I FZ 200/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 529/25 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 grudnia 2024 r. nr 2401-IOV2.4103.18.2024 2401-IOV2.050.1,3.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do września 2019 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Zażaleniem z dnia 18 sierpnia 2025 r. B. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej jako "Spółka" lub "Skarżąca") zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 529/25. 2. Zaskarżonym postanowieniem Sąd na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej jako "P.p.s.a.") odrzucił wniosek Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako "Dyrektor IAS") z dnia 16 grudnia 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do września 2019 r. Wniosek ten było bowiem w jego ocenie spóźniony. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że: - przewidziany w art. 87 § 1 P.p.s.a. termin do złożenia wniosku wynosi siedem dni i upłynął w dniu 19 marca 2025 r; - skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Spółka złożyła (za pośrednictwem organu odwoławczego) dopiero w dniu 1 kwietnia 2025 r.; - z akt administracyjnych sprawy wynikało zaś, że decyzja objęta skargą została doręczona Spółce w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, z późn. zm.) w dniu 30 grudnia 2024 r. (na zasadzie fikcji prawnej doręczenia); - we wniosku o przywrócenie terminu podano, że o fakcie wydania tej decyzji prezes Spółki dowiedział się w dniu 11 marca 2025 r. podczas wizyty w siedzibie Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, ale z uwagi na zły stan zdrowia czynności zmierzające do wniesienia skargi mógł podjąć dopiero w dniu 27 marca 2025 r.; - wniosek poparto wydrukami z sytemu teleinformatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z treści których wynikało, że prezes Spółki przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia 7 grudnia 2024 r. do dnia 28 marca 2025 r. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca zaznaczyła, że w dniu 11 marca 2025 r. to żona prezesa Spółki wykonała fotokopie akt sprawy Spółki w czasie wizyty w siedzibie organy podatkowego. Skarżąca wyraziła także wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji w trybie fikcji prawnej doręczenia. Wreszcie, w kontekście terminowości złożonego wniosku, zwróciła uwagę na długotrwałe przebywanie prezesa Spółki na zwolnieniu lekarskim. Mając powyższe na uwadze, Spółka domagała się uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie w kluczowym dla wyniku sprawy zakresie odpowiadało prawu. 4.1. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z kolei na mocy art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. 4.2. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej (tu wniesienia skargi na decyzję Dyrektora IAS), w sytuacji gdy Spółka nie wiedziała (według jej stanowiska) o uchybieniu tego terminu, rozpoczyna się wraz z pozyskaniem takiej wiedzy. W realiach niniejszej sprawy sądowej przyjąć należało, jak trafnie uczynił to Sąd pierwszej instancji, że Spółka informację o wydaniu zaskarżonej decyzji i uznaniu jej za doręczoną uzyskała w dniu 11 marca 2025 r. W tej dacie Spółka miała zatem już świadomość uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Sąd pierwszej instancji w sposób prawnie dopuszczalny, z uwzględnieniem okoliczności tej sprawy, uznał, że w dniu 11 marca 2025 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi skargowemu, istotna z perspektywy liczenia terminu przewidzianego w art. 87 § 1 P.p.s.a. i możliwości zastosowania art. 88 P.p.s.a. W dniu 11 marca 2025 r. Skarżąca (reprezentowana przez prezesa zarządu) dowiedziała się o wydaniu zaskarżonej decyzji i jej doręczeniu w trybie wyżej podanym. Skoro tego dnia prezes zarządu (jednoosobowo kierujący Spółką) był w stanie przy czynnym udziale żony podjąć faktyczne czynności związane z prowadzeniem spraw Spółki przez uzyskanie dostępu do akt podatkowych sprawy, w których znajdowały się materiały pozwalające stwierdzić okoliczność wydania zaskarżonej decyzji i jej doręczenia, to przyjąć należało, że ustała także przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi. Ówczesny stan wiedzy Skarżącej bezspornie na to pozwalał. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał zatem we wtorek 18 marca 2025 r. (Sąd pierwszej instancji popełnił wprawdzie oczywistą omyłkę wskazując na datę "19 marca 2025 r.", ale pozostawało to bez wpływu na wynik sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem). Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Spółka złożyła dopiero w dniu 1 kwietnia 2025 r. Słusznie więc Sąd pierwszej instancji uznał, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło z przekroczeniem wskazanego wcześniej terminu, a w konsekwencji odrzucił ów wniosek jako spóźniony stosownie do dyspozycji art. 88 P.p.s.a. 4.3. Jednocześnie w kontekście eksponowanej w zażaleniu okoliczności pozostawania prezesa Spółki na zwolnieniu lekarskim do dnia 28 marca 2025 r. w celu wykazania złożenia wniosku z dochowaniem terminu ustawowego wynikającego z art. 87 § 1 P.p.s.a., odnotować należało, że oprócz dat zwolnienia lekarskiego w zażaleniu nie przedstawiono tego rodzaju argumentacji, która pozwalałby uznać, że stan zdrowia osoby kierującej sprawami Spółki uniemożliwiał zabezpieczenie jej interesów poprzez terminowe dokonywanie czynności procesowych. Z kolei działania prezesa zarządu Spółki podjęte w dniu 11 marca 2025 r. oraz wcześniej w dniu 8 marca 2025 r. przez skierowanie do organu podatkowego ponaglenia (dołączonego do zażalenia z dnia 18 sierpnia 2025 r.), wskazywały na zgoła odmienny stan rzeczy. W tych uwarunkowaniach faktycznych i prawnych nie sposób było więc przyjąć, że moment ustania przyczyny uchybienia terminowi należy wiązać z zakończeniem zwolnienia lekarskiego prezesa Spółki, a tym samym uznać, że doszło do naruszenia art. 88 P.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji. 4.4. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.