I SAB/Wa 30/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na przewlekłość Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w Warszawie w przedmiocie przeniesienia własności garażu postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu Z. S. wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. Z. S. (dalej jako ,,skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w Warszawie w przedmiocie przeniesienia własności garażu. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie wskazując, że zaskarżone przewlekłe postępowanie organu prowadzone z art. 211 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako ,,p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wyjaśnić należy, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 t.j., powoływanej dalej jako ,,K.p.a.") oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Skarga na bezczynność, bądź przewlekłość jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, wymienione szczegółowo w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. Skarga Z. S. dotyczy przewlekłości Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w Warszawie w przedmiocie przeniesienia własności garażu. Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi, stwierdzić należy, że nie mieści się on w żadnej z wymienionych wyżej kategorii przewlekłości podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 211 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm.), dalej jako ,,u.g.n." osoba, która na podstawie pozwolenia na budowę wybudowała przed dniem 5 grudnia 1990 r. ze środków własnych garaż na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa lub własność gminy, a także jej następca prawny, mogą żądać nabycia tego garażu na własność oraz oddania w użytkowanie wieczyste gruntu niezbędnego do korzystania z tego garażu, jeżeli jest jego najemcą. Nabycie garażu na własność następuje nieodpłatnie. W myśl art. 211 ust. 2 nabycie garażu na własność, wybudowanego przed dniem 5 grudnia 1990 r. na podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją czasową, jest uzależnione od zgodności tej lokalizacji z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego w dniu zgłoszenia żądania. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, wygasa, jeżeli żądanie nabycia garażu na własność oraz oddania użytkowania wieczystego gruntu niezbędnego do korzystania z tego garażu nie zostanie złożone właściwemu organowi do dnia 31 grudnia 2000 r. (ust. 3). Powyższe oznacza, że zainteresowany, który spełnia wszystkie przesłanki przewidziane w tym przepisie, zgłasza swoje ,,żądanie" Skarbowi Państwa lub gminie, które mogą je uwzględnić lub odmówić realizacji. W pierwszym wypadku następuje zawarcie umowy o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu i przeniesieniu własności garażu i zbędne jest wówczas wydanie jakiejkolwiek decyzji. W drugim wypadku, gdy Skarb Państwa lub gmina uchylają się od zawarcia takiej umowy, zainteresowany może dochodzić swych praw, lecz jedynie w drodze procesu cywilnego. Skoro osoba wymieniona w art. 211 ust. 1 u.g.n. "może żądać" nabycia własności garażu i oddania gruntu w użytkowanie wieczyste, to przysługuje jej roszczenie, które – podobnie jak inne roszczenia, o których mowa w tym rozdziale ustawy – może być dochodzone na drodze sądowej na podstawie przepisów art. 64 k.c. w zw. z art. 1047 k.p.c. (por. też uchwały SN: z 23.03.1993 r., III CZP 19/93, OSNCP 1993/9, poz. 156, oraz z 16.02.1993 r., III CZP 68/92, OSNC 1993/7–8, poz. 133) E. Bończak-Kucharczyk [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2026, art. 211. Roszczenie oparte więc na podstawie art. 211 u.g.n., realizuje się na drodze cywilnoprawnej. W związku z jego cywilnoprawnym charakterem, nie może być rozpoznawane w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.