez prowadzone postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji publicznej oraz brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi Organ kierował się przy załatwieniu sprawy,
10) art. 123 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach polegające na niewydaniu postanowienia o odmowie przeprowadzenia wnioskowanych przez Skarżącą dowodów przy naruszeniu jednocześnie art. 10 § 1 ,art. 8 § 1 k.p.a.,
11) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach,
12) art. 81 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o przywoływane przez organ okoliczności faktyczne, które nie mogą być uznane za udowodnione, albowiem strona -nie miała możności skorzystania z trybu art. 10 § 1 k.p.a.;
13) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w sposób naruszający zasadę przekonywania, a w szczególności;
- podnoszenie przez Ministra okoliczności irrelewantnych w niniejsze sprawie i zupełnie niezwiązanych z przedmiotową sprawę;
- brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu oraz argumentacji skarżącej na ich poparcie, w tym wiążących Ministra wyroków sądów administracyjnych;
- brak szczegółowego wykazania i wyjaśnienia okoliczności, które zdaniem Organu wskazywałby na; (i) istnienie wszystkich pozytywnych przesłanek warunkujących możliwość orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej na podstawie art. 116 o.p., oraz (ii) brak istnienia żadnej z przesłanek negatywnych do orzeczenia o tego rodzaju odpowiedzialności;
- skonstruowanie uzasadnienia Decyzji i zawartej w niej argumentacji w sposób niezwykle chaotyczny, nieuporządkowany i przez to niezrozumiały, a w dodatku w znacznej części nieodnoszący się do meritum sprawy;
14) art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania;
15) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach w zw. z art. 107 § 1 o.p. w zw. z art. 116 § 1 i 2 o.p. w zw. z art. 21b ust. 13 ustawy o zapasach poprzez zaniechanie uchylenia w całości Decyzji Prezesa RARS i umorzenia postępowania administracyjnego pomimo istnienia ku temu podstaw .
a) opłat zapasowa za maj 2019 r. została w całości uregulowana w należytej wysokości i terminie, a zatem nie istnieje zaległość objęta decyzją;
b) decyzja Prezesa RARS została wydana po upływie terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, o którym mowa w art. 118 § 1 o.p.;
c) nie zostały spełnione i wykazane pozytywne przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącej za zaległości Spółki objęte Decyzją, a ponadto wystąpiły przesłanki negatywne wyłączające możliwość orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu z art. 116 o.p.
16) art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach w zw. z § 2 ust. 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "rozporządzenie") poprzez błędne i niewłaściwe pouczenie Skarżącej w treści decyzji w zakresie rodzaju i wysokości wpisu od skargi na decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego i wskazanie, że od takiej skargi należy uiścić wpis stosunkowy, podczas gdy z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy wpis ten ma charakter stały i wynosi 200 zł;
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 116 § 1 i 2 o.p. w zw. z art. 107 § 1 o.p. w zw. z art. 21b ust. 13 ustawy o zapasach poprzez orzeczenie o odpowiedzialności skarżącej za zaległości spółki z tytułu opłaty zapasowej za maj 2019 r., pomimo że opłata ta została w całości uregulowana w należytej wysokości i terminie,
2) art. 118 § 1 o.p. w zw. z art. 107 § 1 o.p. w zw. z art. 116 § 1 o.p. w zw. z art. 21b ust. 13 ustawy o zapasach poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezesa RARS orzekającej o odpowiedzialności skarżącej za zaległości spółki z tytułu opłaty zapasowej za maj 2019 r., pomimo że nastąpiło przedawnienie prawa do wydania takiej decyzji; decyzja Prezesa RARS została wydana w dniu 28 marca 2025 r., a zatem po upływie terminu przedawnienia do wydania takiej decyzji, które nastąpiło z końcem dnia 31 grudnia 2024 r., co powinno doprowadzić do uchylenia decyzji Prezesa RARS w całości i umorzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie;
3) art. 116 § 1 o.p. w zw. z art. 107 § 1 o.p. w zw. z art. 108 § 1 o.p. w zw. z art. 21b ust. 13 ustawy o zapasach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako członka zarządu spółki, pomimo braku wykazania bezskuteczności egzekucji z majątku spółki jako podmiotu pierwotnie zobowiązanego, a co więcej - w sytuacji, gdy: postanowienia Naczelnika US z dnia 29 grudnia 2022 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na które powołują się organy obu instancji - zostały uchylone przez WSA w Lublinie wyrokami z dnia 22 listopada 2023 r., wydanymi w sprawach o sygn. akt: I SA/Lu 463/23 oraz I SA/Lu 464/23; Naczelnik US nadal prowadzi wobec spółki postępowanie egzekucyjne w zakresie należności objętych zaskarżoną decyzją, postępowanie to jest w toku, nie zostało zakończone i nie stwierdzono bezskuteczności egzekucji;
- w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki w zakresie należności objętych decyzją Naczelnik US dokonał zajęcia wierzytelności spółki stanowiącej jej majątek, której kwota przekracza łączną kwotę należności objętych decyzją;
- organy obu instancji posiadają wiedzę o istnieniu majątku spółki z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości Spółki objętych decyzją
- Spółka systematycznie reguluje swoje bieżące zobowiązania publicznoprawne;
4) art. 116 § 1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 21b ust. 13 ustawy o zapasach poprzez jego niezastosowanie i orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako członka zarządu spółki za zaległości spółki objęte decyzją, pomimo że skarżąca wskazała mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości objętych Decyzją w znacznej części (a nawet w całości);
5) art. 116 § 1 i 2 o.p. w zw. z art. 107 § 1 o.p. w zw. z art. 21b ust. 13 ustawy o zapasach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie o odpowiedzialności skarżącej za zaległości spółki, pomimo braku wykazania, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki oraz czy na skarżącej ciążył obwiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłość i kiedy ewentualnie powinien być on zgłoszony;
6) art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p. w zw. z art. 21b ust. 13 ustawy o zapasach poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej jako członka zarządu Spółki, pomimo że we właściwym czasie złożony został wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki;
7) art. 116 § 1 i 2 o.p. w zw. z art. 107 § 1 o.p. w zw. z art. 108 § 1 o.p. w zw. z art. 21b ust. 13 ustawy o zapasach poprzez orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako członka zarządu spółki, pomimo że w niniejszej sprawie nie wystąpiły i nie zostały wykazane pozytywne przesłanki do orzeczenia o tego typu odpowiedzialności, a ponadto wystąpiły przesłanki negatywne –egzoneracyjne.
Mając powyższe na uwadze, wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i decyzji ją poprzedzającej, umorzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, zasądzenie od Ministra na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów opisanych w pkt od 1 do pkt 8.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczy tego, czy organ administracji II instancji zasadnie i w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa utrzymał w mocy decyzję Prezesa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych w przedmiocie odpowiedzialności strony jako członka zarządu G. Sp. z o.o. z zaległości spółki z tytułu opłaty zapasowej za maj 2019r wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości.
W sposób wyraźny zaznaczyć należy, iż w decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Minister Przemysłu stoi na stanowisku i dokonuje w tym zakresie wywodu, iż sporną decyzją w pierwszej kolejności Prezes Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych określił wysokość kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty zapasowej za maj 2019r. Następnie w drugiej kolejności obciążył stronę odpowiedzialnością jako członka zarządu G. Sp. z o.o. za wskazaną karę pieniężną z tytułu nieuiszczenia przez spółkę opłaty zapasowej za maj 2019r w stosownym wymaganym przepisami ustawy o zapasach terminie wraz z odsetkami za zwłokę.
Podstawę materialnoprawną decyzji organu odwoławczego stanowiły przepisy art. 107, art. 108, art. 116 o.p. w zw. z art. 17, art. 63 ust. 2a, art. 64 ust. 2, art. 66 ust. 6 ustawy o zapasach .
Zgodnie zatem z art. 63 ustawy o zapasach karze pieniężnej podlega ten kto: nie dopełnia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie, o którym mowa w art. 21b ust. 12; który z kolei stanowi, iż producenci i handlowcy są obowiązani wpłacać opłatę zapasową w terminie do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła produkcja lub przywóz paliw, na rachunek Funduszu, o którym mowa w art. 28a.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1a, kara pieniężna wynosi dwukrotność należnej kwoty opłaty zapasowej albo dwukrotność różnicy pomiędzy uiszczoną kwotą a należną kwotą opłaty zapasowej. ( ust. 2a).
W myśl art. 64 ust. 2 ustawy o zapasach Prezes Agencji wymierza kary, o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1-5a, 7, 8, 18, pkt 18a z wyłączeniem kontroli, o której mowa w art. 30 ust. 1, oraz pkt 18b i 20, w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi.
Zgodnie z art. 66 ustawy o zapasach należności pieniężne z tytułu kar, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 i 3-7, stanowią dochód budżetu państwa.
1a. Należności pieniężne z tytułu kar, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2, stanowią dochód Funduszu.
2. Kar pieniężnych nie nakłada się, jeżeli od stwierdzenia naruszeń ustawy, o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1-3 i 7, upłynęło 5 lat.
3. Kar pieniężnych nie nakłada się, jeżeli od stwierdzenia naruszeń ustawy, o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 3a-6aa oraz pkt 8-20, upłynęły 3 lata.
4. Bieg terminu do nałożenia kary pieniężnej zostaje zawieszony od dnia:
1 wydania przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;
2) wniesienia skargi do sądu administracyjnego lub odwołania do Sądu Okręgowego w W. - sądu ochrony konkurencji i konsumentów od decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
5. Termin do nałożenia kary pieniężnej biegnie dalej od dnia następującego po dniu, w którym:
1) decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się;
2) orzeczenie sądu stało się prawomocne.
6. W zakresie nieuregulowanym w ustawie, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Z powołanych przepisów ustawy o zapasach wynika zatem odesłanie do działu III Ordynacji podatkowej w sprawach kar pieniężnych, której po myśli art. 63 ustawy o zapasach podlega ten kto: nie dopełnia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie, o którym mowa w art. 21b ust. 12 czyli do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła produkcja lub przywóz paliw, na rachunek Funduszu, o którym mowa w art. 28a ustawy o zapasach.
Odesłanie zatem z art. 66 ust. 6 ustawy o zapasach na które Minister Przemysłu się powołuje w spornej decyzji do zastosowania przepisów o odpowiedzialności członka zarządu dotyczy spraw w zakresie kar pieniężnych.
By zatem w sposób odpowiedni zastosować przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa dot. odpowiedzialności podatkowej osób trzecich w sprawach w przedmiocie kar pieniężnych koniecznym i niezbędnym jest funkcjonowanie w obrocie prawnym orzeczenia o karze pieniężnej. Kara pieniężna jest nakładana na spółkę kapitałową. W przypadku kar pieniężnych ustawodawca określił, że są one płatne w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ich wymierzeniu stała się prawomocna (art. 66 ust. 8 ustawy o zapasach).
Zatem wydanie decyzji o orzeczeniu odpowiedzialności osoby trzeciej za karę pieniężną nałożoną na spółkę winno być poprzedzone wydaniem decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Należy przy tym podkreślić, że przesłanki ustawowe z art. 116 o.p. nie są w żaden sposób powiązane z odpowiedzialnością za popełniony delikt administracyjny przez spółkę i nie dotyczą zasadności nałożenia kary pieniężnej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że doszło do naruszenia art. 66 ust. 6 ustawy o zapasach w zw. z art. 116 § 1 O.p. Skoro bowiem ustawodawca dopuszcza do kar pieniężnych możliwość odpowiedniego posiłkowego zastosowania przepisów działu III ustawy Ordynacja podatkowa to niezbędnym i koniecznym jest uprzednie wydanie orzeczenia wobec spółki w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Skoro takie orzeczenie nie zostało wydane przez organy administracji i ten fakt w jakikolwiek sposób nie wynika z akt administracyjnych nieprawidłową i uchybiającą wymaganiom prawa w zakresie art. 66 ust. 6 ustawy o zapasach w zw. z art. 116 o.p. jest zakwestionowana decyzja organu odwoławczego.
Sad zauważa przy tym, iż nie znajduje umocowania w prawie takie działanie jakie nastąpiło przy wydaniu decyzji przez organ II instancji, gdzie organ ten podejmuje próby sanowania wad zaistniałych w toku postępowania przy wydaniu decyzji przez organ I instancji poprzez wskazywanie, iż doszło w niej do ustalenia wysokości kary pieniężnej na spółkę z tytułu nieuiszczenia opłaty zapasowej w wymaganym prawem terminie, co następnie ma uzasadniać podejmowanie orzeczenia w trybie art. 116 o.p. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności z tego tytułu na stronę jako członka zarządu tej spółki.
W tym stanie rzeczy na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozpoznając sprawę ponownie, Minister uwzględni zaprezentowaną w uzasadnieniu wyroku ocenę prawną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło